Εγκρίθηκαν την Τρίτη οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες (ΕΠΜ) 8Α και 8Β για τις περιοχές Natura 2000 του Νοτίου Αιγαίου, ανοίγοντας τον δρόμο για την ολοκλήρωση της θεσμοθέτησης του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου 1 – Νότιες Κυκλάδες και τη διαμόρφωση ενός ενιαίου πλαισίου προστασίας για το νησιωτικό σύμπλεγμα.
Οι νέες Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες (ΕΠΜ) 8Α και 8Β εγκρίθηκαν επισήμως την Τρίτη, ολοκληρώνοντας το σύνολο των μελετών που απαιτούνται για τη σύνταξη του σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου 1 – Νότιες Κυκλάδες.
Οι μελέτες καλύπτουν πλέον και τις χερσαίες εκτάσεις των μεγαλύτερων νησιών που εντάσσονται στο δίκτυο Natura 2000 και δεν είχαν ενταχθεί στο προηγούμενο στάδιο, συμπληρώνοντας την έγκριση της θαλάσσιας ζώνης που είχε δοθεί στο τέλος του 2025. Παράλληλα, περιλαμβάνονται και οι νησίδες Φαλκονέρα και Βελοπούλα στο Μυρτώο Πέλαγος.
Ολοκληρωμένο πλαίσιο προστασίας για Κυκλάδες και Δωδεκάνησα
Σύμφωνα με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), διαμορφώνεται για πρώτη φορά ένα ενιαίο, συνεκτικό και σύγχρονο πλαίσιο κανόνων για τις προστατευόμενες περιοχές στο σύνολο των Κυκλάδων, τμήμα των Δωδεκανήσων και το ευρύτερο θαλάσσιο περιβάλλον του Νοτίου Αιγαίου.
Οι ΕΠΜ καθορίζουν:
● ζώνες προστασίας
● επιτρεπόμενες χρήσεις γης και δραστηριότητες
● μέτρα διαχείρισης και προστασίας για τη διατήρηση των οικοσυστημάτων
Προστασία οικοσυστημάτων και ήπιες δραστηριότητες
Οι επιμέρους στόχοι των μελετών περιλαμβάνουν τη διατήρηση μοναδικών στοιχείων του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος, την προστασία της ιστορικής ταυτότητας των νησιών και την υποστήριξη ήπιων δραστηριοτήτων συμβατών με τη φύση και τον πολιτισμό.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία απειλούμενων ειδών, όπως η μεσογειακή φώκια, τα κητώδη και οι θαλάσσιες χελώνες, καθώς και στην ορνιθοπανίδα και τα ενδημικά είδη των νησίδων.
Παράλληλα, προστατεύονται ευαίσθητα οικοσυστήματα, όπως τα θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας, που αποτελούν κρίσιμο στοιχείο για τη βιοποικιλότητα του Αιγαίου.
Ισορροπία μεταξύ προστασίας και ανάπτυξης
Οι μελέτες αναγνωρίζουν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του νησιωτικού χώρου και επιδιώκουν την ισορροπία μεταξύ περιβαλλοντικής προστασίας και βιώσιμης ανάπτυξης.
Διατηρούνται παραδοσιακές δραστηριότητες, όπως η γεωργία, η κτηνοτροφία, η μελισσοκομία και η αλιεία, υπό όρους που διασφαλίζουν τη διατήρηση του τοπίου και της βιοποικιλότητας.
Παράλληλα, προστατεύεται ο αγροτικός χαρακτήρας των νησιών, με δυνατότητα συντήρησης και αποκατάστασης παραδοσιακών αναβαθμίδων και αγροτικών κατασκευών με τοπικά υλικά και σεβασμό στην αρχιτεκτονική ταυτότητα.
Τουρισμός και θαλάσσιες δραστηριότητες με κανόνες
Οι νέες ρυθμίσεις θέτουν σαφές πλαίσιο για τις τουριστικές δραστηριότητες, με στόχο τη συμβατότητά τους με τη φέρουσα ικανότητα των νησιών και την προστασία των οικοσυστημάτων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη ρύθμιση της ναυσιπλοΐας και της αγκυροβόλησης, με πρόβλεψη για σταδιακή τοποθέτηση φιλικών προς την Ποσειδωνία αγκυροβολίων, σε θέσεις που θα καθοριστούν μέσω των σχετικών σχεδίων διαχείρισης.
Νησιωτικότητα και αναπτυξιακή προσαρμογή
Οι ΕΠΜ 8Α και 8Β λαμβάνουν υπόψη τη νησιωτικότητα ως βασικό παράγοντα σχεδιασμού, αναγνωρίζοντας τις ιδιαιτερότητες των νησιών, τις ανάγκες υποδομών, τις δυσκολίες διασύνδεσης και τη σημασία της τοπικής οικονομίας.
Με τον τρόπο αυτό, διαμορφώνεται ένα αναπτυξιακό πρότυπο προσαρμοσμένο στα χαρακτηριστικά του Αιγαίου, με ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου για τις επιτρεπόμενες δραστηριότητες.
«Η Ελλάδα στην πρωτοπορία της θαλάσσιας προστασίας»
Με την έγκριση των μελετών, το ΥΠΕΝ υλοποιεί τη δέσμευση για τη δημιουργία δύο Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων σε Νότιο Αιγαίο – Νότιες Κυκλάδες και Ιόνιο, θέτοντας τη χώρα σε πρωτοποριακή θέση στην Ευρώπη σε ό,τι αφορά την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
