Περισσότερα από 61.000 άτομα έχασαν τη ζωή τους στην Ευρώπη το περασμένο καλοκαίρι λόγω του ακραίου καύσωνα, σύμφωνα με τα στοιχεία έρευνας.
Οι στατιστικολόγοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης έκρουσαν τον κώδωνα του κινδύνου πέρσι, καθώς ο καύσωνας, η ξηρασία και οι πυρκαγιές έπλητταν μεγάλο μέρος της ηπείρου και οδήγησαν σε ασυνήθιστα υψηλούς αριθμούς θανάτων κατά τη διάρκεια του πιο θερμού καλοκαιριού που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ευρώπη.
Οι ειδικοί επί θεμάτων δημόσιας υγείας πήραν αυτά τα δεδομένα και χρησιμοποίησαν επιδημιολογικά μοντέλα για να υπολογίσουν πόσοι θάνατοι θα μπορούσαν να αποδοθούν στη θερμοκρασία. Διαπίστωσαν ότι 61.672 άνθρωποι πέθαναν από αίτια που σχετίζονται με τη ζέστη στην Ευρώπη μεταξύ 30 Μαΐου και 4 Σεπτεμβρίου 2022. Το ποσοστό θνησιμότητας ήταν υψηλότερο στην Ιταλία, την Ελλάδα, την Ισπανία και την Πορτογαλία.
«Υπάρχουν άνθρωποι που θα είχαν πεθάνει ούτως ή άλλως, αλλά αυτοί δεν υπολογίζονται με αυτή τη μεθοδολογία» εξήγησε ο Joan Ballester, αναπληρωτής καθηγητής έρευνας στο τμήμα κλίματος και υγείας του Ινστιτούτου Παγκόσμιας Υγείας της Βαρκελώνης και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης. «Μιλάμε για ανθρώπους που πέθαναν από την “εμφάνιση” των υψηλών θερμοκρασιών».
Μόνο ένα μικρό ποσοστό των θανάτων αυτών προέρχεται από θερμοπληξία. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο ζεστός καιρός σκοτώνει τους ανθρώπους εμποδίζοντας τον οργανισμό τους από το να αντιμετωπίσει υπάρχοντα προβλήματα υγείας, όπως καρδιακές και πνευμονικές παθήσεις.
Κάθε εβδομάδα του καλοκαιριού του 2022, σύμφωνα με τη μελέτη, οι μέσες θερμοκρασίες στην Ευρώπη ξεπερνούσαν τις μέσες τιμές των τριών προηγούμενων δεκαετιών. Από τις 18 έως τις 24 Ιουλίου εκδηλώθηκε το πιο έντονο κύμα ζέστης και εκείνη την περίοδο έχασαν τη ζωή τους 11.637 άνθρωποι.
Λόγω του ανθρώπινου «αποτυπώματος», ο πλανήτης έχει θερμανθεί κατά 1,1 βαθμό Κελσίου, αλλά οι θερμοκρασίες στην Ευρώπη έχουν αυξηθεί σχεδόν δύο φορές ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Οι ερευνητές προειδοποιούν πως χωρίς μέτρα και μετριασμό των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, οι καύσωνες θα γίνονται ολοένα και φονικότεροι.
Οι επιστήμονες υποθέτουν ότι ο αριθμός των νεκρών το 2022 ήταν ιδιαίτερα υψηλός επειδή οι θερμοκρασιακές ανωμαλίες – οι διαφορές μεταξύ της θερμότητας του σήμερα και του παρελθόντος -ήταν μεγαλύτερες στη νότια Ευρώπη και ακόμα και οι νύχτες δεν προσέφεραν «ανάσα» δροσιάς.
«Είχαμε και τους δύο παράγοντες που συνέβαλαν στη θνησιμότητα» δήλωσε ο Ballester. «Τελικά, η απόλυτη θερμοκρασία είναι αυτή που σκοτώνει».
Η Ana Maria Vicedo-Cabrera, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας για το κλίμα και την υγεία στο Πανεπιστήμιο της Βέρνης, η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη, εξήρε την ανάλυση, αλλά δήλωσε ότι ο πραγματικός αριθμός των θανάτων μπορεί να είναι ακόμη υψηλότερος.
Επεσήμανε πως οι ερευνητές χρησιμοποίησαν εβδομαδιαία δεδομένα σχετικά με τη θερμοκρασία και τη θνησιμότητα, αλλά δεν εξετάστηκαν βραχυπρόθεσμα στοιχεία. Μια μελέτη που χρησιμοποίησε ημερήσια δεδομένα για την Ισπανία υπολόγισε 10% περισσότερους θανάτους που σχετίζονται με τη ζέστη για τη χώρα, από ό,τι πρότειναν τα εβδομαδιαία δεδομένα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, γυναίκες και ειδικά ηλικιωμένες γυναίκες ήταν τα πιο συχνά θύματα. Η ρύπανση από την καύση ορυκτών καυσίμων αύξησε τον αριθμό των θανάτων, όπως έδειξε και μία ελβετική έρευνα. «Διαπιστώσαμε ότι το 60% των παρατηρούμενων θανάτων μπορεί να αποδοθεί στην κλιματική αλλαγή» δήλωσε η Vicedo-Cabrera.
Περισσότερες από 2.000 ηλικιωμένες γυναίκες στην Ελβετία προσέφυγαν κατά της ομοσπονδιακής κυβέρνησης στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων επειδή δεν έκανε αρκετά για να σταματήσει η υπερθέρμανση του πλανήτη – επικαλούμενες τον κίνδυνο για την υγεία τους από τους καύσωνες. Η ελβετική κυβέρνηση υποστήριξε ότι η σχέση της με τον κίνδυνο που διατρέχουν είναι μικρή.
Η ενίσχυση των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης και η προστασία των ευάλωτων ομάδων θα σώσουν ζωές, δήλωσε η Julie Arrighi, αναπληρώτρια διευθύντρια του κέντρου για το κλίμα του Ερυθρού Σταυρού και της Ερυθράς Ημισελήνου. «Είναι τόσο σημαντικό για τους ανθρώπους να προσέχουν τους γείτονες και τους αγαπημένους τους -ειδικά όσους ζουν μόνοι τους».
