Η βράβευση παρουσιάστηκε στη Στοά του Αττάλου, στο πλαίσιο του Athens Democracy Forum 2026
Στον πρωθυπουργό της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ απονεμήθηκε το Βραβείο Δημοκρατίας της Πόλης των Αθηνών για το 2026, σε αναγνώριση της συμβολής του, σύμφωνα με τον Δήμο Αθηναίων, στην υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δημοκρατικών θεσμών, καθώς και της προσήλωσής του στην κοινωνική δικαιοσύνη και τη διεθνή αλληλεγγύη. Το βραβείο παρέδωσε ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας στις 29 Σεπτεμβρίου, κατά τη συνάντησή τους στο Παλάτι της Μονκλόα στη Μαδρίτη.
Η απονομή παρουσιάστηκε την επόμενη ημέρα, 30 Σεπτεμβρίου, στη Στοά του Αττάλου, στο πλαίσιο του Athens Democracy Forum 2026, όπου προβλήθηκε και μαγνητοσκοπημένο μήνυμα του Ισπανού πρωθυπουργού.
Δούκας: Στο επίκεντρο το «πολιτικό θάρρος»
Ο Χάρης Δούκας στάθηκε ιδιαίτερα στην έννοια του «πολιτικού θάρρους», την οποία συνέδεσε με την επιλογή του Πέδρο Σάντσεθ για τη φετινή βράβευση. Όπως ανέφερε, το πολιτικό θάρρος δοκιμάζεται όταν η υπεράσπιση μιας αρχής συνοδεύεται από πιέσεις, απειλές ή πολιτικό κόστος.
Ο δήμαρχος Αθηναίων αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην απόφαση της ισπανικής κυβέρνησης να μη διαθέσει τις στρατιωτικές βάσεις Ρότα και Μορόν στις Ηνωμένες Πολιτείες για επιχειρήσεις που συνδέονταν με τον πόλεμο στο Ιράν. Η ισπανική κυβέρνηση είχε δηλώσει τον Μάρτιο του 2026 ότι απέρριψε τα σχετικά σχέδια πτήσεων.
Αναφορά έκανε επίσης στην επίσημη αναγνώριση του Κράτους της Παλαιστίνης από την Ισπανία στις 28 Μαΐου 2024, καθώς και στις θέσεις που έχει εκφράσει ο Πέδρο Σάντσεθ για τον πόλεμο στη Γάζα και στην πολιτική της κυβέρνησής του για τις πωλήσεις όπλων προς το Ισραήλ. Η ισπανική κυβέρνηση είχε προχωρήσει το 2025 σε μέτρα για τη νομική κατοχύρωση εμπάργκο όπλων προς το Ισραήλ.
Στην ομιλία του, ο κ. Δούκας αναφέρθηκε ακόμη στις παρεμβάσεις της ισπανικής κυβέρνησης για τη ρύθμιση της Τεχνητής Νοημοσύνης, την προστασία της στέγης και τον περιορισμό της ισχύος που, κατά την έκφρασή του, συγκεντρώνουν οι «τεχνο-ολιγάρχες».
Ο δήμαρχος συνέδεσε τις συγκεκριμένες επιλογές με το ερώτημα της ευθύνης των πολιτικών ηγεσιών απέναντι στις επόμενες γενιές και έκλεισε την αναφορά του στον Ισπανό πρωθυπουργό με τη φράση «Δεν σταματάμε να αγωνιζόμαστε», επισημαίνοντας ότι για την Αθήνα, ως πόλη που συνδέεται ιστορικά με τη γέννηση της Δημοκρατίας, η υπεράσπισή της αποτελεί διαρκή προσπάθεια.
Η αναφορά στο μεταναστευτικό και το «Aquarius»
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στη στάση της ισπανικής κυβέρνησης στο μεταναστευτικό.
Ο Χάρης Δούκας υπενθύμισε ότι το 2018 η Ισπανία άνοιξε τα λιμάνια της στο πλοίο «Aquarius», το οποίο μετέφερε περισσότερους από 600 ανθρώπους που είχαν διασωθεί στη Μεσόγειο. Η τότε ισπανική κυβέρνηση είχε προσφέρει ασφαλές λιμάνι στο πλοίο, παρουσιάζοντας την απόφαση ως στάση αλληλεγγύης απέναντι στη μεταναστευτική και ανθρωπιστική πρόκληση.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο δήμαρχος Αθηναίων, η συγκεκριμένη κίνηση είχε επαινεθεί και από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.
Σάντσεθ: «Η Δημοκρατία γίνεται ισχυρότερη όταν οι άνθρωποι συμμετέχουν»
Στο μαγνητοσκοπημένο μήνυμά του, ο Πέδρο Σάντσεθ εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του για το Βραβείο Δημοκρατίας, υπογραμμίζοντας τη συμβολή της Αθήνας στην ιστορία των δημοκρατικών αξιών. Η ισπανική πρωθυπουργία ανέφερε ότι ο ίδιος χαρακτήρισε τη Δημοκρατία κοινή δέσμευση στην ελευθερία, την ισότητα, τον πλουραλισμό, την κοινωνική δικαιοσύνη και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός αναφέρθηκε στις προκλήσεις που δημιουργούν η παραπληροφόρηση, οι γεωπολιτικές εντάσεις και η αυξανόμενη αβεβαιότητα, επισημαίνοντας ότι δοκιμάζουν την εμπιστοσύνη των πολιτών και την ανθεκτικότητα των θεσμών.
Τόνισε ακόμη ότι η Δημοκρατία ενισχύεται όταν οι πολίτες συμμετέχουν, τα δικαιώματά τους προστατεύονται και οι κυβερνήσεις ακούν και υπηρετούν την κοινωνία.
Ο ίδιος σημείωσε ότι δεν αντιμετωπίζει τη διάκριση ως αποκλειστικά προσωπική τιμή, αλλά ως αναγνώριση όλων όσοι συμβάλλουν καθημερινά στη λειτουργία της Δημοκρατίας: δημοσίων υπαλλήλων, αιρετών εκπροσώπων, οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, δημοσιογράφων, ακαδημαϊκών και πολιτών.
Όπως υπογράμμισε, πρόκειται για ανθρώπους που εξακολουθούν να πιστεύουν ότι η φωνή τους έχει σημασία και οι οποίοι «κρατούν τη φλόγα αναμμένη».
Τι είναι το Βραβείο Δημοκρατίας της Πόλης των Αθηνών
Το Βραβείο Δημοκρατίας της Πόλης των Αθηνών απονέμεται από τον Δήμο Αθηναίων σε προσωπικότητες και οργανισμούς που έχουν συμβάλει στην προάσπιση της Δημοκρατίας, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας και του κράτους δικαίου.
Η απονομή εντάσσεται στο Athens Democracy Forum, διεθνή πρωτοβουλία του Democracy & Culture Foundation, που διοργανώνεται σε συνεργασία με το Ίδρυμα Κόφι Ανάν και τον Δήμο Αθηναίων, με τη σύμπραξη των The New York Times.
Το 2025, το Βραβείο Δημοκρατίας είχε απονεμηθεί στον Ισραηλινό δημοσιογράφο Γκιντεόν Λεβί.
«Θεμέλια Δημοκρατίας» το φετινό βραβείο
Το βραβείο του 2026 είναι το γλυπτό «Θεμέλια Δημοκρατίας», έργο της Μυρτώς Καπνιστή, τελειόφοιτης της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών.
Το έργο είναι κατασκευασμένο από μηχανολογική ρητίνη πάνω σε βάση λευκού πεντελικού μαρμάρου και αποτυπώνει οκτώ θεμελιώδεις αξίες της Δημοκρατίας: ελευθερία, ισονομία, δικαιοσύνη, αλληλεγγύη, ισότητα, κράτος δικαίου, συμμετοχή των πολιτών στα κοινά και διάκριση των εξουσιών.
