Το υδρογόνο αποτελεί πλέον αναπόσπαστο κομμάτι του πάζλ της ευρωπαϊκής ενεργειακής μετάβασης. Εκείνοι που συνεχίζουν να μην αναγνωρίζουν την σημασία και συνεισφορά αυτού του ενεργειακού φορέα στην επίτευξη των κλιματικών στόχων που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση, εθελοτυφλούν, μην αναγνωρίζοντας την πολυπλοκότητα της διαδικασίας επίτευξης αυτών των στόχων. Ο εξηλεκτρισμός σημαντικών τομέων του ενεργειακού συστήματος με ηλεκτρική ενέργεια παραγόμενη από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας δεν επαρκεί. Η ηλεκτρική ενέργεια μπορεί να δώσει λύσεις σε συγκεκριμένες εφαρμογές και υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Στη βαριά βιομηχανία ωστόσο, στις μεταφορές μεγάλων αποστάσεων και βαριών οχημάτων, στην κατά περίπτωση θέρμανση κτηρίων, στη χημική βιομηχανία, στη ναυτιλία και την αεροπλοΐα, στην αποθήκευση και μεταφορά ενέργειας και σε πολλούς άλλους τομείς, το υδρογόνο θα διαδραματίσει σημαίνοντα ρόλο.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχουν ληφθεί τελικές και δεσμευτικές αποφάσεις επί σημαντικότατων νομοθετικών πρωτοβουλιών που συζητούνταν τους τελευταίους 24 μήνες. Η συζήτηση για την Οδηγία για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τους όγκους υδρογόνου που θα πρέπει να παράγονται υποχρεωτικά, κατέληξε σε αξιοσημείωτους στόχους όπως και η οριστικοποίηση του AFIR που θέτει δεσμευτικούς στόχους για το πόσοι σταθμοί ανεφοδιασμού υδρογόνου θα πρέπει να κατασκευαστούν βάσει νόμου στους κεντρικούς άξονες διαδρομών του TEN-T.
Ο όγκος του ετησίως παραγόμενου ανανεώσιμου υδρογόνου από το 2030 φτάνει τους 5 εκατομμύρια τόνους, ενώ ο αριθμός των σταθμών ανεφοδιασμού έχει καθοριστεί σε τουλάχιστον 665. Αυτό είναι ένα πολύ καλό σημείο εκκίνησης που σίγουρα δεν αναμενόταν πριν από μερικά χρόνια.
Ωστόσο, αυτές οι πρωτοβουλίες πρέπει να συμπληρωθούν με και να πλαισιωθούν από πρόσθετες δραστηριότητες προκειμένου να καταστεί η Ευρώπη ανταγωνιστικός προορισμός για τις τεχνολογίες υδρογόνου. Υπό αυτό το πρίσμα, η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την δημιουργία μιας Τράπεζας Υδρογόνου ήταν κρίσιμη, καθώς ο νέος αυτός θεσμός θα επιτρέψει την αντιμετώπιση και την αντιστάθμιση των ευρέων και απλών προγραμμάτων χρηματοδότησης για το υδρογόνο εκτός Ευρώπης, ιδίως στις ΗΠΑ.
Η Τράπεζα Υδρογόνου ανακοινώθηκε μαζί με δύο νομοθετικές πράξεις: το Net Zero Industrial Act (βιομηχανία με μηδενικές εκπομπές) και το Critical Raw Materials Act (Κρίσιμες πρώτες ύλες), υποδεικνύοντας την τεράστια σημασία του υδρογόνου για την υλοποίηση της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, την ίδια στιγμή, και παρόλο που οι κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις (Delegated Acts) εισήγαγαν πολύ μεγαλύτερη ευελιξία σε σύγκριση με τα πρώτα σχέδια, το αποτέλεσμα δεν είναι ικανοποιητικό για την ανάπτυξη της βιομηχανίας υδρογόνου στην Ευρώπη. Το υδρογόνο με αυτές τις πράξεις δέχεται δυσμενής διάκριση, καθώς από καμία άλλη καθαρή τεχνολογία δεν απαιτείται η απόδειξη τη λεγόμενης αρχής της προσθετικότητας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ενεργά την ανάπτυξη τεχνολογιών υδρογόνου, για παράδειγμα μέσω των κοιλάδων υδρογόνου, διαθέτοντας 200 εκατομμύρια ευρώ που θα αποδοθούν σε συγκεκριμένα έργα σε περιοχές που δημιουργούν περιφερειακές οικονομίες και οικοσυστήματα υδρογόνου.
Η Ελλάδα μπορεί να έχει έναν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη των τεχνολογιών αυτών αλλά θα πρέπει πλέον να ληφθούν σημαντικές αποφάσεις. Η πρόσφατη υπογραφή της Κοινής Υπουργικής Απόφασης για την λειτουργία πρατηρίων υδρογόνου στην Ελλάδα είναι ένα πολύ σημαντικό βήμα για την ανάπτυξη μιας οικονομίας υδρογόνου στην Ελλάδα. Είμαι πεπεισμένος ότι μελλοντικά θα ακολουθήσουν και άλλες πρωτοβουλίες που θα καταστήσουν την Ελλάδα πρωταγωνιστή στην ανάπτυξη της οικονομίας υδρογόνου στην Ευρώπη.
* Ο Γιώργος Χατζημαρκάκης είναι Διευθύνων Σύμβουλος Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Υδρογόνου Hydrogen Europe
