Πολλοί δήμοι απευθύνουν ανοιχτή πρόσκληση σε νέους ανθρώπους να εγκατασταθούν μόνιμα στην ύπαιθρο
Σε μια προσπάθεια να ανακοπεί η υπογεννητικότητα και να ενισχυθεί η ζωή στην ελληνική επαρχία, όλο και περισσότεροι δήμοι αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες οικονομικής στήριξης για νέους γονείς. Στόχος είναι να διατηρηθούν οι οικογένειες στα χωριά και να δημιουργηθούν κίνητρα για την αύξηση των γεννήσεων.
Πρόσφατα, ο Δήμος Νότιου Πηλίου ανακοίνωσε τη χορήγηση επιδόματος τέκνων σε μόνιμους κατοίκους. Όπως επισημαίνει η δημοτική αρχή, η συνδυασμένη επίδραση της υπογεννητικότητας και των ζημιών στις αγροτικές και τουριστικές δραστηριότητες καθιστά αναγκαία τη στήριξη των οικογενειών. Παράλληλα, η πτώση του εισοδήματος και η αύξηση του κόστους ζωής δημιουργούν επιπλέον οικονομικές πιέσεις για τα νοικοκυριά με παιδιά.
Σύμφωνα με την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, για τα έτη 2025 και 2026 θα χορηγείται εφάπαξ επίδομα 1.000 ευρώ για το πρώτο παιδί, 2.000 ευρώ για το δεύτερο και 3.000 ευρώ για τρίτο παιδί σε οικογένειες που ζουν μόνιμα στο δήμο.
Η δημογραφική εικόνα της ελληνικής περιφέρειας παραμένει ανησυχητική. Στην Περιφερειακή Ενότητα Γρεβενών, οι γεννήσεις το 2024 έφτασαν μόλις τα 55, ενώ φέτος στην Α΄ Δημοτικού γράφτηκαν 133 παιδιά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το χωριό Αμυγδαλιές, που σήμερα μετρά περίπου 300 κατοίκους, ενώ τη δεκαετία του 1970 το σχολείο του υποδεχόταν καθημερινά δεκάδες παιδιά. Το 2011 έκλεισε οριστικά. Τοπικοί φορείς αποφάσισαν τον Απρίλιο να προσφέρουν 500 ευρώ σε κάθε νεογέννητο, με προϋπόθεση την ετήσια μόνιμη διαμονή, και τον προηγούμενο μήνα το ποσό διπλασιάστηκε.
Αντίστοιχες πρωτοβουλίες λαμβάνονται και σε άλλες περιοχές. Ο Δήμος Ηρωικής Πόλεως Νάουσας, για παράδειγμα, κατέβαλε τον Σεπτέμβριο επίδομα 1.000 ευρώ σε ζευγάρια που απέκτησαν παιδί το 2024, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η πληθυσμιακή μείωση. Στοιχεία απογραφής δείχνουν ότι ο πληθυσμός του δήμου μειώθηκε από 34.000 το 2011 σε 30.500 σήμερα, κατατάσσοντάς τον σε περιοχές με υψηλό δημογραφικό ρίσκο.
Ο καθηγητής Δημογραφίας Βύρωνας Κοτζαμάνης επισημαίνει ότι από την αρχή της δεκαετίας του 2010 οι θάνατοι ξεπερνούν σταθερά τις γεννήσεις και η τάση αυτή αναμένεται να συνεχιστεί τις επόμενες δεκαετίες. Από το 2011 έως το 2024 καταγράφηκαν 510.000 περισσότεροι θάνατοι από γεννήσεις, με αποτέλεσμα τη σταδιακή μείωση του συνολικού πληθυσμού.
Οι αρνητικές επιδόσεις στους δείκτες γεννητικότητας και θνησιμότητας αντικατοπτρίζουν τη γήρανση του πληθυσμού και τη μείωση των γεννήσεων. Εάν το 1951 καταγράφονταν 20,3 γεννήσεις και 7,5 θάνατοι ανά 1.000 κατοίκους, το 2024 οι αντίστοιχοι δείκτες ήταν 6,6 και 12,2 ανά 1.000 κατοίκους. Η αύξηση του πληθυσμού άνω των 65 ετών από 520.000 το 1951 σε 2,5 εκατομμύρια σήμερα και η τάση των γυναικών να γεννούν λιγότερα παιδιά σε μεγαλύτερη ηλικία εξηγούν σε μεγάλο βαθμό αυτή την εξέλιξη.
Οι πρωτοβουλίες των δήμων αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου για την ενίσχυση της ελληνικής υπαίθρου, με στόχο όχι μόνο την οικονομική αλλά και τη δημογραφική αναζωογόνησή της.
