Διεθνής έρευνα χαρτογραφεί κλιματικά ανθεκτικούς υφάλους σε 71 χώρες και ζητά ενίσχυση της προστασίας τους – Παρουσίαση στην «Our Ocean Conference» στην Κένυα
Σχεδόν 166.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα κοραλλιογενών υφάλων παγκοσμίως εμφανίζουν τις μεγαλύτερες πιθανότητες να αντέξουν στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, σύμφωνα με νέα διεθνή επιστημονική μελέτη που παρουσιάζεται στην παγκόσμια σύνοδο για την προστασία των ωκεανών «Our Ocean Conference», η οποία διεξάγεται στην Κένυα. Η έρευνα αποκαλύπτει ότι οι δυνατότητες επιβίωσης των κοραλλιογενών οικοσυστημάτων είναι σημαντικά μεγαλύτερες από ό,τι είχε εκτιμηθεί σε προηγούμενες αξιολογήσεις.
Εκτεταμένη χαρτογράφηση σε 71 χώρες
Η μελέτη, που πραγματοποιήθηκε από τον αμερικανικό μη κερδοσκοπικό οργανισμό Wildlife Conservation Society (WCS) και το Πανεπιστήμιο Macquarie της Αυστραλίας, με την υποστήριξη της Bloomberg Ocean Initiative, χαρτογράφησε κοραλλιογενείς υφάλους σε 71 χώρες και 100 περιοχές με βάση την ανθεκτικότητά τους στην κλιματική αλλαγή.
Οι ερευνητές αξιοποίησαν περισσότερες από 45.000 επιτόπιες καταγραφές από το 1960 έως το 2025, καθώς και παγκόσμια κλιματικά δεδομένα, ενώ χρησιμοποίησαν εργαλεία μηχανικής μάθησης για τη δημιουργία μιας διαδραστικής πλατφόρμας εντοπισμού υφάλων με αυξημένες πιθανότητες επιβίωσης.
Το αποτέλεσμα είναι ένας νέος χάρτης, έως και 10.000 φορές πιο λεπτομερής από προηγούμενες εκτιμήσεις, ο οποίος εντοπίζει συνολικά 165.922 τετραγωνικά χιλιόμετρα υφάλων με υψηλή κλιματική ανθεκτικότητα.
Παγκόσμια κατανομή των ανθεκτικών υφάλων
Σύμφωνα με τα ευρήματα, περισσότεροι από τους μισούς κλιματικά ανθεκτικούς κοραλλιογενείς υφάλους συγκεντρώνονται σε πέντε χώρες: Αυστραλία, Μπαχάμες, Κούβα, Ινδονησία και Φιλιππίνες.
Σημαντικές νέες περιοχές εντοπίζονται επίσης στην Καραϊβική, μεταξύ των οποίων το Μπελίζ, ο Παναμάς και τα νησιά Τερκς και Κέικος, οι οποίες δεν είχαν καταγραφεί σε προηγούμενες παγκόσμιες αξιολογήσεις.
Παράλληλα, η μελέτη καταγράφει ότι οι ανθεκτικοί ύφαλοι επεκτείνονται σε 30 επιπλέον χώρες και 54 εδάφη σε σχέση με προηγούμενες χαρτογραφήσεις, όπως η πρωτοβουλία «50 Reefs» του 2018.
Κενά προστασίας και απειλές
Παρά τα νέα δεδομένα, οι επιστήμονες επισημαίνουν σημαντικά κενά προστασίας, καθώς μόλις το 28% των υφάλων που έχουν χαρακτηριστεί ως προτεραιότητα βρίσκεται σήμερα εντός προστατευόμενων περιοχών.
Αυτό σημαίνει ότι περισσότερα από 119.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα παραμένουν εκτός θεσμικών πλαισίων διατήρησης, παρά τη μεγάλη οικολογική τους αξία.
Η σημασία των κοραλλιογενών υφάλων
Η νέα μελέτη αναδεικνύει ότι η ανθεκτικότητα των υφάλων είναι πολύ πιο σύνθετη από ό,τι είχε εκτιμηθεί στο παρελθόν, καθώς εντοπίζονται τρεις βασικοί μηχανισμοί επιβίωσης:
- «Καταφύγια αποφυγής», σε ψυχρότερες ωκεάνιες ζώνες
- «Καταφύγια ανθεκτικότητας», όπου τα κοράλλια έχουν αναπτύξει προσαρμογές απέναντι στο θερμικό στρες
- «Καταφύγια ανάκαμψης», που παρουσιάζουν ταχεία αναγέννηση μετά από καταστροφικά φαινόμενα
Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι αποτελούν κρίσιμα οικοσυστήματα για σχεδόν ένα δισεκατομμύριο ανθρώπους παγκοσμίως, συμβάλλοντας στην επισιτιστική ασφάλεια, την οικονομία και την προστασία των ακτών από διάβρωση και ακραία καιρικά φαινόμενα.
Περιβαλλοντικές πιέσεις και παγκόσμια εκστρατεία
Παρά τη σημασία τους, οι ύφαλοι απειλούνται από ρύπανση, μη βιώσιμη αλιεία, ανεξέλεγκτη τουριστική ανάπτυξη και παράκτια δόμηση, παράγοντες που επιταχύνουν τη συρρίκνωσή τους.
Η έρευνα σηματοδοτεί την έναρξη της παγκόσμιας εκστρατείας «Our reefs, our future», με τη συμμετοχή των οργανώσεων Wildlife Conservation Society (WCS), WWF και The Nature Conservancy, η οποία καλεί τις κυβερνήσεις να εντάξουν τους ανθεκτικούς υφάλους στις εθνικές στρατηγικές προστασίας.
Παράλληλα, ζητείται αύξηση επενδύσεων και αντιμετώπιση άμεσων απειλών, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων σε παγκόσμιο επίπεδο.
