Βαρυσήμαντο άρθρο του προέδρου της ΚΕΔΕ για το μείζον θέμα που άνοιξε η συζήτηση περί ιδιωτικοποίησης του νερού
Τις τελευταίες εβδομάδες έχει μπει ψηλά στην ατζέντα του δημόσιου διαλόγου, το ζήτημα της ιδιωτικοποίησης η μη του νερού. Αυτό προέκυψε ύστερα από την πρωτοβουλία του Υπουργείου Περιβάλλοντος να φέρει προς ψήφιση στη Βουλή ένα νομοσχέδιο , με το οποίο μεταξύ άλλων μεταφέρεται σε Ρυθμιστική Ανεξάρτητη Αρχή, ο έλεγχος και η εποπτεία του νερού.
Κάποιοι υποστήριξαν πως η συγκεκριμένη κίνηση, αποτελεί το πρώτο βήμα ώστε να προχωρήσει στη συνέχεια η ιδιωτικοποίηση της διαχείρισης των υδάτων, σε όλη τη χώρα.
Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος εξαρχής επισήμανε πως η θέση της Αυτοδιοίκησης Α’ Βαθμού πάνω στο θέμα αυτό είναι ξεκάθαρη:
Για μας το νερό είναι και πρέπει να παραμείνει δημόσιο αγαθό, υπό δημόσιο/ δημοτικό έλεγχο. Και δεν είναι μόνο το νερό δημόσιο αγαθό, αλλά και τα δίκτυα, τα οποία κι αυτά θα πρέπει να παραμείνουν υπό δημόσιο έλεγχο.
Αυτός είναι ο λόγος που θεωρούμε πολύ σημαντική και θετική εξέλιξη το γεγονός πως η Κυβέρνηση προχώρησε δημόσια στη δέσμευση, δια στόματος τόσο του ίδιου του Πρωθυπουργού, όσο και του αρμόδιου Υπουργού, πως όχι μόνον δεν υπάρχει καμία πρόθεση από πλευράς της για την ιδιωτικοποίηση του νερού, αλλά κι ότι οι Δήμοι θα εξακολουθήσουν και στο μέλλον να έχουν ρόλο και λόγο στα ζητήματα που αφορούν τη διαχείριση των υδάτων.
Επίσης είναι σημαντικό ότι για πρώτη φορά γίνεται ρητή καταγραφή των δημοσίων και δημοτικών φορέων που διαθέτουν την αποκλειστική αρμοδιότητα για την παροχή υπηρεσιών ύδατος.
Για την Κ.Ε.Δ.Ε. , η συγκεκριμένη δέσμευση είναι κρίσιμης σημασίας, γιατί ξεκαθαρίζει το τοπίο και διαλύει τις αμφιβολίες που πήγαν να δημιουργηθούν , χωρίς να αφήνονται περιθώρια παρανοήσεων. Αυτός ήταν άλλωστε εξαρχής ο στόχος μας όταν κινητοποιηθήκαμε αμέσως μόλις πληροφορηθήκαμε το περιεχόμενο του νομοσχεδίου, ζητώντας να γίνουν συγκεκριμένες διορθώσεις στο κείμενό του. Με τις τροποποιήσεις που προτείναμε επί συγκεκριμένων άρθρων του νομοσχεδίου οι οποίες έγιναν αποδεκτές, διευθετήθηκαν θέματα που αφορούσαν σε πιθανές υποχρεωτικές συγχωνεύσεις ΔΕΥΑ, αλλά και στη διαπίστωση της διαχείρισης ικανότητας των ΔΕΥΑ.
Σε κάθε περίπτωση θέλω να επισημάνω πως όσον μας αφορά ως Κ.Ε.Δ.Ε., είμαστε υπέρ ενός αποτελεσματικού τρόπου εποπτείας του τομέα της ύδρευσης κι αποχέτευσης, δημοσίων και δημοτικών φορέων παροχής υπηρεσιών ύδατος, με στόχο αφενός τη θωράκιση της ασφάλειας και υγιεινής, αφετέρου τη διασφάλιση της υψηλής ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών σε προσιτές τιμές, σε κάθε πολίτη και στο τελευταίο χωριό της Ελλάδος.
Οι επιφυλάξεις μας παραμένουν όσον αφορά την επίτευξη των παραπάνω στόχων, με την επιλογή να ανατεθεί σε Ρυθμιστική Αρχή ο έλεγχος αυτός, όταν γνωρίζουμε πως η συγκεκριμένη Ανεξάρτητη Αρχή, οριακά σήμερα ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις της , λόγω της υποστελέχωσής της . Αναρωτιόμαστε πως θα βρίσκουμε λύσεις στα προβλήματα που θα παρουσιάζονται, όταν θα πρέπει να τις αναζητούμε ανάμεσα στο Υπουργείο και σε μια Αρχή, η οποία ξαφνικά θα αποκτήσει πέραν των άλλων αρμοδιοτήτων της και τα νερά, τα απορρίμματα και τις αποχετεύσεις, χωρίς επαρκές προσωπικό.
Εξακολουθούμε λοιπόν να πιστεύουμε πως ο καλύτερος τρόπος να διασφαλιστούν οι παραπάνω στόχοι, είναι να παραμείνει ο έλεγχος ως αρμοδιότητα στο Υπουργείο για λόγους ταχύτητας, ευελιξίας και δυνατότητας νομοθέτησης όταν αυτό απαιτείται.
Όσον αφορά τις ΔΕΥΑ , θέλω να επαναλάβω αυτό που έχω αναφέρει σε πολλές δημόσιες παρουσίες μου.
Στις ΔΕΥΑ γίνεται εξαιρετική δουλειά, παρά τα πολλά και σημαντικά προβλήματα που καλούμαστε να διαχειριστούμε καθημερινά. Εκκρεμούν πολύ πιο σοβαρά προβλήματα από τις συνενώσεις των ΔΕΥΑ που θα έπρεπε να προταχθούν , όπως η υποστελέχωση τους σε επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό, αλλά και η κάλυψη του υψηλού ενεργειακού τους κόστους.
Είναι χαρακτηριστικό πως μόνον το 2022, οι ΔΕΥΑ είδαν το ενεργειακό τους κόστος να ανεβαίνει κατά 120 εκατ. ευρώ, χωρίς ακόμα να ενισχυθούν ούτε με 1 ευρώ, αλλά και χωρίς να αυξήσουν την τιμή στο νερό ούτε με 1 ευρώ.
Η άποψη της ΚΕΔΕ είναι πως οι όποιες βελτιώσεις ή συνενώσεις γίνουν μελλοντικά, αυτές πρέπει να πραγματοποιηθούν όχι στη βάση της υποχρεωτικότητας, αλλά εφόσον υπάρξει συμφωνία με την ΚΕΔΕ και την ΕΔΕΥΑ να συμμετέχουν στην όλη διαδικασία.
Ενώ δεν πρέπει να παραβλέψουμε πως Δήμοι και οι ΔΕΥΑ, έχουμε μπροστά μας προβλήματα και προκλήσεις, λόγω της κλιματικής αλλαγής, που επηρεάζει τα αποθέματα νερού, φαινόμενο ορατό πλέον στα επιφανειακά νερά σε περιοχές της χώρας, γεγονός που επιβάλλει να στρέψουμε την προσοχή μας σε έργα μικρά και ευέλικτα, που θα αξιοποιούν τα πλημμυρικά νερά και τους χειμάρρους.
Σε κάθε περίπτωση, προτεραιότητά μας ήταν και παραμένει το νερό να φθάνει στις βρύσες των δημοτών πάντα με ασφάλεια, καθαρό, χωρίς διαρροές και με ακόμη χαμηλότερο κόστος.
* Ο Δημήτρης Παπαστεργίου είναι Δήμαρχος Τρικκαίων και Πρόεδρος Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος
