Νέες υποδομές ενέργειας, ΑΠΕ, αποθήκευση, ηλεκτροκίνηση και έργα ύδρευσης αλλάζουν τον ενεργειακό χάρτη της νησιωτικής Ελλάδας
Το επενδυτικό πρόγραμμα του Ταμείου Απανθρακοποίησης των Νήσων, συνολικού ύψους 2,3 δισ. ευρώ, εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα ευρύ πρόγραμμα ενεργειακών και περιβαλλοντικών παρεμβάσεων στα ελληνικά νησιά. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις, οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, η αποθήκευση, η ηλεκτροκίνηση, αλλά και έργα φραγμάτων και ταμιευτήρων.
Ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για τα νησιά
Το Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νήσων συστάθηκε αποκλειστικά για την Ελλάδα και αποτελεί ένα ενιαίο χρηματοδοτικό πλαίσιο που συνδυάζει την ηλεκτρική διασύνδεση των νησιών με την ανάπτυξη καθαρής ενέργειας, την αποθήκευση ενέργειας και την ηλεκτροκίνηση.
Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας χαρακτηρίζει το πρόγραμμα ένα ολοκληρωμένο στρατηγικό επενδυτικό σχέδιο για τον ενεργειακό και περιβαλλοντικό μετασχηματισμό των ελληνικών νησιών.
Οι εγκεκριμένες παρεμβάσεις κατανέμονται σε τέσσερις βασικές κατηγορίες:
- 1,1 δισ. ευρώ για ηλεκτρικές διασυνδέσεις και συναφείς ενεργειακές υποδομές στα Δωδεκάνησα, τις Κυκλάδες και τα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου.
- 977 εκατ. ευρώ για έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας με αποθήκευση, με ιδιαίτερη έμφαση στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων αυτοκατανάλωσης.
- 200 εκατ. ευρώ για φράγματα και ταμιευτήρες πολλαπλού σκοπού.
- 56 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη υποδομών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
Φωτοβολταϊκά σε κατοικίες, επιχειρήσεις και δημόσιες δομές
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης, καθώς προβλέπεται η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων αυτοκατανάλωσης σε ένα ευρύ φάσμα εγκαταστάσεων.
Συγκεκριμένα, οι παρεμβάσεις αφορούν κατοικίες, ξενοδοχεία, εστιατόρια, καταστήματα, γραφεία, νοσοκομεία, δομές φροντίδας, σχολεία, δημόσια κτίρια, αγροτικές εγκαταστάσεις και καλλιεργήσιμες εκτάσεις.
Στόχος είναι η ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας των νησιών και η μεγαλύτερη ευελιξία του ηλεκτρικού συστήματος, αξιοποιώντας το δυναμικό της καθαρής ενέργειας.
Οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις στο επίκεντρο
Όπως επισημαίνει το ΥΠΕΝ, ιδιαίτερη σημασία έχουν τα έργα ηλεκτρικών διασυνδέσεων, καθώς θα συμβάλουν στην ενοποίηση των νησιωτικών συστημάτων με το ηπειρωτικό δίκτυο.
Παράλληλα, αναμένεται να περιοριστεί η λειτουργία πετρελαϊκών μονάδων, να αυξηθεί η δυνατότητα αξιοποίησης καθαρής ενέργειας, να μειωθεί το ενεργειακό κόστος και να ενισχυθεί το τουριστικό προϊόν των νησιών.
Το υπουργείο υπογραμμίζει ότι οι συνολικές επενδύσεις θα συμβάλουν καθοριστικά στη μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος των ελληνικών νησιών, στην ενίσχυση της ενεργειακής τους αυτονομίας και ασφάλειας και στην επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης της νησιωτικής Ελλάδας.
Πόροι περίπου 2 δισ. ευρώ
Οι εκτιμώμενοι πόροι του Ταμείου ανέρχονται σήμερα σε περίπου 2 δισ. ευρώ, με βάση τις τρέχουσες τιμές των δικαιωμάτων εκπομπών στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών.
Ωστόσο, το τελικό ύψος των διαθέσιμων πόρων θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη της τιμής των δικαιωμάτων εκπομπών κατά την περίοδο λειτουργίας του Ταμείου.
Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς, προχωρά στην εξειδίκευση των έργων, καθώς και στην έγκαιρη και αποτελεσματική υλοποίηση των εγκεκριμένων παρεμβάσεων, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των νησιών.
Hoekstra: «Τώρα είναι η ώρα να υλοποιηθεί το Πρόγραμμα»
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για το Κλίμα, το Μηδενικό Ισοζύγιο Εκπομπών και την Καθαρή Ανάπτυξη, Wopke Hoekstra, συνεχάρη την Ελλάδα για την οριστικοποίηση του σχεδιασμού του προγράμματος, το οποίο έχει εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
«Τώρα είναι η ώρα να υλοποιηθεί το Πρόγραμμα στην πράξη», δήλωσε, χαρακτηρίζοντας το Ταμείο εξαιρετικό παράδειγμα αξιοποίησης των εσόδων από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών.
Όπως ανέφερε, τα έσοδα αυτά μπορούν να χρηματοδοτήσουν καθαρή ενέργεια που ωφελεί άμεσα τους καταναλωτές στα ελληνικά νησιά, οδηγώντας σε καθαρότερη, ασφαλέστερη και λιγότερο ασταθή ηλεκτρική ενέργεια, καλύτερες διασυνδέσεις και ενισχυμένη υποδομή φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
Παπασταύρου: «Κανένα νησί να μη μένει πίσω»
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, χαρακτήρισε την έγκριση του επενδυτικού προγράμματος ένα ακόμη σημαντικό βήμα για την ενεργειακή μετάβαση της χώρας.
Όπως σημείωσε, μετά το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, η Ελλάδα εξασφαλίζει ένα ακόμη σημαντικό χρηματοδοτικό εργαλείο, το οποίο μετατρέπει τον ενεργειακό σχεδιασμό σε συγκεκριμένα έργα για τους πολίτες.
«Με το Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νήσων κάνουμε πράξη μια βασική μας δέσμευση: οι νησιώτες μας να έχουν τις ίδιες δυνατότητες και την ίδια ενεργειακή ασφάλεια με κάθε πολίτη στην ηπειρωτική Ελλάδα», ανέφερε.
Ο κ. Παπασταύρου έκανε λόγο για ένα μεγάλο βήμα προς πιο ενεργειακά αυτόνομα και ασφαλή νησιά, με προσιτή ενέργεια για πολίτες και επιχειρήσεις, καθαρή ενέργεια από τον ήλιο και τον άνεμο και καλύτερες προοπτικές ανάπτυξης.
«Αυτό σημαίνει για εμάς ενεργειακή δημοκρατία: κανένας πολίτης και κανένα νησί της Πατρίδας μας να μη μένει πίσω στην ενεργειακή μετάβαση», υπογράμμισε.
Ο υπουργός χαρακτήρισε, τέλος, την έγκριση του προγράμματος ισχυρό παράδειγμα της συνεργασίας της Ελλάδας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
Παράλληλα, εξέφρασε θερμές ευχαριστίες προς τον υφυπουργό Νίκο Τσάφο για την ουσιαστική συνδρομή του στο εγχείρημα, καθώς και προς τον Ευρωπαίο Επίτροπο Wopke Hoekstra για τη στήριξη και την εποικοδομητική συνεργασία.
