Έντονος προβληματισμός για υποχρηματοδότηση, υποστελέχωση και νέο κώδικα δήμων, με αιχμηρές παρεμβάσεις αιρετών και ακαδημαϊκών στο συνέδριο της Πάτρας
Τις μεγάλες και διαχρονικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Τοπική Αυτοδιοίκηση, με αιχμή την υποχρηματοδότηση, την υποστελέχωση των δήμων και την ανάγκη ενός ενιαίου και λειτουργικού θεσμικού πλαισίου, ανέδειξε η συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του 14ου Regional Growth Conference 2026 (RGC 2026), το οποίο διοργανώνουν η εφημερίδα «Πελοπόννησος», η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και το Πανεπιστήμιο Πατρών, υπό την αιγίδα της Βουλής των Ελλήνων. Στο επίκεντρο βρέθηκαν επίσης ο νέος κώδικας αυτοδιοίκησης, η ωρίμανση έργων και η ανάγκη για πιο ευέλικτα χρηματοδοτικά εργαλεία.
Θεσμικό πλαίσιο «θρυμματισμένο» και ανάγκη κώδικα
Ο Πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής της ΚΕΔΕ, Μιχάλης Αγγελόπουλος, τόνισε ότι η μεταρρύθμιση της αυτοδιοίκησης δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς έναν ενιαίο και λειτουργικό κώδικα. Όπως σημείωσε, οι δήμοι λειτουργούν σήμερα μέσα σε ένα εξαιρετικά σύνθετο και κατακερματισμένο πλαίσιο, με εκατοντάδες διάσπαρτες διατάξεις, υπουργικές αποφάσεις και προεδρικά διατάγματα που δυσχεραίνουν την καθημερινή λειτουργία τους.
«Μεταρρύθμιση στην αυτοδιοίκηση χωρίς κώδικα δεν γίνεται», υπογράμμισε, θέτοντας παράλληλα ζήτημα ενίσχυσης των δήμων με προσωπικό και πόρους, την ώρα που καλούνται να ανταποκριθούν σε απαιτήσεις ψηφιακού μετασχηματισμού, βιωσιμότητας και ανθεκτικότητας.
Εκλογικό σύστημα και θεσμικές αλλαγές
Ο Δήμαρχος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης, Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, αναφέρθηκε στις αλλαγές που προωθούνται στον εκλογικό νόμο της αυτοδιοίκησης, σημειώνοντας ότι το νέο μοντέλο επιχειρεί να συγχωνεύσει τους δύο γύρους σε έναν, με στόχο την καλύτερη εκπροσώπηση και τη μείωση του εκλογικού κόστους.
Παράλληλα, επισήμανε ότι τα σημαντικότερα ζητήματα παραμένουν οι πόροι και οι αρμοδιότητες των δήμων, υπογραμμίζοντας ότι «οι αρμοδιότητες χωρίς πόρους είναι αρμοδιότητες που δεν μπορούν να υποστηριχθούν». Έθεσε επίσης ως προτεραιότητες τη διαχείριση απορριμμάτων και την πολιτική προστασία.
Οικονομική ασφυξία και καθημερινότητα των δήμων
Ο Δήμαρχος Ήλιδας, Χρήστος Χριστοδουλόπουλος, συμφώνησε ότι η βασική πρόκληση για την αυτοδιοίκηση είναι η οικονομική πίεση. Όπως σημείωσε, χωρίς οικονομική αυτοτέλεια δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική αυτοδιοίκηση, αλλά μόνο διαχείριση καθημερινότητας.
Έθεσε επίσης ζητήματα όπως η υποστελέχωση, οι φυσικές καταστροφές και οι νέες αρμοδιότητες που μεταφέρονται στους δήμους, χωρίς αντίστοιχους πόρους, αναφερόμενος χαρακτηριστικά και στη διαχείριση των αδέσποτων ζώων. «Πώς θα ζητήσουμε περισσότερα δημοτικά τέλη όταν οι πολίτες δοκιμάζονται οικονομικά;», διερωτήθηκε.
Ακαδημαϊκή κριτική και πολυεπίπεδη διακυβέρνηση
Ο καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου και πρόεδρος του ΙΝΠΑ, Ιωάννης Ψυχάρης, υπογράμμισε ότι κάθε ουσιαστική μεταρρύθμιση πρέπει να ξεκινά από το τοπικό επίπεδο. Άσκησε κριτική στο μοντέλο του επιτελικού κράτους, εκτιμώντας ότι έχει περιορίσει τον ρόλο της αυτοδιοίκησης.
Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, επισημαίνοντας ότι μπορεί να προσφέρει πιο αποτελεσματική διαχείριση των τοπικών ζητημάτων, ενώ κάλεσε σε λιγότερη ρητορική και περισσότερη πρακτική αντιμετώπιση των προβλημάτων.
Θεσμός διαλόγου για την περιφερειακή ανάπτυξη
Το Regional Growth Conference, που πραγματοποιήθηκε από τις 19 έως τις 21 Μαΐου στο Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Πατρών, έχει πλέον καθιερωθεί ως θεσμός διαλόγου για τις ελληνικές περιφέρειες και την πραγματική οικονομία. Στόχος του είναι η ανταλλαγή ιδεών και η συμβολή στη διαμόρφωση ενός σύγχρονου και βιώσιμου αναπτυξιακού μοντέλου για τη χώρα.
