Οικολογικό πρόγραμμα με εκπαιδευμένα αρπακτικά πτηνά εφαρμόζεται για τον περιορισμό των μεγάλων συγκεντρώσεων χαβαρονιών
Σε εφαρμογή νέου προγράμματος περιβαλλοντικά συμβατής διαχείρισης των χαβαρονιών στο άλσος του Παυσιλύπου προχωρά ο Δήμος Καρδίτσας, αξιοποιώντας εκπαιδευμένα αρπακτικά πτηνά με στόχο να περιοριστούν οι μεγάλες συγκεντρώσεις τους και να αποκατασταθεί η ισορροπία στον αστικό χώρο.
Ο δήμαρχος Καρδίτσας, Βασίλης Τσιάκος, παρουσία του αντιδημάρχου Οικονομικών, Δημήτρη Παπούλια, υπέγραψε πρόσφατα με τον πρόεδρο του Συλλόγου Ελληνικής Ιερακοθηρίας, Σταύρο Αθανασίου, σύμβαση για την εφαρμογή προγράμματος μείωσης του αριθμού των χαβαρονιών που φωλιάζουν και διαβιούν στο άλσος του Παυσιλύπου.
Πρόκειται για ένα ακόμη μέτρο που θα εφαρμοστεί τους επόμενους μήνες, στο πλαίσιο της προσπάθειας του δήμου να μειώσει τον πληθυσμό των πτηνών στην περιοχή.
Στόχος η απομάκρυνση των μεγάλων συγκεντρώσεων
Σύμφωνα με τη δημοτική Αρχή, το πρόγραμμα έχει ως στόχο να μειωθούν, αν όχι να εκλείψουν πλήρως από το συγκεκριμένο σημείο, τα χαβαρόνια που τα τελευταία χρόνια, για διάφορους περιβαλλοντικούς λόγους, έχουν μετακινηθεί από τους παραδοσιακούς χώρους όπου διαβιούσαν και έχουν εγκατασταθεί στο άλσος του Παυσιλύπου.
Ανάλογες μετακινήσεις, όπως επισημαίνει ο δήμος, έχουν παρατηρηθεί και σε πολλά αντίστοιχα αστικά και περιαστικά άλση σε ολόκληρη τη χώρα.
Η μεγάλη συγκέντρωση των πτηνών αποτελεί, σύμφωνα με τη δημοτική Αρχή, σημαντικό πρόβλημα για τους κατοίκους των πόλεων, καθώς προκαλεί έντονη όχληση, ενώ τα συγκεκριμένα πουλιά μπορεί να μεταφέρουν ασθένειες που είναι επικίνδυνες για τα ζώα και τον άνθρωπο.
Τσιάκος: «Ήδη τα αποτελέσματα είναι ορατά»
Ο δήμαρχος Καρδίτσας, Βασίλης Τσιάκος, μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, χαρακτήρισε το πάρκο του Παυσιλύπου «τοπόσημο για τον Δήμο Καρδίτσας και για την ευρύτερη περιοχή».
Όπως ανέφερε, πρόκειται για «μια όαση δροσιάς το καλοκαίρι και έναν χώρο αναψυχής στην καρδιά της πόλης», στον οποίο Καρδιτσιώτες και επισκέπτες κινούνται καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.
Ο δήμαρχος σημείωσε ότι τα τελευταία χρόνια τα πολλά και μεγάλα δέντρα του πάρκου προσέλκυσαν χαβαρόνια, τα οποία, λόγω του μεγάλου αριθμού τους, εκτόπισαν πολλά από τα άλλα είδη πτηνών που ζούσαν επί δεκαετίες στην περιοχή, ενώ παράλληλα έκαναν το πάρκο λιγότερο φιλόξενο για τους ανθρώπους.
«Η δημοτική αρχή από την πρώτη στιγμή διαπίστωσε το πρόβλημα και προσπάθησε να το λύσει ή να το περιορίσει με διάφορους τρόπους», ανέφερε ο κ. Τσιάκος.
Όπως εξήγησε, στη διαρκή προσπάθεια των τελευταίων ετών, η οποία περιλαμβάνει την καταστροφή φωλιών και άλλα μέτρα διαχείρισης του πληθυσμού, προστίθεται πλέον ένα ακόμη μέτρο «το οποίο έχει και αυτό οικολογικό πρόσημο και άρχισε να εφαρμόζεται».
«Ήδη τα αποτελέσματα είναι ορατά και αυτό μας ικανοποιεί όλους καθώς αντιμετωπίζουμε ένα ζήτημα που για αρκετούς κατοίκους του κεντρικού τομέα ήταν ιδιαίτερα ενοχλητικό», τόνισε ο δήμαρχος.
Μπίρτσας: «Στόχος μας δεν είναι η εξόντωση»
Για τη δράση μίλησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και ο δρ. Περικλής Κ. Μπίρτσας, καθηγητής Βιολογίας Άγριας Πανίδας, διευθυντής του Εργαστηρίου Διαχείρισης Άγριας Πανίδας του Τμήματος Δασολογίας, Επιστημών Ξύλου και Σχεδιασμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και επιστημονικά υπεύθυνος του έργου.
Όπως εξήγησε, η παρουσία του χαβαρονιού (Corvus frugilegus) στη Θεσσαλία είναι μόνιμη τα τελευταία χρόνια. Το πρόβλημα στο Παυσίλυπο, όπως ανέφερε, αφορά τη μεγάλη συγκέντρωση ατόμων σε έναν περιορισμένο και ιδιαίτερα πολυσύχναστο αστικό χώρο.
Η συγκέντρωση αυτή μπορεί να προκαλέσει έντονη όχληση, σημαντική συσσώρευση περιττωμάτων, κινδύνους για τη δημόσια υγεία, όπως ο ιός του Δυτικού Νείλου, και γενικότερη υποβάθμιση των συνθηκών χρήσης του πάρκου από τους πολίτες.
Ο βασικός άξονας του προγράμματος είναι η περιβαλλοντικά συμβατή διαχείριση. «Στόχος μας δεν είναι η εξόντωση ή η εξαφάνιση των χαβαρονιών, αλλά η σταδιακή μείωση των μεγάλων συγκεντρώσεών τους από το Παυσίλυπο», τόνισε ο κ. Μπίρτσας.
Παράλληλα, επιδιώκεται η αποτροπή της συστηματικής χρήσης συγκεκριμένων δέντρων και σημείων του πάρκου ως χώρων διανυκτέρευσης, συγκέντρωσης και φωλεοποίησης κατά την άνοιξη.
Πώς λειτουργεί η παρέμβαση με τα αρπακτικά πτηνά
Η αξιοποίηση εκπαιδευμένων αρπακτικών πτηνών βασίζεται στην πρόκληση μιας φυσικής αντίδρασης αποφυγής απέναντι στην παρουσία θηρευτή.
«Με ελεγχόμενες και επαναλαμβανόμενες παρεμβάσεις επιδιώκουμε τα χαβαρόνια να αντιληφθούν τον συγκεκριμένο χώρο ως λιγότερο ασφαλή και να μετακινηθούν προς καταλληλότερες θέσεις, εκτός του αστικού πάρκου», εξήγησε ο επιστημονικά υπεύθυνος του έργου.
Ιδιαίτερη σημασία, σύμφωνα με τον ίδιο, έχει το γεγονός ότι η παρέμβαση συνοδεύεται από επιστημονική παρακολούθηση της εξέλιξης του αριθμού και της χωρικής κατανομής των πτηνών.
Με τον τρόπο αυτό αξιολογείται η αποτελεσματικότητα των ενεργειών και, όπου απαιτείται, προσαρμόζονται ο τρόπος και η ένταση εφαρμογής τους.
Η ανάγκη για συνδυασμό μέτρων
Ο δρ. Μπίρτσας υπογράμμισε ότι στη διαχείριση ειδών της άγριας πανίδας δεν υπάρχουν απλές και αποσπασματικές λύσεις. Απαιτείται συνδυασμός μέτρων, παρακολούθηση των αποτελεσμάτων και προσαρμογή των παρεμβάσεων στη συμπεριφορά των ζώων.
«Το Παυσίλυπο είναι ταυτόχρονα ένας σημαντικός χώρος πρασίνου και ένας χώρος καθημερινής ανθρώπινης δραστηριότητας. Η πρόκληση είναι να επιτύχουμε μία λειτουργική ισορροπία μεταξύ της διατήρησης της αστικής βιοποικιλότητας και της ασφαλούς και απρόσκοπτης χρήσης του πάρκου από τους πολίτες. Αυτή ακριβώς είναι η φιλοσοφία του συγκεκριμένου προγράμματος», τόνισε.
Ο Σύλλογος Ελληνικής Ιερακοθηρίας
Ο Σύλλογος Ελληνικής Ιερακοθηρίας ιδρύθηκε επίσημα το 2017 και είναι ο μόνος σύλλογος ιερακοθηρίας στην Ελλάδα, αριθμώντας περίπου 100 μέλη.
Αποτελεί την πλέον κινητήρια και κατευθυντήρια δύναμη στην Ελλάδα για τη διάδοση και την ορθή πραγμάτωση αυτής της πανάρχαιας τέχνης, η οποία έχει σημαντικό ιστορικό και πολιτιστικό υπόβαθρο.
Η ιερακοθηρία αποτέλεσε τον πρώτο τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος μπορούσε να θηρεύσει και, συνεπώς, να επιβιώσει σε εποχές κατά τις οποίες δεν υπήρχαν τα κατάλληλα όπλα και εργαλεία για την πραγματοποίηση της θήρας.
Ο Σύλλογος Ελληνικής Ιερακοθηρίας είναι μέλος και εκπρόσωπος στην Ελλάδα της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Ιερακοθηρίας και Προστασίας των Αρπακτικών Πτηνών (I.A.F.), καθώς και της Παγκόσμιας Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης (I.U.C.N.).
Ο Σ.Ε.Ι., με δικαστική απόφαση, αποτελεί τον Αρωγό Σύλλογο και τον άμεσο θεσμικό συνεργάτη του υπουργείου Περιβάλλοντος για την τέχνη της ιερακοθηρίας στην Ελλάδα.
Παράλληλα, συνεργάζεται με τη Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος και ειδικότερα με το Τμήμα Διαχείρισης Άγριας Ζωής, για την πιστοποίηση των ιερακοθήρων αλλά και για την εύρυθμη λειτουργία της ιερακοθηρίας στη χώρα.
Σημειώνεται ότι η ιερακοθηρία αναγνωρίστηκε το 2010 από την UNESCO ως άυλη παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά.
