Στόχος η ανακήρυξη του Νικηφόρου Δράμας σε παραδοσιακό οικισμό
Σε εξέλιξη βρίσκεται μια οργανωμένη και μεθοδική προσπάθεια του Δήμου Παρανεστίου για τη συνολική αναβάθμιση του Νικηφόρου Δράμας, με κεντρικό στόχο την ανακήρυξη της κοινότητας ως παραδοσιακού οικισμού. Πρόκειται για μια εξέλιξη κομβικής σημασίας, η οποία θα αποτελέσει τη βάση για την προστασία, την ανάδειξη και την αξιοποίηση της πλούσιας ιστορικής και αρχιτεκτονικής ταυτότητας του οικισμού.
Ένας προσφυγικός οικισμός με ξεχωριστή φυσιογνωμία
Ο Νικηφόρος, ένας κατεξοχήν προσφυγικός οικισμός με περίπου 200 μόνιμους κατοίκους, βρίσκεται μόλις 15 χιλιόμετρα ανατολικά της πόλης της Δράμας. Παρά τη μικρή του απόσταση από το αστικό κέντρο, παρουσιάζει σήμερα εικόνα εγκατάλειψης, διατηρώντας ωστόσο αναλλοίωτα στοιχεία φυσικής ομορφιάς, παραδοσιακής αρχιτεκτονικής και ιστορικής συνέχειας.
Πρότυπη σχολική μονάδα με πανελλήνια αναγνώριση
Ο Νικηφόρος είναι γνωστός σε πανελλαδικό επίπεδο για το Γυμνάσιο με Λυκειακές Τάξεις, μία πρότυπη δημόσια σχολική μονάδα που διαθέτει αστρονομικό παρατηρητήριο, υπαίθριο εργαστήριο φυσικής, πάρκο ηλιακών ρολογιών και πλούσια εκπαιδευτική δραστηριότητα, προσελκύοντας το ενδιαφέρον μαθητών και εκπαιδευτικών από όλη τη χώρα.
Η ανακήρυξη ως παραδοσιακός οικισμός «κλειδί» για ήπια ανάπτυξη
Η δημοτική αρχή Παρανεστίου επιδιώκει τη δημιουργία ενός σαφούς θεσμικού πλαισίου, που θα επιτρέψει παρεμβάσεις ήπιας και βιώσιμης ανάπτυξης, μέσω της κήρυξης του Νικηφόρου ως παραδοσιακού οικισμού. Το πλαίσιο αυτό θα προστατεύει τον χαρακτήρα του οικισμού, δίνοντας ταυτόχρονα κίνητρα για την αποκατάσταση και αξιοποίηση παραδοσιακών κατοικιών και δημόσιων κτιρίων, σε συνεργασία με ιδιώτες.
Τα τελευταία χρόνια, μάλιστα, έχουν κατατεθεί ενδιαφέρουσες επιχειρηματικές προτάσεις για την αξιοποίηση παραδοσιακών οικιών, αλλά και του παλιού σιδηροδρομικού σταθμού, ενός εμβληματικού κτιρίου που αποτελεί σημείο αναφοράς για την ιστορική πορεία της περιοχής.
Δ. Καγιάογλου: «Απαραίτητο εργαλείο για μια συνολική παρέμβαση»
Όπως επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο δήμαρχος Παρανεστίου Τάσος Καγιάογλου, η ανακήρυξη του Νικηφόρου ως παραδοσιακού οικισμού δεν αποτελεί μια τυπική διαδικασία, αλλά το απαραίτητο εργαλείο για τον ολοκληρωμένο σχεδιασμό παρεμβάσεων με σεβασμό στην ιστορία και την αρχιτεκτονική του τόπου.
Ο οικισμός, γνωστός παλαιότερα ως Νουσρατλή, διαθέτει πλούσιο ιστορικό υπόβαθρο, με κατοίκηση από τα προϊστορικά χρόνια, ευρήματα της βυζαντινής περιόδου και κτίσματα της οθωμανικής εποχής, τα οποία συνθέτουν ένα πολυεπίπεδο πολιτιστικό τοπίο.
Κτίρια αιώνων και ιστορικά τοπόσημα
Στον Νικηφόρο διασώζονται παλιά αρχοντικά, παραδοσιακές κατοικίες και δημόσια κτίρια ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής αξίας. Στον σχεδιασμό του Δήμου περιλαμβάνονται έργα ανάπλασης με λιθόστρωτες διαδρομές και καλντερίμια, καθώς και η ανάδειξη σημείων ιστορικού ενδιαφέροντος, όπως η παλιά υδατογέφυρα και εμβληματικά δημόσια κτίρια.
Ιδιαίτερη μέριμνα προβλέπεται και για τον παλιό ναό του Αγίου Γεωργίου, κτίσμα του 1880, που αρχικά λειτούργησε ως τζαμί και στη συνέχεια μετατράπηκε σε χριστιανικό ναό από τους πρόσφυγες. Ο πετρόχτιστος ναός, μαζί με τον περιβάλλοντα χώρο και τα γειτονικά ιστορικά κατάλοιπα, αποτελεί σημαντικό στοιχείο της ταυτότητας του οικισμού.
Ο σιδηροδρομικός σταθμός ως μοχλός ανάδειξης
Κομβικής σημασίας θεωρείται και ο σιδηροδρομικός σταθμός Νικηφόρου, που κατασκευάστηκε το 1896 και αποτελεί ένα από τα καλύτερα διατηρημένα μνημεία της ιστορίας του σιδηροδρόμου στη βόρεια Ελλάδα. Η σιδηροδρομική γραμμή, η οποία διέρχεται μέσα από τον οικισμό, αποτελεί χαρακτηριστικό τοπόσημο και στοιχείο της ιστορικής του φυσιογνωμίας.
Θετική ανταπόκριση από το ΥΜΑΘ – Προετοιμασία φακέλου
Για την προώθηση της πρωτοβουλίας, πραγματοποιήθηκε πρόσφατα συνάντηση του δημάρχου Παρανεστίου με τον υφυπουργό Εσωτερικών, αρμόδιο για θέματα Μακεδονίας – Θράκης, Κωνσταντίνο Γκιουλέκα, καθώς και με υπηρεσιακούς παράγοντες. Σύμφωνα με τον κ. Καγιάογλου, το ΥΜΑΘ αντιμετωπίζει θετικά την προσπάθεια και έχει δοθεί το «πράσινο φως» για την κατάθεση ολοκληρωμένης και τεκμηριωμένης πρότασης.
Παράλληλα, ο Δήμος σχεδιάζει να ενθαρρύνει τους ιδιοκτήτες ακινήτων να αξιοποιήσουν εργαλεία του Αναπτυξιακού Νόμου, ενώ σε περιπτώσεις έλλειψης ενδιαφέροντος εξετάζεται ακόμη και η εξαγορά σημαντικών κτισμάτων από τον Δήμο, προκειμένου να διασωθούν.
Ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο με επίκεντρο τη ζωή στον οικισμό
Για τη δημοτική αρχή Παρανεστίου, η ανακήρυξη του Νικηφόρου ως παραδοσιακού οικισμού αποτελεί την αφετηρία ενός μακροπρόθεσμου σχεδίου. Όπως σημειώνει ο δήμαρχος, στόχος είναι ο Νικηφόρος να πάψει να θεωρείται ένας ξεχασμένος οικισμός και να μετατραπεί σε ένα ζωντανό παράδειγμα αρμονικής συνύπαρξης ιστορίας, αρχιτεκτονικής και σύγχρονης ανάπτυξης.
