Φάκελος ΟΤΑΜΑGAZINE: Η νομοθετική «Βίβλος» του ΥΠΕΣ την 4ετία 2019-2023

Μεταρρυθμιστικό οδικό χάρτη 19 στάσεων διήνυσε το Υπουργείο Εσωτερικών κατά την 18η (ΙΗ) κοινοβουλευτική περίοδο που βαίνει στην λήξη της. Η έναρξη του νομοθετικού δρομολογίου για την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας και το Υπουργείο Εσωτερικών, επικεφαλής του οποίου ήταν τότε ο Τάκης Θεοδωρικάκος έγινε στις 6 Αυγούστου 2019 με επείγουσες διατάξεις που στόχευαν στην θεραπεία των δυσλειτουργιών που προκάλεσε στην «κυβερνησιμότητα» των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης το εκλογικό σύστημα της απλής αναλογικής.
Οι τίτλοι τέλους έπεσαν την Μεγάλη Τρίτη 1 Απριλίου 2023 με ρυθμίσεις που και πάλι αφορούν την τοπική αυτοδιοίκηση.
Στο μεσοδιάστημα η Βουλή κλήθηκε να νομοθετήσει για άλλα 17 σχέδια νόμου του υπουργείου Εσωτερικών ενώ κατά τον ανασχηματισμό του Αυγούστου 2021 ο κ. Θεοδωρικάκος αντικαταστήθηκε από τον Μάκη Βορίδη στην ηγεσία του υπουργείου.

18 + 1 στάσεις

Στις 6 Αυγούστου 2019 ξεκίνησε στην Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης η επεξεργασία του πολυνομοσχεδίου «Ρυθμίσεις του Υπουργείου Εσωτερικών, διατάξεις για την Ψηφιακή Διακυβέρνηση, συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις και άλλα επείγοντα ζητήματα». Πρόκειται για το πρώτο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών και το τρίτο που κατέθετε στη Βουλή η νέα κυβέρνηση καθώς είχε προηγηθεί η ψήφιση των διατάξεων για το «Επιτελικό Κράτος» και την μείωση του ΕΝΦΙΑ. Ο βασικός κορμός του νομοσχεδίου του Υπουργείου Εσωτερικών αφορούσε την τοπική αυτοδιοίκηση θέτοντας ως στόχο «να διασφαλιστεί η κυβερνησιμότητα στους 231 δήμους και στις επτά Περιφέρειες, όπου λόγω της απλής αναλογικής των τελευταίων αυτοδιοικητικών εκλογών, οι εκλεγμένοι δήμαρχοι και περιφερειάρχες δεν διαθέτουν την πλειοψηφία στα δημοτικά – περιφερειακά συμβούλια, καθώς δεν εξασφάλισαν από την Α’ Κυριακή τουλάχιστον 50%». Με τις ρυθμίσεις δόθηκε τότε η δυνατότητα σε δύο ή περισσότερες δημοτικές ή περιφερειακές παρατάξεις να συμπράξουν, υπό την προϋπόθεση ότι μια από αυτές είναι η παράταξη του δημάρχου ή του περιφερειάρχη αντίστοιχα. Η νέα παράταξη θα λειτουργεί ως ενιαία και λογίζεται ως η παράταξη με την οποία έχει εκλεγεί ο δήμαρχος ή ο περιφερειάρχης για να καταστεί εφικτή η συγκρότηση των συλλογικών οργάνων, διατηρώντας ταυτόχρονα την αυτοτέλεια κάθε μιας από αυτές». Προβλέφθηκε επίσης πως «η πλειοψηφία των μελών της Οικονομικής Επιτροπής και της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής προέρχεται από τον συνδυασμό με τον οποίο εξελέγη ο δήμαρχος ή ο περιφερειάρχης, ενώ εισάγονται ρυθμίσεις ώστε να διασφαλιστεί ότι από τον συνδυασμό του δημάρχου ή του περιφερειάρχη θα προέρχεται η πλειοψηφία των διοικητικών συμβουλίων των νομικών προσώπων των δήμων και των Περιφερειών, συμπεριλαμβανομένων των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης». Να σημειωθεί ότι στις λοιπές διατάξεις του πολυνομοσχεδίου που ψηφίστηκε στις 8 Αυγούστου 2019 συμπεριλήφθησαν και οι ρυθμίσεις για την κατάργηση του πανεπιστημιακού Ασύλου.

 

Ψήφος των Ελλήνων του εξωτερικού

Στις 2 Δεκεμβρίου 2019 κατατίθεται στη Βουλή το νομοσχέδιο «Διευκόλυνση άσκησης εκλογικού δικαιώματος εκλογέων που βρίσκονται εκτός Ελληνικής Επικράτειας και τροποποίηση εκλογικής διαδικασίας».

Με τις προωθούμενες διατάξεις η κυβέρνηση φιλοδοξούσε να υλοποιήσει μια κεντρική προεκλογική της δέσμευση και να θεσμοθετήσει μια διαχρονική υποχρέωση της πολιτείας απέναντι στους Έλληνες απόδημους που παρέμενε ως εκκρεμότητα: την διευκόλυνση όλων των Ελλήνων του εξωτερικού, που είναι ήδη εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους, να ψηφίσουν από τον τόπο της μόνιμης κατοικίας τους αντί να παίρνουν το αεροπλάνο για να ψηφίσουν στην χώρα. Για την έγκριση όμως του επίμαχου νομοσχεδίου που αλλάζει τον εκλογικό νόμο δεν επαρκούσαν οι 157 τότε βουλευτές της πλειοψηφίας. Το Σύνταγμα επιβάλλει αυξημένη πλειοψηφία 200 βουλευτών. Η πλειοψηφία τελικά επετεύχθη μετά από επίπονες κοινοβουλευτικές διαβουλεύσεις και αρκετές αλλαγές. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης με κυρίαρχο το ΚΚΕ που κατέστη τότε καταλύτης για την επίτευξη της απαραίτητης συναίνεσης απαίτησαν την εισαγωγή ισχυρών «φίλτρων» για την διασφάλιση ότι όσοι επωφεληθούν της διευκόλυνσης έχουν εξακολουθούν να διατηρούν δεσμούς με την πατρίδα. Το τελικό αποτέλεσμα όπως αποτυπώνεται σήμερα από τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Εσωτερικών μάλλον κρίνεται απογοητευτικό καθώς από τα αρκετά εκατομμύρια Ελλήνων που ζουν στο εξωτερικό μόλις 15 – 20 χιλ θα διευκολυνθούν.

 

Επαναφορά της ενισχυμένης αναλογικής

 

 

Ανάπτυξη και προσλήψεις

Στις 11 Μαρτίου 2020 το Υπουργείο Εσωτερικών κατέθεσε το νομοσχέδιο «Στρατηγική αναπτυξιακή προοπτική των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ρύθμιση ζητημάτων αρμοδιότητας Υπουργείου Εσωτερικών και άλλες διατάξεις». Ο βασικός πυρήνας περιελάμβανε διατάξεις για την καλύτερη και ταχύτερη απορρόφηση κονδυλίων από τους ΟΤΑ για αναπτυξιακούς σκοπούς.
Στις 12 Οκτωβρίου 2020 κατατίθεται το σχέδιο νόμου «Τροποποίηση του Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας, νέο πλαίσιο επιλογής διοικήσεων στον δημόσιο τομέα, ρύθμιση οργανωτικών θεμάτων της Γενικής Γραμματείας Ιθαγένειας και της Γενικής Γραμματείας Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα του Υπουργείου Εσωτερικών, ρυθμίσεις για την αναπτυξιακή προοπτική και την εύρυθμη λειτουργία των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και άλλες διατάξεις». Με τις προωθούμενες διατάξεις το Υπουργείο Εσωτερικών επιχείρησε να εκσυγχρονίσει το νομικό πλαίσιο για την απόδοση Ιθαγένειας και να διαρθρώσει αποτελεσματικότερα τις αρμόδιες Υπηρεσίες. Επιπλέον, ρύθμιζε ζητήματα ανθρώπινου δυναμικού του δημοσίου τομέα και εισήγαγε ρυθμίσεις για την αναπτυξιακή προοπτική και την εύρυθμη λειτουργία των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Η επόμενη χρονιά ξεκίνησε με το Υπουργείο Εσωτερικών να καταθέτει ένα μεταρρυθμιστικό νομοσχέδιο για τον «Εκσυγχρονισμό του συστήματος προσλήψεων στον δημόσιο τομέα και την ενίσχυση του Ανώτατου Συμβουλίου Επιλογής Προσωπικού (Α.Σ.Ε.Π.)». Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση το σχέδιο νόμου ανταποκρινόταν «στην ανάγκη περαιτέρω εδραίωσης της διαφάνειας, της αξιοκρατίας και της αντικειμενικότητας στο σύστημα προσλήψεων του δημοσίου τομέα σε συνδυασμό με την επίτευξη μεγαλύτερης ταχύτητας και αποτελεσματικότητας στις σχετικές διαδικασίες». Ειδικότερα, οι προωθούμενες διατάξεις στόχευσαν στην αντιμετώπιση των ακόλουθων ζητημάτων: • την πολυδιάσπαση και τη δυσχέρεια ερμηνείας διατάξεων που έχουν υποστεί αλλεπάλληλες τροποποιήσεις από το 1994 μέχρι και σήμερα, • την ύπαρξη παράλληλων διαδικασιών στελέχωσης του δημοσίου τομέα, οι οποίες εναπόκειντο στη διακριτική ευχέρεια των φορέων, • τον αυξημένο χρόνο που απαιτείται για τη διεξαγωγή και ολοκλήρωση των διαφόρων διαδικασιών πρόσληψης, • τη χωρίς αντικειμενική δικαιολογητική βάση συνύπαρξη παράλληλων συστημάτων μοριοδότησης για προσωπικό ορισμένου χρόνου, • την ανάγκη μετάβασης από ένα σύστημα προσλήψεων με σχεδόν αποκλειστική έμφαση στα τυπικά προσόντα σε ένα σύστημα σύγχρονων διαγωνιστικών διαδικασιών που εξετάζουν τις γνώσεις, τις δεξιότητες και την εργασιακή αποτελεσματικότητα των διαγωνιζομένων, ώστε να επιλέγονται οι καταλληλότεροι εξ αυτών, • τις αποκλίσεις από το Προσοντολόγιο (π.δ. 50/2001, Α’ 39) με τη θέσπιση ειδικών διατάξεων, • την πολυδιάσπαση των διαδικασιών πρόσληψης για προστατευόμενες κατηγορίες (ν. 2643/1998, Α’ 220) και • τη μεγάλη διεύρυνση του ρόλου του Α.Σ.Ε.Π., ιδίως στο πεδίο της επιλογής διευθυντικών στελεχών του Δημοσίου, χωρίς αντίστοιχη αύξηση του αριθμού των μελών του και ενίσχυση των δομών του

 

Σύμβουλος Ακεραιότητας

Στις 14 Μαρτίου 2021 ψηφίστηκε το «Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου του Δημόσιου Τομέα, Σύμβουλος Ακεραιότητας στη δημόσια διοίκηση και άλλες διατάξεις για τη δημόσια διοίκηση και την τοπική αυτοδιοίκηση». Με το σχέδιο νόμου προβλέφθηκε:
– Ο Σύμβουλος Ακεραιότητας που διαμεσολαβεί, προκειμένου να επιληφθούν τα όργανα του φορέα ή εξωτερικοί φορείς, που είναι αρμόδιοι για τη διερεύνηση των αναφορών. Παρακολουθεί τη διαδικασία της διερεύνησής τους και ενημερώνει σχετικά τον υπάλληλο που την υπέβαλε. Κάθε έτος, συντάσσει έκθεση και την υποβάλλει στον επικεφαλής του φορέα και στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας, για την αποτελεσματικότητα των πολιτικών και διαδικασιών ακεραιότητας που χρησιμοποιεί ο φορέας, το έργο που επιτελέστηκε, καθώς και για την πορεία των υποθέσεων που χειρίστηκε.
– Θεσπίστηκε, ενιαίο Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου για το σύνολο των φορέων του δημόσιου φορέα, για τη βελτίωση της απόδοσής τους και την αποφυγή παραβίασης της νομοθεσίας, των κανονισμών και των πολιτικών που διέπουν τη λειτουργία τους. Στο πλαίσιο αυτό, συστάθηκαν Μονάδες Εσωτερικού Ελέγχου σε όλο το δημόσιο τομέα, με σκοπό την ενίσχυση των μηχανισμών λογοδοσίας στο εσωτερικό κάθε φορέα.
– Οι υπάλληλοι ΙΔΑΧ των δήμων μπορούν να επιλέγονται σε θέσεις προϊσταμένων Γενικής Διεύθυνσης.
– Διευρύνθηκε το πεδίο εφαρμογής του πειθαρχικού παραπτώματος, που σχετίζεται με τα εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας ή της οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής εντός και εκτός της υπηρεσίας κ.α.

 

Νέο εκλογικό σύστημα για ΟΤΑ

Το επόμενο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εσωτερικών «Εκλογή Δημοτικών και Περιφερειακών Αρχών και λοιπές διατάξεις» προώθησε το νέο εκλογικό σύστημα για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αποτέλεσε ουσιαστικά την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων της κυβέρνησης για την οριστική αντιμετώπιση των προβλημάτων που προκάλεσε η εφαρμογή της απλής αναλογικής στην «κυβερνησιμότητα» των Δήμων και των Περιφερειών. Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση «το σχέδιο νόμου επιλύει μια σειρά σοβαρών ζητημάτων που συνδέονται με την εφαρμογή του ν. 4555/2018 (Α’ 133) στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2019, που επέβαλε μια άκριτη εφαρμογή της λεγόμενης «απλής αναλογικής» στον τρόπο κατανομής των εδρών του δημοτικού και του περιφερειακού συμβουλίου. Αποτέλεσμα της εφαρμογής του ανωτέρω μοντέλου της «απλής αναλογικής» ήταν, στη συντριπτική πλειοψηφία των δήμων και των περιφερειών της χώρας, ο δήμαρχος και ο περιφερειάρχης αντίστοιχα να μην έχουν την πλειοψηφία στο ανώτατο βουλευόμενο όργανο του Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) και, κατά συνέπεια, να στερούνται της δυνατότητας άσκησης της πολιτικής για την οποία ψηφίστηκαν από το εκλογικό σώμα. Στόχος του εν λόγω σχεδίου νόμου είναι η άρση του ως άνω αδιεξόδου και η διασφάλιση της κυβερνησιμότητας των Ο.Τ.Α. α’ και β’ βαθμού, η οποία αποτέλεσε βασική προεκλογική δέσμευση της Κυβέρνησης»
Το καλοκαίρι του 2021 το Υπουργείο Εσωτερικών επιχείρησε να επιλύσει σοβαρά θεσμικά προβλήματα που προκάλεσε στην λειτουργία του δημόσιου τομέα η εργασία εξ αποστάσεως – τηλεργασία – λόγω της πανδημίας. Το σχέδιο νόμου «Θεσμικό πλαίσιο τηλεργασίας, διατάξεις για το ανθρώπινο δυναμικό του δημοσίου τομέα και άλλες επείγουσες ρυθμίσεις» κάλυψε θεσμικά κενά που ανέδειξε η υγειονομική κρίση.
Στις 7 Σεπτεμβρίου 2021 η Βουλή ψήφισε ακόμα ένα νομοσχέδιο του Υπουργείου Εσωτερικών «Ενίσχυση διαφάνειας και λογοδοσίας σε θεσμικούς φορείς της Πολιτείας, αποκατάσταση της ακεραιότητας του Ενιαίου Συστήματος Κινητικότητας και λοιπές διατάξεις». Με τις προωθούμενες ρυθμίσεις:
– επιδιώχθηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα η δημιουργία ενός νομοθετικού και θεσμικού πλαισίου ρύθμισης της επικοινωνίας των θεσμικών φορέων της πολιτείας με εκπροσώπους συμφερόντων, με απώτερο σκοπό τη διασφάλιση της ακεραιότητας, της διαφάνειας και της λογοδοσίας κατά την άσκηση δραστηριοτήτων επιρροής
– προβλέφθηκε πως ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και τα μέλη της Κυβέρνησης πρέπει, κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, να λειτουργούν αμερόληπτα και σύμφωνα με τα υψηλότερα πρότυπα δεοντολογίας. Προς τον σκοπό αυτό και αναγνωρίζοντας ότι δώρα, ωφελήματα ή άλλες παροχές είναι δυνατό να προσφερθούν στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και στα μέλη της Κυβέρνησης λόγω της επίσημης ιδιότητάς τους και στο πλαίσιο των καθηκόντων τους, εισήχθη ως βασική αρχή τη γενική απαγόρευση αποδοχής δώρων, παροχών ή άλλων ωφελημάτων αποβλέποντας στη διασφάλιση της αμερόληπτης άσκησης των καθηκόντων τους και στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών στους συγκεκριμένους θεσμούς

 

Πλαίσιο για ζώα συντροφιάς

Τον ίδιο μήνα το Υπουργείο πέρασε από την Βουλή και το «Νέο πλαίσιο για την ευζωία των ζώων συντροφιάς – Πρόγραμμα “ΑΡΓΟΣ” και λοιπές διατάξεις». Στόχος του νομοσχεδίου η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου προγράμματος διαχείρισης των αδέσποτων ζώων συντροφιάς (κυρίως σκύλων και γατών) το οποίο θα οδηγήσει στη μείωση του πληθυσμού τους, μέσω ενός νέου αποτελεσματικού συστήματος υιοθεσίας και εφαρμογής στείρωσης στο σύνολο του πληθυσμού τους. Παράλληλα εισήγαγε ένα πλήρες πλαίσιο υπεύθυνης διαχείρισης των δεσποζόμενων ζώων συντροφιάς ώστε να διασφαλίζεται η ευζωία τους και η αρμονική συμβίωση με το περιβάλλον.

Η επόμενη θεσμική παρέμβαση του υπουργείου Εσωτερικών αφορούσε την «Προστασία του εθελοντισμού, ενίσχυση της δράσης της Κοινωνίας των Πολιτών, φορολογικά κίνητρα για την ενίσχυση της κοινωφελούς δράσης των Ο.Κοι.Π. και λοιπές διατάξεις».
Με τις διατάξεις που ψηφίστηκαν στο τέλος του 2021 προβλέφθηκε μεταξύ άλλων:
– πλαίσιο που διέπει τις σχέσεις του κράτους με την Κοινωνία των Πολιτών με τη δημιουργία, στο υπουργείο Εσωτερικών, δύο δημόσιων ηλεκτρονικών βάσεων δεδομένων. Η πρώτη αφορά στην ελεύθερη καταχώριση σε δημόσια βάση δεδομένων όλων των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών. Η δεύτερη βάση είναι ένα ειδικό μητρώο στο οποίο εγγράφονται οι Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών και οι κοινωφελείς φορείς, εφόσον πληρούν συγκεκριμένους όρους διαφάνειας και λογοδοσίας. Επίσης κατοχυρώνονται νομοθετικά η εθελοντική απασχόληση σε κοινωφελείς οργανώσεις, το νομικό καθεστώς των εθελοντών και η ασφαλιστική τους κάλυψη και προβλέπεται η αξιοποίηση της ηλεκτρονικής εφαρμογής «ΕΡΓΑΝΗ» για την εγγραφή και αναγγελία των εθελοντών.
Το 2022 άνοιξε για τον Υπουργείο Εσωτερικών με το πολυνομοσχέδιο «Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο Καταπολέμησης της Διαφθοράς, διατάξεις για θέματα ανθρώπινου δυναμικού και Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, νομοθετικό πλαίσιο εκπαίδευσης των σπουδαστών/σπουδαστριών της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης για την ένταξη στον κλάδο Π.Ε. Επιτελικών Στελεχών, διατάξεις για την ολοκλήρωση της μεταφοράς των δασικών υπηρεσιών στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, διατάξεις για την εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», Εθνική Σύνταξη Ομογενών και άλλες επείγουσες διατάξεις». Μεταξύ άλλων, το σχέδιο νόμου περιέλαβε διατάξεις σχετικά με:
– την κατάρτιση Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου Καταπολέμησης της Διαφθοράς (Ε.Σ.Σ.Κ.Δ.) από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας (Ε.Α.Δ.), αρμόδια για την παρακολούθηση τον απολογισμό, την αξιολόγηση και τον ανασχεδιασμό του Σχεδίου καθώς και για τον συντονισμό των ενεργειών όλων των συναρμοδίων φορέων,
– την παροχή χρηματικών επιχορηγήσεων από τους δήμους, σε αστικές εταιρείες μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που αναπτύσσουν πολιτιστικού χαρακτήρα δραστηριότητες και έχουν την έδρα τους εντός των διοικητικών ορίων τους,
– την ίδρυση και λειτουργία Υπηρεσιών Δόμησης (Υ.ΔΟΜ.) στους δήμους,
– το νομοθετικό πλαίσιο εκπαίδευσης των σπουδαστών/τριών της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (Ε.Σ.Δ.Δ.Α),
– ζητήματα που αφορούν τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.),
– την ολοκλήρωση της μεταφοράς στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας των δασικών υπηρεσιών των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων κ.α.

 

Στόχοι – δεξιότητες – αξιολόγηση

Το καλοκαίρι του 2022 κατατέθηκε στη Βουλή το σχέδιο νόμου «Σύστημα στοχοθεσίας, αξιολόγησης και ανταμοιβής για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της δημόσιας διοίκησης και άλλες διατάξεις για το ανθρώπινο δυναμικό του δημοσίου τομέα». Στόχος η δημιουργία ενιαίου πλαισίου δεξιοτήτων για το σύνολο των διαδικασιών του ανθρώπινου δυναμικού της δημόσιας διοίκησης. Παράλληλα εισήχθη ο θεσμός του συμβούλου ανάπτυξης ανθρωπίνου δυναμικού και καθιερώνεται το Κοινό Πλαίσιο Αξιολόγησης, με βάση το οποίο θα αυτοαξιολογούνται οι δημόσιες υπηρεσίες. Ειδικότερα προβλέφθηκε η καθιέρωση ενός συστήματος κινήτρων και ανταμοιβής της παραγωγικότητας, συνολικού ετήσιου ύψους 35 εκατ. ευρώ. Η ανταμοιβή μπορεί να φτάσει έως και το 15% του αθροίσματος του ετήσιου βασικού μισθού και του επιδόματος θέσης ευθύνης κάθε υπαλλήλου, δεν συμψηφίζεται με την προσωπική διαφορά και υπόκειται στις ασφαλιστικές εισφορές και λοιπές κρατήσεις των πρόσθετων αποδοχών.
Οι ποσοτικοί στόχοι σχετίζονται ενδεικτικά με τη δημοσιονομική και ταμειακή διαχείριση, τον έλεγχο και τα αποτελέσματα, τον προγραμματισμό και τον έλεγχο δαπανών, την εκκαθάριση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων, την επεξεργασία σημαντικού αριθμού κανονιστικών πράξεων δημοσιονομικού περιεχομένου, την επεξεργασία αιτημάτων επί κρατικών εγγυήσεων και εν γένει ποσοτικούς στόχους συνδεόμενους με την άσκηση δημοσιονομικής πολιτικής (συνολική δαπάνη 5 εκατ. ευρώ ανά έτος).

 

Σύστημα ανταμοιβής προβλέφθηκε και για τους δικαστικούς υπαλλήλους, οι οποίοι υλοποιούν συγκεκριμένους στόχους στο πλαίσιο της εφαρμογής των προβλέψεων του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0».
Σε ό,τι αφορά στο νέο σύστημα αξιολόγησης καταργήθηκε η βαθμολογία για τους υπαλλήλους, καθώς στην πράξη αποδείχτηκε προσχηματική με την πλειοψηφία των αξιολογούμενων να λαμβάνει υψηλή βαθμολογία μεταξύ 75% – 89%. Δεν προβλέφθηκαν, πάντως, συνέπειες για υπαλλήλους με χαμηλή απόδοση. Οι προϊστάμενοι βαθμολογούνται πλέον από το 1 έως το 5 με βάση την επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί σε επίπεδο οργανικής μονάδας. Η διαδικασία αξιολόγησης τόσο των υπαλλήλων όσο και των προϊσταμένων πραγματοποιείται σε τρία διαδοχικά στάδια με αντίστοιχες συναντήσεις αξιολογητή και αξιολογούμενου κάθε Ιανουάριο, Μάιο και Δεκέμβριο.
Το σχέδιο νόμου «Συμπληρωματικά μέτρα για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/788 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών και του Εκτελεστικού Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1799 της Επιτροπής για τη θέσπιση τεχνικών προδιαγραφών για τα επιμέρους επιγραμμικά συστήματα συγκέντρωσης – Διατάξεις σχετικές με την εκλογική διαδικασία και τον έλεγχο εσόδων και δαπανών κομμάτων, συνασπισμών και υποψηφίων βουλευτών και αιρετών – Λοιπές επείγουσες διατάξεις» κατατέθηκε τον Ιούλιο του 2022 και τα δύο τελευταία κεφάλαια περιείχαν ρυθμίσεις που αφορούν τους ΟΤΑ.
Συγκεκριμένα, εξασφαλίστηκε η ενιαία διαχείριση των στερεών αποβλήτων του συνόλου των δήμων εκάστης περιφέρειας, σύμφωνα με τις προβλέψεις των εγκεκριμένων ΠΕΣΔΑ με αποτέλεσμα τη δυσλειτουργία των διαδικασιών διαχείρισης αποβλήτων λόγω της δυνατότητας σύστασης πλειόνων του ενός ΦΟΣΔΑ ανά περιφέρεια. Στοχος των διατάξεων ήταν η λειτουργία ενός ΦΟΔΣΑ σε κάθε περιφέρεια. Επίσης, απλοποιήθηκε η διαδικασία λήψης των αποφάσεων στους ΟΤΑ α’ βαθμού και επιχειρήθηκε η οικονομική εξυγίανση των ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού και η εξυπηρέτηση των πολιτών με την ταχύτερη έγκριση των αποφάσεων περί κυκλοφοριακών ρυθμίσεων.

 

Ολική επαναφορά της Δημοτικής Αστυνομίας

Ο επόμενος σταθμός αφορά το νομοσχέδιο «Δημοτική Αστυνομία, Φορείς Λαϊκών Αγορών, απλούστευση διαδικασιών μεταξύ Ο.Τ.Α. και Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, ρυθμίσεις εξομάλυνσης της εκλογικής διαδικασίας κατοίκων εξωτερικού και λοιπές ρυθμίσεις».
Με το νέο πλαίσιο η ηγεσία του Υπουργείου Εσωτερικών στόχευσε στην επιχειρησιακή αναβάθμιση της δημοτικής αστυνομίας στα πρότυπα των σωμάτων ασφαλείας και με διευρυμένες αρμοδιότητες. Οι δημοτικοί αστυνομικοί μπορούν πλέον να προβαίνουν σε συλλήψεις και να ασκούν καθήκοντα ειδικού ανακριτικού υπαλλήλου, ενώ φέρουν στολή και ειδικό εξοπλισμό όπως αλεξίσφαιρο γιλέκο, χειροπέδες και γκλοπ. Προβλέφθηκαν 1.264 νέες προσλήψεις δημοτικών αστυνομικών μέσω ΑΣΕΠ, ενώ Απαραίτητη προϋπόθεση για τον διορισμό στο Σώμα αποτελεί η εισαγωγική εκπαίδευση που περιλαμβάνει πρόγραμμα θεωρητικής και πρακτικής εκπαίδευσης διάρκειας τουλάχιστον 6 μηνών που παρέχεται από την ΕΛΑΣ και το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης.

Στο νομοσχέδιο συμπεριλήφθηκαν διατάξεις για τη λειτουργία των λαϊκών αγορών της Περιφέρειας Αττικής και της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης, απλούστευσης της λειτουργίας των αποκεντρωμένων διοικήσεων και αντιμετώπισης ζητημάτων προσωπικού του δημοσίου τομέα. Μεταξύ άλλων, προβλέφθηκε η χορήγηση άδειας προγεννητικού ελέγχου σε κυοφορούσες υπαλλήλους του Δημοσίου και η επέκταση της παροχής δωρεάν σίτισης και καταλύματος διαμονής και σε αναπληρωτές εκπαιδευτικούς που εργάζονται σε ορεινούς, νησιωτικούς δήμους. Με άλλες διατάξεις του νομοσχεδίου επεκτάθηκε στο σύνολο των περιφερειακών συμβούλων η αποζημίωση για συμμετοχή στις συνεδριάσεις του περιφερειακού συμβουλίου, της οικονομικής επιτροπής και των λοιπών διοικητικών επιτροπών. Τέλος, οι υπάλληλοι δήμων και περιφερειών που κηρύσσονται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης δεν δικαιούνται μετάθεσης ή απόσπασης για τους δύο επόμενους κύκλους κινητικότητας.

Εθνικό Συμβούλιο Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης

– Το σχέδιο νόμου «πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και διαχείριση κινδύνων στον δημόσιο τομέα» χαρακτηριστηκε από την κυβέρνηση ως μια από τις εμβληματικές μεταρρυθμίσεις. Ισως όχι άδικα καθώς κεντρικός στόχος αποτέλεσε η ξεκάθαρη κατανομή των αρμοδιοτήτων όλων των υπηρεσιών που συγκροτούν τον λεγόμενο κρατικό μηχανισμό, ώστε να μην υπάρχουν επικαλύψεις ή ασάφεια για το έργο που πρέπει να επιτελούν και τις ευθύνες που έχουν τα υπουργεία, οι Περιφέρειες και οι Δήμοι.
Προς αυτό το σκοπό συγκροτήθηκε το Εθνικό Συμβούλιο Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης ως συλλογικό γνωμοδοτικό όργανο, το οποίο υπάγεται στη Γενική Γραμματεία Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα του Υπουργείου Εσωτερικών. Ορίστηκε επίσης ότι η διαδικασία ανακατανομής ή µεταφοράς αρμοδιοτήτων θα γίνεται µε Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου, κατόπιν εισήγησης του Υπουργού Εσωτερικών, έπειτα από γνώμη του Εθνικού Συμβουλίου Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης. Περαιτέρω ορίστηκε η Γενική Διεύθυνση Δημοσίων Οργανώσεων της Γενικής Γραμματείας Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα του Υπουργείου Εσωτερικών, ως Επιχειρησιακό Κέντρο Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης, που υποστηρίζει το Εθνικό Συμβούλιο Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης και τον Υπουργό Εσωτερικών.
Θεσπίστηκε παράλληλα πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων, ως δομικό στοιχείο του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου των φορέων του δημόσιου τομέα και δημιουργείται Μητρώο Κινδύνων και Κεντρικού Αποθετηρίου Κινδύνων Διαφθοράς.

 

Καινοτομία

Προτελευταίος σταθμός ήταν το σχέδιο νόμου «Σύστημα Καινοτομίας στον δημόσιο τομέα – Ρυθμίσεις Γενικής Γραμματείας Ανθρωπίνου Δυναμικού Δημοσίου Τομέα – Ρυθμίσεις για τη λειτουργία των Ο.Τ.Α. α΄ και β’ βαθμού και των αποκεντρωμένων διοικήσεων και για την ευζωία των ζώων συντροφιάς – Λοιπές επείγουσες ρυθμίσεις του Υπουργείου Εσωτερικών και άλλες διατάξεις».
Για την καινοτομία στο Δημόσιο, εισήχθησαν ρυθμίσεις που ενθαρρύνουν τους φορείς να καινοτομούν, δημιουργούνται τα αναγκαία εργαλεία που απαιτούνται για την ανάπτυξη τεχνογνωσίας ως προς την καινοτομία, διασφαλίζονται οι απαραίτητες για την καινοτομία υποδομές και ευέλικτα προγράμματα, ενώ προβλέπεται η χρηματοδότηση νέων ιδεών με σκοπό την παραγωγή πρωτοτύπων. Προβλέφθηκε ακόμη, η ενιαία αντιμετώπιση του χρόνου παραγραφής χρεών προς τους δήμους μετά από διάστημα πέντε ετών, που αρχίζει το επόμενο έτος από τη γένεση της οφειλής. Δόθηκε η δυνατότητα στο Δημόσιο να ζητήσει να κηρυχθεί παράνομη και καταχρηστική μια απεργία σε περιπτώσεις εκχώρησης αρμοδιοτήτων από την κεντρική διοίκηση σε ΟΤΑ ή άλλα ΝΠΔΔ, με μεταφορά μάλιστα και των κατ’ αντικείμενο αρμοδίων υπαλλήλων. Με επιμέρους διατάξεις μειώθηκε από 80% σε 60%, το ελάχιστο απαιτούμενο ποσοστό των δημοτικών κοινοτήτων για την κατάρτιση συνδυασμού για τη συμμετοχή στις εκλογές δημοτικών αρχών. Στην αιτιολογική έκθεση αναφέρεται ότι με την τροποποίηση αυτή, επιδιώκεται η επίτευξη μεγαλύτερης συμμετοχής πολιτών στην εκλογική διαδικασία, καθώς απλοποιούνται οι προϋποθέσεις κατάρτισης συνδυασμού.
Ο νομοθετικός σχεδόν τετραετής κύκλος του Υπουργείου Εσωτερικών κλείνει με το νομοθέτημα Ρυθμίσεις σχετικά με τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης α’ και β’ βαθμού – Διατάξεις για την ευζωία των ζώων συντροφιάς – Διατάξεις για το ανθρώπινο δυναμικό του δημοσίου τομέα – Λοιπές ρυθμίσεις του Υπουργείου Εσωτερικών και άλλες επείγουσες διατάξεις» το οποίο αναμένεται να τεθεί σε ψηφοφορία την Μεγάλη Τρίτη.
Με τις προτεινόμενες διατάξεις αντιμετωπίζονται ζητήματα των ΟΤΑ και των αποκεντρωμένων διοικήσεων όπως η ασάφεια της νομοθεσίας περί χορήγησης άδειας χρήσης κοινοχρήστων χώρων ως προς τον τρόπο καταβολής τέλους χρήσεως κοινοχρήστων χώρων, της πλημμελούς αποκατάστασης του οδοστρώματος κατά τη διενέργεια εκσκαφών για την πραγματοποίηση έργων κοινής ωφέλειας, εξορθολογίζεται η διαδικασία αδειοδότησης της διεξαγωγής υπαίθριων αθλητικών διοργανώσεων, διασφαλίζεται η δυνατότητα παροχής χρηματικών επιχορηγήσεων σε αθλητικούς συλλόγους, μειώνεται η γραφειοκρατία για την έκδοση βεβαίωσης περί μη οφειλής Τέλους Ακίνητης Περιουσίας (Τ.Α.Π.), προσδιορίζεται το ασαφές χρονικό πλαίσιο για την αναζήτηση τελών και προστίμων που επιβάλλονταν για τη μη υποβολή δήλωσης αναγκαίων στοιχείων, γεγονός που δημιουργούσε κλίμα αβεβαιότητας στους πολίτες και αντιμετωπίζεται το ζήτημα της αδυναμίας επίτευξης πλειοψηφίας στα δημοτικά συμβούλια κατά τη διαδικασία ψήφισης προϋπολογισμού κοινωφελών επιχειρήσεων των δήμων. Περαιτέρω, διευθετείται η περίπτωση των δημοτικών κοινοτήτων, στις οποίες ο πληθυσμός έχει μειωθεί κάτω των εκατό χιλιάδων (100.000) κατοίκων και οι οποίες κατά συνέπεια θα έπαυαν να συνιστούν εκλογικές περιφέρειες, εισάγεται ειδική ρύθμιση για την εκλογή Προέδρου συμβουλίου κοινότητας άνω των τριακοσίων (300) κατοίκων για τη δημοτική περίοδο έως τις 31.12.2023 σε συμμόρφωση με την υπ. αρ. 283/2023 απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου Επικρατείας, εκσυγχρονίζεται ο τρόπος διεξαγωγής των συνεδριάσεων των δημοτικών συμβουλίων με την παροχή δυνατότητας συμμετοχής με τηλεδιάσκεψη με κάθε πρόσφορο μέσο, τίθεται όριο ποσού συμβολαιογραφικών δικαιωμάτων κατά τη διαδικασία συνομολόγησης δανείων των περιφερειών με συμβολαιογραφικό έγγραφο ανάλογο αυτού των δήμων, ρυθμίζεται το ζήτημα της φορολόγησης των ποσών που χορηγούνται ως έξοδα κίνησης των προέδρων συμβουλίων δημοτικών κοινοτήτων και προέδρων δημοτικών κοινοτήτων με σκοπό την αποτελεσματική αξιοποίησή τους για την άσκηση των καθηκόντων τους, παρατείνεται για το τρέχον έτος (2023), η δυνατότητα της απευθείας διάθεσης πιστώσεων από τους κεντρικούς αυτοτελείς πόρους των δήμων στους συνδέσμους τους για την κάλυψη αποκλειστικά δράσεων πυροπροστασίας, επεκτείνεται η απαλλαγή από τέλη κυκλοφορίας για τα αυτοκίνητα καθαριότητας που παρέχουν υπηρεσίες καθαριότητας στους δήμους και ανήκουν στους Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.), ανεξαρτήτως της νομικής τους μορφής, στους συνδέσμους διαχείρισης απορριμμάτων και στον Ειδικό Διαβαθμιδικό Σύνδεσμο Νομού Αττικής (Ε.Δ.Σ.Ν.Α.) και για τα φορτηγά υδροφόρα των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης – Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) και αντιμετωπίζονται ζητήματα που αφορούν στη διαδικασία διορισμού και μετακίνησης των υπαλλήλων Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α) Ζακύνθου και στη μετακίνηση υπαλλήλων του Συνδέσμου Διαχείρισης Απορριμάτων Νομού Ξάνθης στην εταιρεία ΔΙΑΑΜΑΘ Α.Ε., η οποία είναι πλέον αρμόδια για την διεκπεραίωση του αντικειμένου εργασίας τους και επέρχεται η πολεοδομική διευθέτηση εκτάσεων του δήμου Πηνειού της περιφερειακής ενότητας Ηλείας της περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας προς εξασφάλιση της λειτουργικότητας των οικισμών, καθώς και η οριστική διευθέτηση του ιδιοκτησιακού καθεστώτος της περιουσίας του δήμου και η αποκατάσταση των προσώπων που διατηρούν στα ακίνητα αυτά την κατοικία τους, στην περιοχή «Γλύφα» της δημοτικής κοινότητας Λυγιάς της δημοτικής ενότητας Βαρθολομιού του δήμου Πηνειού της περιφερειακής ενότητας Ηλείας. Περαιτέρω, επιχειρείται ο
εξορθολογισμός της διοίκησης των δημοτικών κοινοτήτων με τη θέσπιση τριμελούς συμβουλίου στις δημοτικές κοινότητες που έχουν μόνιμο πληθυσμό άνω των διακοσίων (200) κατοίκων και καταργούνται παρωχημένα κωλύματα εκλογιμότητας και ασυμβίβαστα. Τέλος, τίθενται διατάξεις με σκοπό τη διασφάλιση της ευζωίας των ζώων συντροφιάς και συγκεκριμένα διευκολύνεται η μεταφορά σκύλων θεραπείας με τα μέσα μεταφοράς εφόσον φέρουν λουρί χειρισμού, καθίσταται επιτρεπτή η συμμετοχή σκύλων σε αθλητικούς αγώνες και αθλήματα που ορίζονται όχι μόνον από τη Διεθνή Κυνολογική Ομοσπονδία αλλά πλέον και από την Παγκόσμια Ομοσπονδία Canicross και Bikejoring και προσδιορίζεται η υποχρέωση του ιδιοκτήτη σκύλου ή γάτας να φέρει, μέχρι τη θέση σε λειτουργία του Εθνικού Μητρώου Ζώων Συντροφιάς (ΕΜΖΣ), εκτυπωμένο αντίγραφο του πιστοποιητικού ηλεκτρονικής ταυτοποίησης από τη βάση δεδομένων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κατά τη διάρκεια της έκθεσης ή της εκδήλωσης στην οποία συμμετέχει το ζώο.