Προτείνει νέους δήμους, μητροπολική διακυβέρνηση, σταθερή χρηματοδότηση και ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών.
Την πρότασή του για μια συνολική αναμόρφωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, μέσα από το σχέδιο «Αριστοτέλης», παρουσίασε ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ., Αλέξης Τσίπρας, μιλώντας σε εκδήλωση του κόμματος για την Αυτοδιοίκηση στο Σεράφειο. Όπως ανέφερε, το σχέδιο συνιστά μια νέα αρχιτεκτονική για τη διοικητική οργάνωση της χώρας και αποτελεί την πρώτη πράξη της «Νέας Μεταπολίτευσης», με στόχο την ενίσχυση της αποκέντρωσης, της δημοκρατικής συμμετοχής και της οικονομικής αυτοτέλειας των ΟΤΑ.
«Νέο κοινωνικό συμβόλαιο» για τις περιφέρειες
Ο Αλέξης Τσίπρας χαρακτήρισε το σχέδιο «Αριστοτέλης» ως μια νέα αρχιτεκτονική για τη διοικητική οργάνωση της χώρας, σημειώνοντας ότι «αποτελεί την πρώτη πράξη της μεγάλης αλλαγής που ονομάζουμε Νέα Μεταπολίτευση».
Όπως εξήγησε, κάθε περιφέρεια θα αποκτήσει το δικό της αναπτυξιακό συμβόλαιο με το κεντρικό κράτος, καθώς και ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο με σαφείς στόχους, συγκεκριμένα έργα, χρονοδιαγράμματα και μετρήσιμα αποτελέσματα.
Επανεξέταση του «Καλλικράτη» και νέοι δήμοι
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη χωροταξική οργάνωση των δήμων, υποστηρίζοντας ότι το σχέδιο προβλέπει τη διόρθωση των «βίαιων, αναγκαστικών συνενώσεων».
Όπως είπε, περισσότεροι από 100 δήμοι σε όλη τη χώρα μπορούν και πρέπει να αποκτήσουν ξανά την αυτονομία τους.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η χωρική συγκεντροποίηση που επέφερε ο «Καλλικράτης» δημιούργησε μεγάλες διοικητικές ενότητες, στις οποίες δεν μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά η αρχή της εγγύτητας μεταξύ δημοτικής αρχής και πολιτών, με αποτέλεσμα την υποβάθμιση της τοπικής δημοκρατίας.
Παράλληλα, σημείωσε ότι στην Ευρωπαϊκή Ένωση λειτουργούν περίπου 90.000 δήμοι με μέσο πληθυσμό 5.600 κατοίκων, ενώ στην Ελλάδα υπάρχουν 332 δήμοι με μέσο πληθυσμό άνω των 30.000 κατοίκων.
Μητροπολική διακυβέρνηση σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη
Ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. πρότεινε επίσης τη δημιουργία μητροπολιτικών συνδέσμων για την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.
Οι νέοι φορείς θα αναλάβουν αρμοδιότητες που αφορούν:
- τον χωροταξικό σχεδιασμό,
- τις μεταφορές και την κινητικότητα,
- τις μεγάλες υποδομές,
- τη διαχείριση των υδάτων και την αντιπλημμυρική προστασία,
- την περιβαλλοντική προστασία,
- την πολιτική προστασία,
- τη διαχείριση κοινόχρηστων και παράκτιων χώρων.
Οι τέσσερις εγγυήσεις του σχεδίου
Ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε τις τέσσερις βασικές εγγυήσεις του σχεδίου «Αριστοτέλης»:
Γεωγραφική Ισότητα
Ίδρυση Εθνικού Παρατηρητηρίου Γεωγραφικής Ισότητας.
Ισχυρή και οικονομικά αυτόνομη Αυτοδιοίκηση
Θεσμοθέτηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ), ύψους περίπου 2 δισ. ευρώ ετησίως για τη λειτουργία των δήμων (μισθοδοσία, καθαριότητα, φωτισμός και λοιπές λειτουργικές δαπάνες), ως εξασφαλισμένου ποσοστού του ΑΕΠ.
Δημιουργία μόνιμου επενδυτικού σκέλους μέσω αξιοποίησης αποθεματικών, ευρωπαϊκών κονδυλίων και τελών από τοπική δραστηριότητα.
Δημοκρατία πιο κοντά στον πολίτη
Εκλογή δημάρχων και περιφερειαρχών με ποσοστό 50%, με δεύτερο γύρο όπου απαιτείται.
Καθιέρωση δημοψηφισμάτων και ενίσχυση της συμμετοχικής διακυβέρνησης.
Ψηφιακή, διαφανής και αποτελεσματική διακυβέρνηση.
Τα χρηματοδοτικά εργαλεία
Παρουσιάζοντας το χρηματοδοτικό σκέλος της πρότασης, ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. πρότεινε:
- την απόδοση του συνόλου του τέλους ανθεκτικότητας στους δήμους,
- τη διάθεση του 6% των αποθεματικών του Πράσινου Ταμείου στην Αυτοδιοίκηση,
- την κατεύθυνση του 40% του νέου εθνικού φακέλου προς τους ΟΤΑ,
- τη δημιουργία νέου προγράμματος «Φιλόδημος» ύψους 3,5 δισ. ευρώ ανά αυτοδιοικητική θητεία,
- τη δέσμευση 250 εκατ. ευρώ ετησίως από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, τα οποία, μέσω μόχλευσης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, θα συγκροτούν πρόγραμμα ύψους 3,5 δισ.
- ευρώ ανά πενταετία, χωρίς πρόσθετο δημοσιονομικό κόστος,
- την αξιοποίηση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων ως βασικού εργαλείου χρηματοδότησης.
«Έως 15 δισ. ευρώ στους ΟΤΑ»
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Αλέξης Τσίπρας υποστήριξε ότι οι προτάσεις του σχεδίου μπορούν να εξασφαλίσουν σημαντική ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά: «Δεκατρία δισεκατομμύρια ευρώ στους δήμους μέσα σε μία δημοτική θητεία. Κοντά στα δεκαπέντε δισεκατομμύρια κατοχυρωμένων πόρων συνολικά».
