Ο δήμαρχος Νεάπολης-Συκεών έθεσε στην ΚΕΔΕ χρηματοδότηση, λειτουργικό κόστος και ενεργειακές δαπάνες
Σφοδρή κριτική στην κυβερνητική πολιτική για την Τοπική Αυτοδιοίκηση άσκησε ο δήμαρχος Νεάπολης-Συκεών, Σίμος Δανιηλίδης, από το βήμα του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ στη Σκιάθο, στις 16 Σεπτεμβρίου. Έθεσε στο επίκεντρο την υποχρηματοδότηση των δήμων, το αυξημένο ενεργειακό και λειτουργικό κόστος και τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους, ενώ διατύπωσε αιχμές και για τον τρόπο με τον οποίο η ίδια η Αυτοδιοίκηση διεκδικεί πρόσθετη χρηματοδότηση.
Ο Σίμος Δανιηλίδης υποστήριξε ότι το σημερινό μοντέλο χρηματοδότησης περιορίζει την αυτονομία των δήμων και έκανε λόγο για «πατερναλιστικό σύστημα χειραγώγησης», το οποίο, κατά την εκτίμησή του, οδηγεί την Αυτοδιοίκηση σε οικονομικό αδιέξοδο.
«Απούσα η Τοπική Αυτοδιοίκηση από τη ΔΕΘ»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ομιλία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Ο δήμαρχος Νεάπολης-Συκεών υποστήριξε ότι για ακόμη μία φορά η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν βρέθηκε στο επίκεντρο των κυβερνητικών ανακοινώσεων και συνέδεσε την επιλογή αυτή με τη γενικότερη αντιμετώπιση των δήμων από την κεντρική διοίκηση.
Παράλληλα, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι επιλέγει μέτρα στήριξης για συγκεκριμένες κοινωνικές κατηγορίες, χωρίς –κατά την άποψή του– να αντιμετωπίζει με αντίστοιχο τρόπο τις οικονομικές ανάγκες της Αυτοδιοίκησης.
Η συζήτηση για τα πλεονάσματα και τους πόρους των δήμων
Ο Σίμος Δανιηλίδης συνέδεσε τις διεκδικήσεις των δήμων με την πορεία των δημοσιονομικών μεγεθών της χώρας. Στην τοποθέτησή του έκανε λόγο για πρωτογενές πλεόνασμα σχεδόν 6 δισ. ευρώ κατά το πρώτο εξάμηνο και εκτίμησε ότι, μαζί με τα πρόσθετα φορολογικά έσοδα από τον τουρισμό, τα μεγέθη θα κινηθούν ακόμη υψηλότερα. Υποστήριξε επίσης ότι στην τριετία 2024-2026 τα συνολικά πλεονάσματα θα μπορούσαν, κατά τους δικούς του υπολογισμούς, να φθάσουν περίπου τα 35 δισ. ευρώ και ζήτησε μέρος αυτών των πόρων να κατευθυνθεί στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Σημειώνεται, ωστόσο, ότι τα οριστικά στοιχεία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για το διάστημα Ιανουαρίου-Ιουνίου 2026 καταγράφουν πρωτογενές πλεόνασμα 4,491 δισ. ευρώ σε τροποποιημένη ταμειακή βάση. Για το επτάμηνο Ιανουαρίου-Ιουλίου το αντίστοιχο ποσό διαμορφώθηκε στα 5,770 δισ. ευρώ.
Ο δήμαρχος υποστήριξε ότι η Αυτοδιοίκηση χάνει ακόμη μία ευκαιρία για ουσιαστική ενίσχυση των οικονομικών της και επανέφερε τη θέση ότι οι δήμοι υφίστανται διαρκείς «εκπτώσεις» ως προς τους πόρους που διεκδικούν από την Πολιτεία.
Αιχμές και προς την ΚΕΔΕ για τους ΚΑΠ
Η κριτική του Σίμου Δανιηλίδη δεν περιορίστηκε στην κυβέρνηση. Έθεσε ζήτημα και για τη γραμμή διεκδίκησης της ίδιας της ΚΕΔΕ, θεωρώντας ότι ο οικονομικός πήχης έχει τοποθετηθεί χαμηλότερα από ό,τι θα έπρεπε.
Σύμφωνα με την τοποθέτησή του, αντί η συζήτηση να ξεκινά από το ποσό των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων που ο ίδιος υπολογίζει σε πάνω από 8,5 δισ. ευρώ, η ΚΕΔΕ χρησιμοποιεί ως βάση περίπου τα 5 δισ. ευρώ, παραπέμποντας στην έκθεση της ΕΕΤΑΑ. Κατά τον δήμαρχο, μια τέτοια προσέγγιση οδηγεί σε σταδιακή απόδοση πόρων σε βάθος πενταετίας και δεν ανταποκρίνεται στην ένταση των οικονομικών προβλημάτων των δήμων.
Η ίδια η ηγεσία της ΚΕΔΕ έχει επίσης αναγνωρίσει ότι, παρά την αύξηση των ΚΑΠ σε σχέση με το 2019, οι διαθέσιμοι πόροι δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές και αυξανόμενες ανάγκες της Αυτοδιοίκησης.
Ενεργειακό και μισθολογικό κόστος στο «κόκκινο»
Ο δήμαρχος Νεάπολης-Συκεών στάθηκε ιδιαίτερα στις αυξημένες λειτουργικές δαπάνες. Όπως υποστήριξε, οι πρόσθετοι πόροι που λαμβάνουν οι δήμοι δεν επαρκούν για να καλύψουν το μεγαλύτερο μισθολογικό κόστος, ενώ επανέφερε και τη διεκδίκησή του για τα αναδρομικά των εργαζομένων στο πρόγραμμα «Βοήθεια στο Σπίτι».
Αναφέρθηκε επίσης στο επίδομα Χριστουγέννων των 500 ευρώ μικτά για τους δημόσιους υπαλλήλους, σημειώνοντας ότι το μέτρο θα έχει αντίκτυπο και στους δημοτικούς προϋπολογισμούς. Η κυβερνητική εξαγγελία προβλέπει ότι το επίδομα θα καταβάλλεται από τον Δεκέμβριο του 2027 στους δημόσιους υπαλλήλους.
Στο ενεργειακό κόστος, ο Σίμος Δανιηλίδης επανέφερε την πρόταση για επιπλέον ΚΑΠ, υποστηρίζοντας ότι οι δαπάνες των δήμων για ενέργεια έχουν περίπου διπλασιαστεί. Υπενθύμισε συζήτηση που είχε γίνει από τον Απρίλιο στο Στρασβούργο, όταν είχε τεθεί αρχικά η ανάγκη για τουλάχιστον μία πρόσθετη τακτική κατανομή ΚΑΠ, με τη συζήτηση στη συνέχεια να επεκτείνεται ακόμη και σε δύο ή τρεις.
Παρέπεμψε επίσης στην απόφαση του συνεδρίου της ΚΕΔΕ στη Ρόδο για διεκδίκηση 1,5 δισ. ευρώ, υποστηρίζοντας ότι έκτοτε η οικονομική κατάσταση των δήμων έχει επιδεινωθεί περαιτέρω.
«Μηδενίζονται» τα έργα με ίδιους πόρους
Ένα ακόμη ζήτημα που έθεσε αφορά τη δυνατότητα των δήμων να εκτελούν έργα με δική τους χρηματοδότηση. Πρότεινε να αποτυπωθεί μέσω του Οικονομικού Παρατηρητηρίου η εξέλιξη των έργων που χρηματοδοτούνται από ίδιους δημοτικούς πόρους, υποστηρίζοντας ότι σε μεγάλο αριθμό δήμων αυτά έχουν σχεδόν μηδενιστεί.
Κατά την τοποθέτησή του, η μεγάλη πλειονότητα των σημαντικών έργων εξαρτάται πλέον από εξωτερικά χρηματοδοτικά εργαλεία. Για τον ίδιο, αυτό περιορίζει ουσιαστικά την αυτοδιοικητική αυτονομία και ενισχύει την εξάρτηση των δήμων από την κεντρική χρηματοδότηση.
Καύσιμα, καθαριότητα και δημοτικά τέλη
Ο Σίμος Δανιηλίδης περιέγραψε ακόμη πιέσεις στους κωδικούς για πετρέλαιο κίνησης και βενζίνη, λέγοντας ότι στον Δήμο του είχαν εξαντληθεί ήδη από τις 20 Αυγούστου και ότι οι σχετικές δαπάνες κινούνται πλέον οριακά.
Έθεσε παράλληλα το ζήτημα της κάλυψης των αναγκών στις σχολικές καθαρίστριες και γενικότερα της αύξησης των λειτουργικών εξόδων, σημειώνοντας ότι μια αύξηση των δημοτικών τελών δεν αποτελεί εύκολη επιλογή για τις τοπικές κοινωνίες.
Αναφέρθηκε ακόμη στις παρεμβάσεις εταιρειών οπτικών ινών και φυσικού αερίου στο οδικό δίκτυο, υποστηρίζοντας ότι οι δήμοι καλούνται να αντιμετωπίσουν πρόσθετες ανάγκες αποκατάστασης χωρίς να διαθέτουν αντίστοιχο πρόγραμμα χρηματοδότησης για την εσωτερική οδοποιία.
Ως ένδειξη της οικονομικής πίεσης που αντιμετωπίζουν οι ΟΤΑ, επικαλέστηκε και το γεγονός ότι δήμοι προσφεύγουν σε προκαταβολές εξαμήνου από τους ΚΑΠ προκειμένου να καλύψουν τρέχοντα λειτουργικά έξοδα.
Δανιηλίδης: «Να βάλουμε ψηλά τον πήχη»
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο δήμαρχος Νεάπολης-Συκεών ζήτησε πιο δυναμική διεκδίκηση πόρων από την Αυτοδιοίκηση και υποστήριξε ότι οι δήμοι βρίσκονται αντιμέτωποι με σοβαρό κίνδυνο αδυναμίας κάλυψης των λειτουργικών τους δαπανών.
Παράλληλα, κάλεσε την ΚΕΔΕ να διατηρήσει υψηλά τον πήχη των οικονομικών διεκδικήσεων, ώστε –όπως υποστήριξε– τόσο η σημερινή όσο και οποιαδήποτε μελλοντική κυβέρνηση να συνυπολογίζει περισσότερο τις ανάγκες και τον θεσμικό ρόλο των δήμων.
