Το νησί των Σποράδων στο επίκεντρο ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για τον regenerative τουρισμό
Με στόχο έναν πιο ανθεκτικό και σύγχρονο τουριστικό προσανατολισμό, η Σκιάθος επενδύει σε ένα μοντέλο ανάπτυξης που δίνει προτεραιότητα στην κοινωνία και τη βιωσιμότητα. Οι βασικοί άξονες αυτής της στρατηγικής είναι η προσβασιμότητα, η επέκταση της τουριστικής περιόδου, η συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας του προορισμού μέσα από στοχευμένες πολιτικές και εργαλεία.
Στο πλαίσιο αυτό, η επιλογή της Σκιάθου να φιλοξενήσει τη Sustainable Travel AGORA, μια πρωτοβουλία του ΕΟΤ Ηνωμένου Βασιλείου και Ιρλανδίας σε συνεργασία με τον Δήμο, δεν έγινε τυχαία. Από τις 18 έως τις 21 Απριλίου 2026, το νησί βρέθηκε στο επίκεντρο ενός διεθνούς διαλόγου για το μέλλον του τουρισμού, με τη συμμετοχή περίπου 20 ειδικών από το Ηνωμένο Βασίλειο, εκπροσώπων οργανισμών όπως το World Travel & Tourism Council, το The Travel Foundation και η ABTA- The Travel Association, αλλά και μεγάλων tour operators όπως η EasyJet Holidays, η Intrepid Travel και η Exodus Travels.
Ένα νησί που επενδύει ουσιαστικά
Όπως εξήγησε μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο δήμαρχος Θοδωρής Τζούμας, η στρατηγική της Σκιάθου αποτυπώνεται σε συγκεκριμένες δράσεις. Αυτές αφορούν στην ενίσχυση της προσβασιμότητας, τόσο για άτομα με εμφανείς όσο και με «αόρατες» αναπηρίες, στην επέκταση της τουριστικής περιόδου μέσα από την ανάδειξη της γαστρονομίας, των περιπατητικών διαδρομών και του πολιτισμού και στα μεγάλα έργα πολιτιστικής αποκατάστασης, όπως η αναστήλωση στο Κάστρο και στα μοναστήρια, προϋπολογισμού 4 εκατ. ευρώ. Στο ίδιος πλαίσιο εντάσσεται και η συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα, όπως το “Loop Zone” για τη μείωση του πλαστικού, όπου η Σκιάθος λειτουργεί ως πιλοτικός προορισμός και η σύνταξη οδηγού πολιτικής προστασίας για επισκέπτες, σε συνεργασία με το ΕΚΠΑ.
«Η βιωσιμότητα δεν είναι μια ετικέτα, είναι μια συνεχής δέσμευση», τόνισε ο δήμαρχος Σκιάθου, υπογραμμίζοντας ότι στόχος είναι η ανάπτυξη να γίνεται με σεβασμό στην κοινωνία, δημιουργώντας θέσεις εργασίας και αναδεικνύοντας τον τοπικό πολιτισμό, χωρίς υπερεκμετάλλευση των πόρων.
Τι είναι το AGORA και γιατί έχει σημασία
Η πρωτοβουλία του ΕΟΤ «AGORA», που ξεκίνησε το 2023 με πρώτη διοργάνωση στην Κρήτη, λειτουργεί ως μια «κοινότητα» ανταλλαγής γνώσης και εμπειριών. Δεν πρόκειται για ένα τυπικό συνέδριο, αλλά για έναν ανοιχτό διάλογο μεταξύ διαφορετικών φορέων: τουριστικών οργανισμών, tour operators, media και εταιρειών επικοινωνίας.
Όπως σημείωσε η προϊσταμένη του ΕΟΤ Ηνωμένου Βασιλείου και Ιρλανδίας Ελένη Σκαρβέλη, «είναι μια δράση που συγκεντρώνει ουσιαστικούς εκπροσώπους, με στόχο τη δημιουργία μιας κοινότητας. Μέσα από αυτόν τον διάλογο, βλέπουμε πώς μπορούμε να προχωρήσουμε τα θέματα της βιωσιμότητας, όχι ως θεωρία, αλλά ως εμπειρία».
Η ίδια επεσήμανε ότι το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται προς τον regenerative τουρισμό: «Δεν μιλάμε απλώς για βιωσιμότητα. Μιλάμε για εμπειρίες που φέρνουν τον επισκέπτη κοντά στον τόπο και επιστρέφουν αξία στην τοπική κοινωνία, κοινωνικά και οικονομικά».
Η επιλογή της Σκιάθου έγινε, όπως επεσήμανε, γιατί «είναι ένας προορισμός που θέλει να αναπτυχθεί, αλλά να το κάνει σωστά. Οι πρωτοβουλίες του Δήμου, οι συνεργασίες με διεθνείς οργανισμούς και η ενεργή συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας δημιουργούν ένα μοντέλο που μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα και για άλλους προορισμούς».
Η σημασία της τοπικής κοινωνίας
Ένα από τα βασικά συμπεράσματα της AGORA είναι ότι καμία στρατηγική δεν μπορεί να πετύχει χωρίς τη συμμετοχή των κατοίκων.
«Για να λειτουργήσει αυτό το μοντέλο, πρέπει να έχεις μαζί σου την τοπική κοινωνία», τόνισε η κ.Σκαρβέλη προσθέτοντας ότι μέσα από τη διοργάνωση δημιουργούνται και νέες συνεργασίες.
Παράλληλα, η ανταλλαγή τεχνογνωσίας από χώρες όπως η Χιλή, η Κολομβία και η Κόστα Ρίκα, αλλά και ευρωπαϊκούς προορισμούς όπως η Ελβετία, ανέδειξε ότι, παρά τις διαφορές στα μοντέλα, τα προβλήματα είναι συχνά κοινά, από τον μαζικό τουρισμό έως την εποχικότητα.
«Πρώτα οι άνθρωποι»
Από την πλευρά της, η Carol Rose, Head of Sustainability ABTA-The Travel Association εξήγησε μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ότι «η βιωσιμότητα αφορά πρώτα τους ανθρώπους. Είναι η σύνδεση με τη φύση, γιατί είμαστε μέρος της. Δεν είναι κάτι γραμμικό. Αφορά την κοινωνία, τον πλανήτη, ολόκληρο το οικοσύστημα».
Όπως τόνισε η ίδια, ο τουρισμός είναι κρίσιμος τομέας, καθώς «το 80% των αγαθών και υπηρεσιών του εξαρτάται από τη φύση», ενώ επεσήμανε πως η πρόκληση δεν είναι η τελειότητα αλλά η συνεχής πρόοδος. «Δεν φτάνεις ποτέ σε ένα σημείο που να πεις “έγινα βιώσιμος”. Είναι μια διαρκής διαδικασία εξέλιξης», είπε.
«Είμαστε ένας οργανισμός που λειτουργεί ως καθοδηγητικός φορέας στη βιωσιμότητα. Βοηθάμε μεταξύ άλλων τα μέλη μας -ταξιδιωτικά γραφεία και tour operators κτλ- να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις και τους στόχους τους. Παρακολουθούμε τις εξελίξεις, τη νομοθεσία και τα νέα πλαίσια, τα φέρνουμε στο φως για να τα αξιοποιήσουν και επιπλέον εκδίδουμε κατευθυντήριες οδηγίες για πρωτοβουλίες βιωσιμότητας.
Αναφερόμενη στη Σκιάθο, σημείωσε: «Αυτό που μου άρεσε ακόμη περισσότερο είναι οι διαγενεακές δραστηριότητες. Συναντήσαμε τρεις ή τέσσερις περιπτώσεις όπου οι γονείς έχουν την επιχείρηση και τα παιδιά συνεχίζουν. Αυτό είναι πολύ συνηθισμένο στην Ελλάδα, αλλά όχι στο Ηνωμένο Βασίλειο. Και αυτό από μόνο του είναι βιώσιμο, γιατί η ιστορία δεν χάνεται ποτέ. Το αγάπησα αυτό όταν το είδα» και τόνισε ότι εκείνο που κρατά από το νησί είναι πως «έχει ως προτεραιότητα τον άνθρωπο και όλα τα άλλα έπειτα μπαίνουν στη θέση τους».
Ένα μοντέλο για το μέλλον
Η διοργάνωση της AGORA στη Σκιάθο δεν περιορίζεται σε επίπεδο συζητήσεων. Από τις εργασίες της αναμένεται να προκύψει ένας πρακτικός οδηγός με κατευθύνσεις και βέλτιστες πρακτικές, που θα μπορεί να αξιοποιηθεί τόσο από ελληνικούς προορισμούς όσο και από επαγγελματίες του τουρισμού.
Σε μια περίοδο όπου η βρετανική αγορά εμφανίζει αυξανόμενη ευαισθησία σε ζητήματα περιβάλλοντος και κοινωνικού αντίκτυπου, η Σκιάθος επιχειρεί να τοποθετηθεί ως ένας προορισμός που δεν ακολουθεί απλώς τις τάσεις, αλλά συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωσή τους.
Και, όπως φάνηκε από τον διάλογο που αναπτύχθηκε, το διακύβευμα προχώρησε ένα βήμα παραπάνω: πώς η ανάπτυξη λειτουργεί πολλαπλασιαστικά και προς όλες τις κατευθύνσεις, επιστρέφοντας αξία στον τόπο και στους ανθρώπους του.
