Μία «ανάσα» από τη Λίμνη Δοϊράνη στα σύνορα με τη Βόρεια Μακεδονία.
Η αντίστροφη μέτρηση για να υποδεχθεί τους πρώτους επισκέπτες έχει ξεκινήσει για το Δάσος των Μουριών στο Κιλκίς, ένα “πράσινο διαμάντι” που θυμίζει Αμαζόνιο και που έφτασε λίγο πριν την καταστροφή, αλλά αναγεννήθηκε μόνο του. Σε αυτό συνετέλεσε η προνοητικότητα του τοπικού Δασαρχείου αλλά και τα… αγριογούρουνα, όπως αναφέρει σε δημοσίευμά του η εφημερίδα Ελεύθερος Τύπος.
Έτσι σε περίπου 24 μήνες θα μπορεί να δεχθεί τους πρώτους επισκέπτες του μιας και έχει εγκριθεί η αξιοποίησή του. Η περιοχή ήταν περιφραγμένη για περισσότερες από δύο δεκαετίες προκειμένου να διασωθεί από την αθρόα επέλαση των επισκεπτών. Το Δάσος των Μουριών, το οποίο αναπτύσσεται σε 155 στρέμματα, περιλαμβάνει υδροχαρή δέντρα ηλικίας άνω των 500 ετών και ιδιοκτησιακά ανήκει στο Δασαρχείο Κιλκίς. «Υπήρχε θέμα να καταρρεύσει το σύστημα, για αυτό έγινε περίφραξη και μετά διαπιστώσαμε ότι αναγεννήθηκε», είπε στο ΑΜΠΕ ο δασάρχης Κιλκίς, Γιώργος Βούρτσας, προσθέτοντας ότι η απάτητη βλάστηση έχει φτάσει πλέον μέχρι το γόνατο, τα υπεραιωνόβια δέντρα είναι εντυπωσιακά, ενώ το κελάηδισμα των πουλιών απλώνεται σε όλο το χώρο.
Μνημείο
«Κηρύχθηκε μνημείο της φύσης το 1971 και μάλλον είχε 1.000 δέντρα όταν το ονόμασαν, αλλά πλέον τα μεγάλα δέντρα δεν είναι τόσα, ενώ για ένα διάστημα λειτούργησε και ως χώρος αναψυχής. Ο υφιστάμενος αριθμός των αιωνόβιων δέντρων ανέρχεται σε 100 και εντυπωσιακά αυξανόμενος είναι ο αριθμός των νέων δέντρων που προσφέρει η αναγέννηση με σπορόφυτα από τα υφιστάμενα είδη, η οποία καλύπτει όλο σχεδόν το φάσμα των ηλικιών της τελευταίας εικοσαετίας, κατά την οποία προστατεύεται η έκταση του μνημείου από την εκτεταμένη χρήση της ως χώρου δασικής αναψυχής», είπε.
Ο χώρος
Σύμφωνα με τον δασάρχη, το δάσος αποτελείται από υδροχαρή αιωνόβια δέντρα ηλικίας άνω των 500 ετών των ειδών: χνοώδους ποδισκοφόρου δρυός (Quercus pentunculiflora), φράξου (Fraxinus oxysporus) φτελιάς (Ulmus minor), πλάτανου (Platanus orientalis) και λευκής ιτιάς (Salix alba). Ο χώρος του μνημείου είναι περιφραγμένος με ξύλινη περίφραξη που κατασκευάστηκε το 2009 και βρίσκεται σε στάδιο «ανάνηψης» μετά την απαγόρευση της εισόδου των επισκεπτών σε αυτόν.
Σύμφωνα με μελέτη για την προστασία και ανάδειξη του δάσους που υλοποίησε το Δασαρχείο Κιλκίς και η προϊσταμένη του Τμήματος Διοίκησης και Διαχείρισης Δασών Δασαρχείου Κιλκίς, δρ Αγγελική Ουρούζη, στην πλούσια και ραγδαία ανάπτυξη της αναγέννησης σημαντικό ρόλο έχει παίξει τόσο η παρουσία άγριας πανίδας, και κυρίως των… αγριογούρουνων που λειτουργούν ως «καλλιεργητές» του εδάφους, όσο και η άνοδος της στάθμης των υπόγειων υδάτων που έχει εμφανιστεί μετά το 2014 και κατακλύζει για μεγάλο χρονικό διάστημα του έτους, και κυρίως κατά το χειμώνα και την άνοιξη, όλη σχεδόν την έκταση του μνημείου.
Ο χώρος δασικής αναψυχής που έχει δημιουργηθεί νοτιοδυτικά του μνημείου έχει σταματήσει να λειτουργεί για περισσότερα από 20 χρόνια καθώς διαπιστώθηκε ότι οι επισκέπτες με τα οχήματά τους «πλήγωναν» το δάσος και το οικοσύστημα κινδύνευε να καταρρεύσει.
Μελέτη για μονοπάτια, παγκάκια, μέχρι και παρατηρητήριο πανίδας
Μιλώντας στην εφημερίδα Ελεύθερος Τύπος, ο δασάρχης τόνισε ότι, στη μελέτη που κατέθεσε το Δασαρχείο και θα υλοποιηθεί με χρηματοδότηση 400.000 ευρώ από πρόγραμμα LEADER, προβλέπεται η κατασκευή από λιθοδομή μονοπατιών μήκους περίπου δύο χιλιομέτρων και πλάτους 3,5 μέτρων για πρόσβαση και περιήγηση των επισκεπτών αλλά και για ασφαλή διέλευση πυροσβεστικών οχημάτων σε περίπτωση εκδήλωσης πυρκαγιάς.
«Η μελέτη συντάχθηκε με σκοπό να κάνει επισκέψιμο και προσβάσιμο το δάσος όλο το χρόνο. Να μπορούν δηλαδή όλοι να θαυμάσουν θεόρατα και πανάρχαια δέντρα, να απολαύσουν τη βιοποικιλότητα, τον οργασμό της φύσης, να ακούσουν χιλιάδες πουλιά και να δουν ακόμη και ζαρκάδια», πρόσθεσε. Στις παρεμβάσεις προβλέπεται, μεταξύ άλλων, η κατασκευή πέτρινων παγκακιών και βρυσών, η σήμανση του προστατευόμενου χώρου με τοποθέτηση πληροφοριακών-ενημερωτικών πινακίδων για τα είδη, τη βλάστηση της περιοχής και την αναγκαιότητα της απόλυτης προστασίας τους, και η τοποθέτηση μπαρών απαγόρευσης εισόδου σε οχήματα επισκεπτών στις τρεις εισόδους του μνημείου. «Παράλληλα, θα κατασκευαστεί μέσα στο δάσος ειδικό παρατηρητήριο της πανίδας και χλωρίδας, ύψους περίπου δέκα μέτρων, με ειδική ράμπα για ΑμεΑ. Επιπλέον, θα γίνει περιποίηση της υφιστάμενης δασικής βλάστησης και θα επισκευαστεί η περίφραξη στα τμήματα που έχει καταστραφεί», τόνισε.
«Τις επόμενες μέρες θα αναρτηθεί ο διαγωνισμός. Όπως και να έχει, οι εργασίες θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως τον Σεπτέμβριο του 2025. Μέχρι τότε θα πρέπει να έχει ενταχθεί υπό την προστασία κάποιου αρμόδιου φορέα, ο οποίος θα πρέπει να μεριμνήσει για τη μόνιμη παρουσία στελέχους του, που θα προσέχει το χώρο και ενδεχομένως να κάνει ξεναγήσεις», κατέληξε.
