Πρόταση για Εθνικό Σύμφωνο 2027-2030, με προτεραιότητες την κυβερνοασφάλεια, την Τεχνητή Νοημοσύνη και την ψηφιακή αυτοτέλεια
Τη θεσμοθέτηση ενός Εθνικού Συμφώνου Ψηφιακής Αυτοδιοίκησης 2027-2030, με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και μετρήσιμους στόχους, προωθεί η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ). Οι βασικές διεκδικήσεις παρουσιάστηκαν σε ημερίδα της Επιτροπής Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ενόψει του Ετήσιου Τακτικού Συνεδρίου της Ένωσης, που θα πραγματοποιηθεί στην Καλαμάτα από τις 5 έως τις 7 Νοεμβρίου 2026.
Καφαντάρης: Κανένας δήμος να μη μείνει πίσω
Την ανάγκη για ολοκληρωμένη στρατηγική ψηφιακού μετασχηματισμού, με σταθερούς πόρους και σαφές θεσμικό πλαίσιο, ανέδειξε ο γενικός γραμματέας της ΚΕΔΕ, Δημήτρης Καφαντάρης, κατά τον χαιρετισμό του στην ημερίδα με θέμα «Ψηφιακά Αυτόνομοι Δήμοι – Ασφαλείς Υπηρεσίες – Έξυπνες Τοπικές Κοινωνίες».
Όπως επισήμανε, η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών αποτελεί βασική προϋπόθεση για αποτελεσματικότερες και διαφανέστερες δημοτικές υπηρεσίες, με επίκεντρο την εξυπηρέτηση του πολίτη.
Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε ότι η ΚΕΔΕ διεκδικεί επαρκείς χρηματοδοτικούς πόρους, σύγχρονες υποδομές και σταθερούς θεσμικούς κανόνες, ώστε όλοι οι δήμοι, ανεξαρτήτως μεγέθους και διοικητικών δυνατοτήτων, να έχουν ισότιμη πρόσβαση στα εργαλεία της ψηφιακής μετάβασης.
Μαμάκος: Εθνικό Σύμφωνο Ψηφιακής Αυτοδιοίκησης 2027-2030
Τις προτεραιότητες και τις θεσμικές διεκδικήσεις της Αυτοδιοίκησης παρουσίασε στην κεντρική εισήγησή του ο πρόεδρος της Επιτροπής Ψηφιακής Διακυβέρνησης της ΚΕΔΕ και δήμαρχος Λαρισαίων, Αθανάσιος Μαμάκος.
Στο επίκεντρο των προτάσεων βρίσκεται η κατάρτιση ενός Εθνικού Συμφώνου Ψηφιακής Αυτοδιοίκησης για την περίοδο 2027-2030, το οποίο θα προβλέπει σαφείς χρηματοδοτικές δεσμεύσεις, χρονοδιάγραμμα εφαρμογής και δείκτες αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας.
Βασική θέση της ΚΕΔΕ είναι η αναγνώριση του ψηφιακού μετασχηματισμού ως αυτοτελούς και ουσιαστικής αρμοδιότητας των δήμων, με μόνιμο εθνικό μηχανισμό χρηματοδότησης και όχι αποκλειστική εξάρτηση από έκτακτες ευρωπαϊκές προσκλήσεις.
Η Ένωση ζητά τη θεσμοθέτηση μόνιμης χρηματοδοτικής γραμμής και ετήσιου ψηφιακού προϋπολογισμού για κάθε δήμο, την απλούστευση της πρόσβασης σε χρηματοδοτικά προγράμματα και τη δημιουργία Εθνικού Παρατηρητηρίου Ψηφιακής Αυτοδιοίκησης.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι κάθε νέα ψηφιακή αρμοδιότητα πρέπει να συνοδεύεται από τους αναγκαίους πόρους, χωρίς πρόσθετα οικονομικά βάρη ή περιορισμούς στη διοικητική και περιουσιακή αυτοτέλεια των ΟΤΑ.
Κυβερνοασφάλεια και Τεχνητή Νοημοσύνη στις δημοτικές υπηρεσίες
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ψηφιακή αυτοτέλεια των δήμων, την κυβερνοασφάλεια, τη διαλειτουργικότητα των πληροφοριακών συστημάτων και την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ).
Για την προστασία των δημοτικών ψηφιακών υποδομών, η ΚΕΔΕ προτείνει τη δημιουργία εθνικού μηχανισμού παρακολούθησης και αντιμετώπισης κυβερνοαπειλών, την ενίσχυση των συστημάτων προστασίας δεδομένων, τη συστηματική εκπαίδευση των εργαζομένων και τη διενέργεια τακτικών ασκήσεων ετοιμότητας.
Στο πεδίο της Τεχνητής Νοημοσύνης, προωθείται η ανάπτυξη εφαρμογών για την εξυπηρέτηση των πολιτών και τη διαχείριση αιτημάτων, αλλά και για κρίσιμες δημοτικές λειτουργίες, όπως η πολιτική προστασία, η ενεργειακή διαχείριση, η καθαριότητα και η κυκλοφορία.
Η αξιοποίηση των συγκεκριμένων τεχνολογιών, σύμφωνα με τις θέσεις της Ένωσης, πρέπει να συνοδεύεται από σαφές πλαίσιο διαφάνειας και λογοδοσίας.
Στις προτεραιότητες περιλαμβάνονται ακόμη οι έξυπνες δημοτικές υποδομές, οι ενιαίες ψηφιακές υπηρεσίες και η ενίσχυση της ηλεκτρονικής συμμετοχής των πολιτών.
Παράλληλα, προτείνεται η ανάπτυξη δημοτικών κέντρων ψηφιακής υποστήριξης, με στόχο τη μείωση του ψηφιακού χάσματος και την εξυπηρέτηση ηλικιωμένων και ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Ειδική μέριμνα ζητείται και για τους μικρούς, υποστελεχωμένους δήμους, που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες δυσκολίες στην υλοποίηση ψηφιακών έργων.
Συνεργασία με το Κτηματολόγιο και προστασία της δημοτικής περιουσίας
Ξεχωριστό κεφάλαιο των προτάσεων αφορά τη διεύρυνση της θεσμικής συνεργασίας της ΚΕΔΕ με το Ελληνικό Κτηματολόγιο.
Η Επιτροπή εισηγείται τη συγκρότηση μόνιμης ομάδας εργασίας, την καταγραφή των προβλημάτων των δήμων μέσω των Περιφερειακών Ενώσεων Δήμων (ΠΕΔ) και την εξασφάλιση ασφαλούς ηλεκτρονικής πρόσβασης στα απαραίτητα κτηματολογικά δεδομένα.
Στο ίδιο πλαίσιο, ζητείται η διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων, καθώς και παράταση των προθεσμιών για τη δήλωση και διόρθωση των στοιχείων των δημοτικών ακινήτων.
Η ΚΕΔΕ θέτει επίσης ζήτημα τεχνικής και οικονομικής υποστήριξης των δήμων για τη διασφάλιση της ακίνητης περιουσίας τους.
Επιπλέον, διεκδικεί ειδική χρηματοδότηση για την ψηφιακή αποτύπωση των υπόγειων δικτύων κοινής ωφέλειας και τη δημιουργία ενιαίων γεωχωρικών χαρτών. Στόχος είναι ο καλύτερος σχεδιασμός των δημοτικών έργων και η αποτελεσματικότερη διαχείριση των υποδομών.
Ψηφιακά έργα άνω των 463 εκατ. ευρώ την περίοδο 2023-2026
Στην εισήγηση παρουσιάστηκαν και τα αποτελέσματα των ψηφιακών παρεμβάσεων της περιόδου 2023-2026, που αποτελούν τη βάση για τον σχεδιασμό της επόμενης τετραετίας.
Στο πρόγραμμα ψηφιακού μετασχηματισμού των ΟΤΑ, συνολικού προϋπολογισμού 228 εκατ. ευρώ, η ΚΕΔΕ συμμετείχε στη διαδικασία διαβούλευσης και υποστήριξε τις προτάσεις των δήμων.
Αντίστοιχα, στο πρόγραμμα Smart Cities, προϋπολογισμού 235,3 εκατ. ευρώ, υποβλήθηκαν προτάσεις από 325 δήμους, ενώ 165 δήμοι επέλεξαν έργα ολοκληρωμένης προστασίας από κυβερνοεπιθέσεις.
Οι δύο χρηματοδοτικές παρεμβάσεις αντιστοιχούν συνολικά σε 463,3 εκατ. ευρώ, αναδεικνύοντας το εύρος των επενδύσεων στον ψηφιακό εκσυγχρονισμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Αναβάθμιση του govHUB και διαλειτουργικότητα
Κομβικό ρόλο στον ψηφιακό μετασχηματισμό των δήμων διαδραματίζει η αναβάθμιση του govHUB, το οποίο εξελίσσεται σε ολοκληρωμένη πλατφόρμα ψηφιακών υπηρεσιών για την Αυτοδιοίκηση.
Η ανάπτυξή του αποσκοπεί στην ενίσχυση της διαλειτουργικότητας μεταξύ πληροφοριακών συστημάτων, στην αυτεπάγγελτη αναζήτηση δικαιολογητικών, στην υποστήριξη ψηφιακών πληρωμών και στη μεγαλύτερη ασφάλεια των ηλεκτρονικών συναλλαγών.
Παράλληλα, προβλέπεται η αξιοποίηση δεδομένων για την αποτελεσματικότερη διοίκηση και την αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Τα αποτελέσματα των προηγούμενων ετών καταδεικνύουν, σύμφωνα με την ΚΕΔΕ, την πρόοδο που έχει επιτευχθεί, αλλά και την ανάγκη για καλύτερο συντονισμό, σταθερή συνέχεια των χρηματοδοτήσεων και ισότιμη τεχνική υποστήριξη όλων των δήμων.
Στη σημασία των παραπάνω παρεμβάσεων αναφέρθηκε και ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Πληροφορικής και Ψηφιακού Μετασχηματισμού της ΚΕΔΕ, Γαβρίλης Κουγιανός.
Όπως επισήμανε, η διαλειτουργικότητα, η ασφάλεια των ψηφιακών υποδομών και η τεχνική υποστήριξη αποτελούν βασικές προϋποθέσεις επιτυχίας των νέων έργων.
Η επόμενη πρόκληση, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι οι ψηφιακές επενδύσεις να αποδίδουν μετρήσιμα οφέλη για τους δήμους και τους πολίτες, μέσα από ένα συνεκτικό εθνικό σχέδιο με εξασφαλισμένους πόρους και συγκεκριμένους στόχους.
Κεντρική επιδίωξη της ΚΕΔΕ παραμένει η αντιμετώπιση της ψηφιακής μετάβασης όχι ως μεμονωμένου τεχνολογικού εκσυγχρονισμού, αλλά ως αναγκαίας προϋπόθεσης για διοικητική αποτελεσματικότητα, διαφάνεια και ανθεκτικότητα. Στόχος είναι η ενίσχυση της αυτονομίας των ελληνικών δήμων, ώστε να διαθέτουν τις υποδομές και τα μέσα που απαιτούνται για την εξυπηρέτηση των τοπικών κοινωνιών και τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό τους.
