Σκληρή προειδοποίηση για τις επιπτώσεις της πυρηνικής ενέργειας και αναφορές σε νέους γεωπολιτικούς κινδύνους
Σαράντα χρόνια μετά το πυρηνικό δυστύχημα του Τσερνόμπιλ, η Greenpeace επανέρχεται με αυστηρή προειδοποίηση για τους κινδύνους της πυρηνικής ενέργειας, υπογραμμίζοντας ότι οι επιπτώσεις της τραγωδίας παραμένουν ορατές μέχρι σήμερα και ότι η χρήση της εξακολουθεί να ενέχει σοβαρές απειλές για το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία.
Η τραγωδία του Τσερνόμπιλ και οι μακροχρόνιες επιπτώσεις
Την 26η Απριλίου 1986, η έκρηξη στον τέταρτο αντιδραστήρα του πυρηνικού εργοστασίου στο Τσερνόμπιλ της Ουκρανίας προκάλεσε τη μεγαλύτερη πυρηνική καταστροφή στην ιστορία, με τεράστιες ανθρωπιστικές και περιβαλλοντικές συνέπειες σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Σύμφωνα με ειδικούς, περίπου 115.000 θάνατοι συνδέονται με καρκίνους που αποδίδονται στη ραδιενεργό μόλυνση, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι εμφάνισαν σοβαρά προβλήματα υγείας, όπως λευχαιμία, καταρράκτη και παθήσεις του αναπνευστικού και του κυκλοφορικού συστήματος.
Περισσότεροι από 350.000 κάτοικοι της Ουκρανίας, της Ρωσίας και της Λευκορωσίας εκτοπίστηκαν, ενώ περίπου πέντε εκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να ζουν σε περιοχές με ραδιενεργή επιβάρυνση.
Ραδιενεργό νέφος σε όλη την Ευρώπη
Η ραδιενεργός μόλυνση επηρέασε έκταση περίπου 150.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, ενώ 14 ευρωπαϊκές χώρες καταγράφηκαν ως σημαντικά μολυσμένες. Μεταξύ αυτών, και η Ελλάδα, όπου ραδιενεργά νέφη έφτασαν και προκάλεσαν βροχοπτώσεις σε περιοχές της Βόρειας Ελλάδας και της Θεσσαλίας, με τις πρώτες μετρήσεις να εντοπίζουν υψηλά επίπεδα ραδιενέργειας.
Παρά την πάροδο τεσσάρων δεκαετιών, η απειλή στο Τσερνόμπιλ παραμένει ενεργή. Η προστατευτική κατασκευή («σαρκοφάγος») γύρω από τον αντιδραστήρα 4 χαρακτηρίζεται προσωρινή και χρειάζεται ενίσχυση, ενώ οι εργασίες αντικατάστασής της έχουν διακοπεί λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.
Η Greenpeace προειδοποιεί ότι η στρατιωτική δραστηριότητα στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων με drones, αυξάνει τον κίνδυνο κατάρρευσης της κατασκευής, γεγονός που θα μπορούσε να προκαλέσει νέα απελευθέρωση ραδιενεργού υλικού.
Νέα ώθηση στην πυρηνική ενέργεια και αντιδράσεις
Η οργάνωση επισημαίνει ότι, παρά το ιστορικό του Τσερνόμπιλ, η πυρηνική ενέργεια προβάλλεται εκ νέου στην Ευρώπη ως «πράσινη» λύση στην κλιματική κρίση.
Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρεται και η συζήτηση για μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες, με τη Greenpeace να υποστηρίζει ότι ανεξαρτήτως μεγέθους, οι πυρηνικές εγκαταστάσεις φέρουν τους ίδιους κινδύνους: υψηλό κόστος, ενεργειακή εξάρτηση, προβλήματα διαχείρισης αποβλήτων και πιθανότητα σοβαρών ατυχημάτων.
Σύμφωνα με την οργάνωση, η πυρηνική ενέργεια:
– αποτελεί μία από τις πιο ακριβές μορφές παραγωγής ενέργειας,
– δημιουργεί απόβλητα που απαιτούν διαχείριση για εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια,
– έχει υψηλές ανάγκες σε νερό, που πλέον περιορίζεται λόγω της κλιματικής αλλαγής,
– παραμένει ευάλωτη σε ανθρώπινα λάθη, φυσικές καταστροφές και γεωπολιτικές εντάσεις.
Κάλεσμα για στροφή στις ανανεώσιμες πηγές
Κλείνοντας την παρέμβασή της, η Greenpeace υποστηρίζει ότι το μάθημα του Τσερνόμπιλ παραμένει επίκαιρο, τονίζοντας πως οι κυβερνήσεις πρέπει να επενδύσουν σε αποκεντρωμένα ενεργειακά συστήματα βασισμένα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ώστε να ενισχυθεί η ενεργειακή ασφάλεια και η ανθεκτικότητα των χωρών.