Έργο 500.000 ευρώ από ευρωπαϊκούς πόρους για τη διάσωση, αναβάθμιση και καθολική προσβασιμότητα του εμβληματικού μνημείου
Με χρηματοδότηση ύψους 500.000 ευρώ από ευρωπαϊκούς πόρους, ξεκινά ένα σημαντικό έργο πολιτιστικής προστασίας και ανάδειξης στο ιστορικό κέντρο της Κομοτηνής, καθώς η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης ενέταξε στο Πρόγραμμα «Ανατολική Μακεδονία και Θράκη 2021-2027» την Πράξη που αφορά το Βυζαντινό Κάστρο της πόλης.
Το έργο στοχεύει στη διάσωση, την αποκατάσταση, τη λειτουργική αναβάθμιση και την καθολική προσβασιμότητα ενός από τα σημαντικότερα και αρχαιότερα μνημεία της Ροδόπης, ενισχύοντας παράλληλα την πολιτιστική ταυτότητα και τον βιώσιμο πολιτιστικό τουρισμό της περιοχής.
Απόφαση ένταξης από την Περιφέρεια ΑΜΘ
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Περιφέρειας, με απόφαση του Περιφερειάρχη Χριστόδουλου Τοψίδη εντάχθηκε στο πρόγραμμα η Πράξη «Προστασία και ανάδειξη του Βυζαντινού Κάστρου Κομοτηνής», με δικαιούχο την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ροδόπης.
Η χρηματοδότηση προέρχεται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και εντάσσεται στην προτεραιότητα «Ολοκληρωμένη Χωρική Ανάπτυξη στην Περιφέρεια ΑΜΘ», επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική επιλογή της Περιφέρειας για την ενεργή προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Εκτεταμένες παρεμβάσεις προστασίας και αποκατάστασης
Το έργο περιλαμβάνει ένα ολοκληρωμένο πλέγμα παρεμβάσεων για την προστασία και ανάδειξη του μνημείου. Μεταξύ άλλων προβλέπονται:
- Συμπληρώσεις και αποκαταστάσεις σε πύργους του Κάστρου (Π3, Π4, Π9 και Π11)
- Στερέωση και αποκατάσταση τμημάτων της οχύρωσης
- Παρεμβάσεις στην Εβραϊκή Συναγωγή
- Ολοκλήρωση της αρχαιολογικής έρευνας και στερέωση του βυζαντινού λουτρού
- Στοχευμένες αποχωματώσεις και ανάδειξη αρχιτεκτονικών στοιχείων του μνημείου
Οι εργασίες αποσκοπούν όχι μόνο στη διατήρηση του Κάστρου, αλλά και στη βελτίωση της επισκεψιμότητας και της συνολικής εμπειρίας των επισκεπτών.
Έμφαση στην καθολική προσβασιμότητα
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην καθολική προσβασιμότητα, ώστε το μνημείο να είναι ανοιχτό σε όλους. Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται:
- Εγκατάσταση ηλεκτρικού αναβατορίου για ΑμεΑ στον πύργο Π4
- Δημιουργία σύγχρονου πληροφοριακού υλικού με ενημερωτικές πινακίδες
- Ψηφιακό περιεχόμενο μέσω QR codes σε δύο γλώσσες
- Υλικό φιλικό προς κινητές συσκευές και άτομα με αναπηρία
- Έντυπα ενημέρωσης σε γραφή Braille
Τοψίδης: «Το Κάστρο προσβάσιμο σε όλους»
Σε δήλωσή του, ο Περιφερειάρχης ΑΜΘ Χριστόδουλος Τοψίδης σημείωσε:
«Με τη συγκεκριμένη πράξη διασφαλίζουμε την προστασία του Βυζαντινού Κάστρου Κομοτηνής, αναβαθμίζουμε την επισκεψιμότητά του και το καθιστούμε προσβάσιμο σε όλους, ενισχύοντας παράλληλα τον πολιτιστικό τουρισμό και τη βιώσιμη ανάπτυξη στη Ροδόπη».
Το αρχαιότερο μνημείο της Κομοτηνής
Το Βυζαντινό Κάστρο και τείχος της Κομοτηνής αποτελεί το μεγαλύτερο και αρχαιότερο μνημείο της πόλης. Χτίστηκε περί τον 4ο αιώνα μ.Χ. για στρατιωτικούς και οικονομικούς λόγους, καθώς από την περιοχή διέρχονταν η Εγνατία Οδός.
Η πόλη περιτειχίστηκε επί αυτοκράτορα Θεοδοσίου Α΄ (379–395 μ.Χ.), λόγω της στρατηγικής της σημασίας. Το τείχος είχε συνολικά 16 πύργους – 12 ορθογωνικούς και 4 κυκλικούς στις γωνίες – με ύψος που έφτανε τα 9,60 μέτρα και δύο κύριες εισόδους.
Με την πάροδο των αιώνων, το Κάστρο αποτέλεσε καταφύγιο πληθυσμών της περιοχής, παραμένοντας σε μεγάλο βαθμό ανέπαφο έως το 1363. Στη συνέχεια υπέστη καταστροφές κατά τις τουρκικές εισβολές, ενώ σημαντικό τμήμα του κατεδαφίστηκε το 1910 από τους Βούλγαρους
