Έκθεση του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού προειδοποιεί για νέα άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας, με πιθανή υπέρβαση του ορίου του 1,5°C και ενίσχυση ακραίων καιρικών φαινομένων
Η μέση παγκόσμια θερμοκρασία αναμένεται να κινηθεί σε επίπεδα ρεκόρ την επόμενη πενταετία, σύμφωνα με νέα έκθεση του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO) και της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας του Ηνωμένου Βασιλείου. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η ταχύτερη θέρμανση της Αρκτικής, ενώ οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι το όριο του 1,5°C της Συμφωνίας των Παρισίων είναι πιθανό να ξεπεραστεί προσωρινά μέσα στην περίοδο 2026–2030, με αυξημένη συχνότητα ακραίων καιρικών φαινομένων σε παγκόσμιο επίπεδο.
Ρεκόρ θερμοκρασιών και νέα επιστημονικά δεδομένα
Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση, οι παγκόσμιες μέσες θερμοκρασίες κοντά στην επιφάνεια της Γης προβλέπεται να κυμανθούν μεταξύ 1,3°C και 1,9°C πάνω από τα επίπεδα της προβιομηχανικής περιόδου (1850–1900).
Η ερευνήτρια της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας του Ηνωμένου Βασιλείου Μελίσα Σίμπρουκ σημείωσε ότι «υπάρχουν πολύ σαφείς ενδείξεις ότι το κλίμα θερμαίνεται και ότι η παγκόσμια μέση θερμοκρασία συνεχίζει να αυξάνεται».
Η έκθεση καταγράφει επίσης ότι το 2024 αποτέλεσε ήδη το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί, με τη θερμοκρασία να ξεπερνά για πρώτη φορά το όριο του 1,5°C.
Το όριο του 1,5°C και η Συμφωνία των Παρισίων
Παρά την αναμενόμενη υπέρβαση, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι αυτό δεν σημαίνει αποτυχία της Συμφωνίας του Παρισιού, καθώς ο στόχος αφορά μακροπρόθεσμο μέσο όρο 20ετίας και όχι μεμονωμένα έτη.
Ωστόσο, η έκθεση προειδοποιεί ότι μεταξύ 2026 και 2030 είναι πολύ πιθανό να καταγραφεί τουλάχιστον ένα έτος με θερμοκρασίες πάνω από το όριο του 1,5°C, γεγονός που δείχνει ότι το «παράθυρο» περιορισμού της υπερθέρμανσης κλείνει γρήγορα.
Η Αρκτική στο επίκεντρο της κλιματικής κρίσης
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η Αρκτική, όπου οι χειμερινές θερμοκρασίες αναμένεται να αυξηθούν πάνω από 3,5 φορές ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο, φτάνοντας περίπου τους 2,8°C πάνω από το επίπεδο αναφοράς 1991–2020.
Η έκθεση προβλέπει επίσης περαιτέρω μείωση του θαλάσσιου πάγου σε περιοχές όπως η Θάλασσα του Μπάρεντς, η Βερίγγειος Θάλασσα και η Θάλασσα του Οχότσκ.
Ακραία καιρικά φαινόμενα και περιφερειακές μεταβολές
Η θέρμανση της Αρκτικής ενδέχεται να επηρεάσει τη σταθερότητα των παγκόσμιων καιρικών συστημάτων, ενισχύοντας την ένταση ακραίων φαινομένων, ιδιαίτερα στο βόρειο ημισφαίριο.
Παράλληλα, προβλέπονται:
- πιο υγρές χειμερινές συνθήκες στο βόρειο ημισφαίριο,
- αυξημένες βροχοπτώσεις σε Βόρεια Ευρώπη, Αλάσκα, Σιβηρία και Σαχέλ,
- ξηρασία στον Αμαζόνιο την περίοδο Μαΐου–Σεπτεμβρίου.
Ρόλος του Ελ Νίνιο στην παγκόσμια θερμοκρασία
Η έκθεση αναφέρει επίσης την πιθανότητα ισχυρού φαινομένου Ελ Νίνιο τον φετινό χειμώνα, το οποίο μπορεί να διαρκέσει έως το 2027.
Το φαινόμενο αυτό, που συνδέεται με την αύξηση της θερμοκρασίας των επιφανειακών υδάτων στον Ειρηνικό Ωκεανό, έχει τη δυνατότητα να ενισχύσει περαιτέρω την παγκόσμια θέρμανση και να συμβάλει σε νέα θερμικά ρεκόρ.
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι όσο ο πλανήτης πλησιάζει το όριο του 1,5°C, τόσο αυξάνεται η συχνότητα υπέρβασής του, έστω και προσωρινά.
«Η επιστήμη είναι πολύ σαφής ότι το παράθυρο για τη διατήρηση της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας στον 1,5 βαθμό Κελσίου κλείνει γρήγορα», τόνισε η Μελίσα Σίμπρουκ.
