Η προστασία των επισκεπτών από την ακραία ζέστη εξελίσσεται σε κρίσιμο παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα και την ποιότητα του ελληνικού τουρισμού, καθώς το ισχυρό Ελ Νίνιο που βρίσκεται σε εξέλιξη αυξάνει τις πιθανότητες νέων παγκόσμιων θερμοκρασιακών ρεκόρ το 2027.
Ο Δρ Ανδρέας Φλουρής, καθηγητής Φυσιολογίας, διευθυντής του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας FAME Lab του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και επιστημονικός συνεργάτης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι η προσαρμογή του τουριστικού προϊόντος στις υψηλότερες θερμοκρασίες δεν αφορά μόνο τα ξενοδοχεία, αλλά ολόκληρη την εμπειρία του επισκέπτη.
Η φετινή καλοκαιρινή τουριστική περίοδος ολοκληρώνεται έχοντας καταγράψει σχετικά λίγες ημέρες ακραία υψηλών θερμοκρασιών στην Ελλάδα. Ωστόσο, οι εξελίξεις στον Ειρηνικό δημιουργούν διαφορετικές προοπτικές για το 2027, καθώς το Ελ Νίνιο αναμένεται να παραμείνει ισχυρό και να επηρεάζει το παγκόσμιο κλίμα και τους πρώτους μήνες του επόμενου έτους.
«Η προστασία από τη ζέστη γίνεται μέρος της φιλοξενίας»
Όπως εξηγεί ο Ανδρέας Φλουρής, η ποιότητα των διακοπών δεν καθορίζεται αποκλειστικά από το κατάλυμα ή την εστίαση, αλλά και από τις καθημερινές συνθήκες που αντιμετωπίζει ο ταξιδιώτης.
«Η ποιότητα των διακοπών δεν κρίνεται μόνο από την ποιότητα των καταλυμάτων και του φαγητού, αλλά και στην ουρά ενός αρχαιολογικού χώρου, στη διαδρομή προς την παραλία, στην αναμονή για το πλοίο», τονίζει.
Καθώς οι θερμοκρασίες αυξάνονται, η δυνατότητα του επισκέπτη να γνωρίζει και να απολαμβάνει έναν προορισμό με ασφάλεια και άνεση αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία.
«Επομένως, η προστασία από τη ζέστη γίνεται μέρος της φιλοξενίας», επισημαίνει.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η φροντίδα του ταξιδιώτη πρέπει να ξεκινά ήδη πριν από την άφιξή του και να συνεχίζεται καθ’ όλη τη διάρκεια της παραμονής του, ώστε να μπορεί να οργανώσει τις δραστηριότητές του χωρίς περιττή σωματική καταπόνηση.
Τι έδειξαν 6.500 κριτικές τουριστών
Τη σημασία της θερμικής επιβάρυνσης στην τουριστική εμπειρία αποτυπώνει και πρόσφατη επιστημονική μελέτη, στην οποία αναλύθηκαν περίπου 6.500 διαδικτυακές κριτικές για 11 υπαίθριους χώρους πολιτιστικής κληρονομιάς σε Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία και Μάλτα.
Μεταξύ των χώρων που εξετάστηκαν περιλαμβάνονταν η Ακρόπολη και η Κνωσός.
Η μελέτη, η οποία εξέτασε συνολικά 6.466 κριτικές, έδειξε ότι τις θερμότερες ημέρες αυξάνονταν σημαντικά οι αναφορές των επισκεπτών στη ζέστη, στη θερμική δυσφορία, αλλά και στην ανάγκη ύπαρξης σκιάς και πρόσβασης σε πόσιμο νερό.
«Ένας άνθρωπος μπορεί να θαυμάσει ένα μνημείο και συγχρόνως να ταλαιπωρηθεί για να το επισκεφθεί. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται να ακούμε προσεκτικά τι περιγράφει για την εμπειρία του», σημειώνει ο καθηγητής.
Όπως υπογραμμίζει, μια θετική αξιολόγηση ενός αξιοθέατου δεν σημαίνει αυτομάτως ότι έχουν εξασφαλιστεί οι κατάλληλες συνθήκες για την προστασία της υγείας του επισκέπτη.
Γιατί κινδυνεύουν περισσότερο οι τουρίστες από ψυχρότερα κλίματα
Η θερμική επιβάρυνση δεν είναι ίδια για όλους.
Το ανθρώπινο σώμα δέχεται θερμότητα από το περιβάλλον και ταυτόχρονα παράγει πρόσθετη θερμότητα κατά τη σωματική δραστηριότητα. Παράγοντες όπως η υγρασία, η ηλιακή ακτινοβολία, ο άνεμος, ο ρουχισμός και η ένταση της δραστηριότητας επηρεάζουν καθοριστικά την ικανότητα του οργανισμού να αποβάλει αυτή τη θερμότητα.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται οι επισκέπτες που φτάνουν στην Ελλάδα από χώρες με ψυχρότερο κλίμα, καθώς δεν έχουν προλάβει να εγκλιματιστούν στις υψηλές θερμοκρασίες.
Παράλληλα, η ηλικία, τα χρόνια νοσήματα και η λήψη ορισμένων φαρμάκων μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο προβλημάτων υγείας.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει, όταν δεν έχει προηγηθεί εγκλιματισμός, να περιορίζονται η ένταση και η διάρκεια της σωματικής άσκησης κατά την πρώτη εβδομάδα έκθεσης σε συνθήκες ζέστης.
«Μια πεζοπορία στη ζέστη χωρίς εγκλιματισμό μπορεί να επιβαρύνει ακόμη και έναν άνθρωπο με καλή σωματική κατάσταση», επισημαίνει ο κ. Φλουρής.
Σκιά και νερό αποκτούν κρίσιμο ρόλο
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η ύπαρξη επαρκούς σκίασης στους τουριστικούς προορισμούς.
Έρευνες της ομάδας του FAME Lab έχουν δείξει ότι η έκθεση στον ήλιο συνδέεται τόσο με μεγαλύτερη σωματική καταπόνηση όσο και με μειωμένη νοητική ικανότητα.
Για τον λόγο αυτό, σύμφωνα με τον καθηγητή, η προστασία από τη ζέστη πρέπει να εξετάζεται σε κάθε σημείο της τουριστικής εμπειρίας: στη διαδρομή προς ένα αξιοθέατο, στις ουρές αναμονής, στις ξεναγήσεις και στις μετακινήσεις.
Η ενημέρωση πριν από το ταξίδι μπορεί να περιλαμβάνει τις καταλληλότερες ώρες για δραστηριότητες, πληροφορίες για την πρόσβαση σε πόσιμο νερό, σκιά και δροσερούς χώρους, αλλά και εναλλακτικές επιλογές όταν οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν επικίνδυνα.
Τα καταλύματα, για παράδειγμα, μπορούν να προτείνουν μικρότερες διαδρομές ή δραστηριότητες σε δροσερούς εσωτερικούς χώρους, ενώ στους αρχαιολογικούς και άλλους χώρους επίσκεψης μπορούν να δημιουργούνται σκιασμένα σημεία αναμονής και ανάπαυσης.
Έγκαιρη ενημέρωση του επισκέπτη
Κρίσιμη θεωρείται και η παροχή σαφών πληροφοριών στη γλώσσα του ταξιδιώτη.
«Ο επισκέπτης πρέπει να γνωρίζει ποια δραστηριότητα επηρεάζεται, τι αλλάζει στο πρόγραμμά του και πού μπορεί να απευθυνθεί», σημειώνει ο Ανδρέας Φλουρής.
Η έγκαιρη και πρακτική ενημέρωση, σύμφωνα με τον ίδιο, αποτελεί ουσιαστικά μορφή φροντίδας και μπορεί να ενισχύσει την εμπιστοσύνη του ταξιδιώτη προς τον προορισμό.
Συνεργασία Δήμων, επιχειρήσεων και τουριστικών φορέων
Η αποτελεσματική προστασία από την ακραία ζέστη προϋποθέτει συνεργασία μεταξύ τουριστικών επιχειρήσεων και τοπικών αρχών, καθώς και κατάλληλη εκπαίδευση του προσωπικού.
Οι εργαζόμενοι στον τουρισμό χρειάζεται να μπορούν να αναγνωρίζουν έγκαιρα συμπτώματα θερμικής καταπόνησης και να γνωρίζουν τις διαδικασίες αναζήτησης βοήθειας.
Αντίστοιχη φιλοσοφία συντονισμένης πρόληψης περιλαμβάνεται και στις κατευθύνσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τα σχέδια αντιμετώπισης της ζέστης.
Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη σημασία ενόψει του 2027. Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) εκτιμά ότι το ισχυρό Ελ Νίνιο θα συνεχίσει να επηρεάζει το παγκόσμιο κλίμα στις αρχές του επόμενου έτους, ενώ οι μακροπρόθεσμες προβλέψεις αυξάνουν την πιθανότητα το 2027 να καταγραφεί ως νέα χρονιά-ρεκόρ για την παγκόσμια θερμοκρασία.
Για την Ελλάδα, η προσαρμογή στις νέες συνθήκες μπορεί να αποτελέσει και στοιχείο της ίδιας της τουριστικής ταυτότητας.
«Η Ελλάδα μπορεί να ενσωματώσει αυτή τη φροντίδα στην ταυτότητα της φιλοξενίας της. Να προσφέρει στον επισκέπτη τη δυνατότητα να χαρεί το τοπίο, την ιστορία και την καθημερινή ζωή του τόπου, γνωρίζοντας ότι κάποιος έχει φροντίσει και για τις δυσκολίες που δημιουργεί η ζέστη», καταλήγει ο Δρ Ανδρέας Φλουρής.
