Σε ένα επεισόδιο «πολύ ισχυρής έντασης» αναμένεται να εξελιχθεί τους επόμενους μήνες το Ελ Νίνιο, με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό (WMO) να εκτιμά ότι η πιθανότητα να διατηρηθεί έως τον Φεβρουάριο του 2027 αγγίζει σχεδόν το 100%. Η περαιτέρω ενίσχυση του φαινομένου αυξάνει τους κινδύνους για ακραίες θερμοκρασίες, ξηρασίες και πλημμύρες σε πολλές περιοχές του πλανήτη, ενώ η κορύφωσή του αναμένεται προς το τέλος του 2026.
«Το Ελ Νίνιο έχει πλέον εδραιωθεί»
Στη νεότερη ενημέρωσή του, ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός επισημαίνει ότι το φαινόμενο έχει πλέον εδραιωθεί και αναμένεται να ενισχυθεί σημαντικά μέσα στους επόμενους μήνες.
«Ο Ελ Νίνιο έχει πλέον εδραιωθεί και θα ενταθεί ως ένα φαινόμενο πολύ ισχυρής έντασης τους επόμενους μήνες, με σημαντικές επιπτώσεις στη θερμοκρασία και τις βροχοπτώσεις καθώς και στους κινδύνους πλημμυρών, ξηρασιών και ακραίας ζέστης», τονίζει ο WMO.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις, το επεισόδιο θα συνεχίσει να ενισχύεται μέχρι να φτάσει σε πολύ υψηλή ένταση, προτού κορυφωθεί προς το τέλος του 2026.
Οι τελευταίες εποχιακές εκτιμήσεις δείχνουν παράλληλα «εξαιρετικά υψηλή πιθανότητα», σχεδόν 100%, να παραμείνουν οι συνθήκες Ελ Νίνιο έως και τον Φεβρουάριο του 2027.
Γκουτέρες: «Ο πλανήτης εισέρχεται σε αχαρτογράφητα νερά»
Για τις διαστάσεις που λαμβάνει το φαινόμενο προειδοποίησε και ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες.
«Μπροστά στα μάτια μας το Ελ Νίνιο αποκτά εξαιρετικές διαστάσεις. Η επιστήμη είναι κατηγορηματική: ο πλανήτης εισέρχεται σε αχαρτογράφητα νερά και αυτά τα νερά θερμαίνονται. Η θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας φτάνει σε επίπεδα ρεκόρ, ο υδράργυρος συνεχίζει να ανεβαίνει και βρισκόμαστε σε μια ζώνη υψηλού κινδύνου στην οποία τα ακραία μετεωρολογικά φαινόμενα γίνονται η νέα κανονικότητα», ανέφερε.
Τι είναι το Ελ Νίνιο
Το Ελ Νίνιο είναι φυσικό κλιματικό φαινόμενο που εμφανίζεται κατά μέσο όρο κάθε δύο έως επτά χρόνια.
Χαρακτηρίζεται από ασυνήθιστη άνοδο της θερμοκρασίας των επιφανειακών υδάτων στον κεντρικό και ανατολικό ισημερινό Ειρηνικό Ωκεανό.
Η θέρμανση αυτή επηρεάζει τα πρότυπα των ανέμων, την ατμοσφαιρική πίεση και τις βροχοπτώσεις και μπορεί να προκαλέσει σημαντικές μεταβολές στις καιρικές συνθήκες σε παγκόσμια κλίμακα.
Έως 2,6 βαθμούς πάνω από τον μέσο όρο τα νερά του Ειρηνικού
Οι θερμοκρασίες στην επιφάνεια του κεντρικού και ανατολικού ισημερινού Ειρηνικού παραμένουν σαφώς υψηλότερες από τα φυσιολογικά επίπεδα και συνεχίζουν να αυξάνονται.
Μεταξύ Μαΐου και Ιουλίου 2026, η θερμοκρασία ήταν κατά μέσο όρο 1,5 βαθμό Κελσίου υψηλότερη από το κανονικό, ενώ τον Ιούλιο η απόκλιση έφτασε τους 2 βαθμούς.
Από τα τέλη Ιουλίου έως τα μέσα Αυγούστου, οι αποκλίσεις στην επιφανειακή θερμοκρασία των υδάτων διαμορφώθηκαν από 2,2 έως 2,6 βαθμούς Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο, στοιχείο που, σύμφωνα με τον WMO, καταδεικνύει τη συνεχιζόμενη ενίσχυση του φαινομένου.
Ακόμη μεγαλύτερες αποκλίσεις καταγράφηκαν κάτω από την επιφάνεια του ωκεανού, όπου σε ορισμένες περιοχές οι θερμοκρασίες ήταν τον Ιούλιο και στις αρχές Αυγούστου περισσότερο από 8 βαθμούς Κελσίου υψηλότερες από τις κανονικές τιμές.
«Οι συνθήκες αυτές επιβεβαιώνουν ότι το Ελ Νίνιο επιμένει και ότι υπάρχει πιθανότητα νέας ενίσχυσής του στη διάρκεια των επόμενων μηνών», αναφέρει ο Οργανισμός.
Από τον Αμαζόνιο έως την Αυστραλία οι πιθανές επιπτώσεις
Κανένα επεισόδιο Ελ Νίνιο δεν εξελίσσεται με ακριβώς τον ίδιο τρόπο.
Ιστορικά, ωστόσο, το φαινόμενο έχει συνδεθεί με εντονότερες ξηρασίες και αυξημένο κίνδυνο πυρκαγιών σε τμήματα του Αμαζονίου, της Κεντρικής Αμερικής, της Ινδονησίας και της Αυστραλίας.
Μπορεί επίσης να επηρεάσει τους μουσώνες στην Ινδία και να οδηγήσει σε καταρρακτώδεις βροχοπτώσεις στην ανατολική Αφρική.
Από το 1950, επτά επεισόδια έχουν καταταχθεί μεταξύ των ισχυρότερων Ελ Νίνιο, με εκείνο του 1982-1983 να συγκαταλέγεται στα πλέον ακραία που έχουν παρατηρηθεί.
NOAA: 69% πιθανότητα για ιστορικής έντασης επεισόδιο
Οι εκτιμήσεις της αμερικανικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (NOAA) ενισχύουν την ανησυχία για την περαιτέρω εξέλιξη του φαινομένου.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις της, υπάρχει πιθανότητα 69% το Ελ Νίνιο να φτάσει κατά το τρίμηνο Οκτωβρίου – Δεκεμβρίου 2026 σε ιστορική ένταση, ξεπερνώντας τα προηγούμενα επεισόδια της περιόδου καταγραφών από το 1950.
Παράλληλα, η πιθανότητα να εξελιχθεί σε «πολύ ισχυρό» επεισόδιο κατά το φθινόπωρο και τον χειμώνα του 2026-2027 ξεπερνά το 90%.
Οι επιπτώσεις δεν θα είναι ίδιες παντού
Η ένταση του Ελ Νίνιο δεν καθορίζει από μόνη της το μέγεθος των επιπτώσεων σε κάθε χώρα ή περιοχή, διευκρινίζει ο WMO.
Οι συνέπειες διαφοροποιούνται ανάλογα με τη γεωγραφική θέση και την εποχή, ενώ επηρεάζονται και από άλλους κλιματικούς παράγοντες, ιδιαίτερα από τις συνθήκες που επικρατούν στον Ινδικό και τον Ατλαντικό Ωκεανό.
Για το διάστημα Σεπτεμβρίου – Νοεμβρίου 2026, οι προβλέψεις δείχνουν αυξημένη πιθανότητα θερμοκρασιών υψηλότερων από τα κανονικά επίπεδα σχεδόν στο σύνολο των χερσαίων περιοχών του πλανήτη.
Παράλληλα, αναμένονται μεταβολές στις βροχοπτώσεις που συνάδουν με την παρουσία ενός ισχυρού Ελ Νίνιο στον Ειρηνικό.
WMO: «Δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο»
Η γενική γραμματέας του WMO Σελέστ Σάουλο προειδοποίησε ότι οι συνέπειες μπορεί να είναι σοβαρές τόσο για τους πληθυσμούς όσο και για τις οικονομίες.
«Το Ελ Νίνιο μπορεί να προκαλέσει ισχυρό πλήγμα στους ανθρώπους και τις οικονομίες όλου του κόσμου. Παρατηρούμε ήδη αναταράξεις και καταστροφές που προκλήθηκαν από ξηρασίες και πλημμύρες και αναμένουμε ότι οι επιπτώσεις αυτές θα επιδεινωθούν καθώς το Ελ Νίνιο εντείνεται», σημείωσε.
«Αυτό το εξαιρετικό φαινόμενο Ελ Νίνιο απαιτεί εξαιρετική προετοιμασία και αντίδραση. Δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο», πρόσθεσε.
Από την πλευρά του, ο Αντόνιο Γκουτέρες έκανε λόγο για «αγώνα δρόμου ενάντια στον χρόνο» μεταξύ των αυξανόμενων κλιματικών κινδύνων και της ανάγκης για δράση και προστασία των πληθυσμών.
Το Ελ Νίνιο πάνω στην ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή
Το φυσικό φαινόμενο εξελίσσεται σε έναν πλανήτη που έχει ήδη θερμανθεί εξαιτίας της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής, γεγονός που μπορεί να ενισχύσει τις επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων.
Οι επιστήμονες συμφωνούν ότι η κλιματική αλλαγή επιβαρύνει τις συνέπειες του Ελ Νίνιο. Δεν υπάρχει, ωστόσο, αντίστοιχη επιστημονική συναίνεση ως προς το αν ενισχύει και την ίδια την ένταση του φυσικού φαινομένου, αν και έχουν αρχίσει να εμφανίζονται δεδομένα προς αυτή την κατεύθυνση.
Γιατί το 2027 μπορεί να γίνει ακόμη θερμότερο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η περίοδος μετά την κορύφωση του Ελ Νίνιο.
Τη χρονιά που ακολουθεί ένα τέτοιο επεισόδιο, μέρος της θερμότητας που έχει συσσωρευτεί στους ωκεανούς απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα, συμβάλλοντας στην περαιτέρω αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας.
Για τον λόγο αυτό, πολλοί κλιματολόγοι εκτιμούν ότι το 2027 θα μπορούσε να εξελιχθεί στη θερμότερη χρονιά που έχει καταγραφεί.
Μέχρι σήμερα, το σχετικό ρεκόρ κατέχει το 2024, χρονιά που ακολούθησε το προηγούμενο επεισόδιο Ελ Νίνιο.
Ισχυροί κυκλώνες στον Ειρηνικό
Την ίδια ώρα, η έντονη δραστηριότητα τροπικών συστημάτων στον Ειρηνικό προσθέτει ακόμη ένα στοιχείο στην κλιματική εικόνα.
Την Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου, οι κυκλώνες Λόουελ και Καρίνα κινούνταν στον Ειρηνικό, ενώ νοτιότερα ενισχυόταν η τροπική καταιγίδα Μαρί.
Ο Λόουελ ενισχύθηκε ραγδαία και έφτασε μέσα στην ημέρα στην κατηγορία 5, ενώ η Καρίνα παρέμενε ισχυρός κυκλώνας κατηγορίας 4. Οι τροχιές τους παρέμεναν αντικείμενο στενής παρακολούθησης, καθώς εξακολουθούσε να υπάρχει αβεβαιότητα για την εξέλιξή τους και για ενδεχόμενες επιπτώσεις στη Χαβάη.
Η Μαρί, η οποία βρισκόταν εκατοντάδες χιλιόμετρα από τις μεξικανικές ακτές, ενισχύθηκε αργότερα την ίδια ημέρα σε κυκλώνα.
Η Χαβάη μετά τον κυκλώνα Λάλα
Η εξέλιξη των νέων συστημάτων παρακολουθείται με ιδιαίτερη προσοχή στη Χαβάη, η οποία είχε ήδη πληγεί στα μέσα Αυγούστου από τον κυκλώνα Λάλα.
Το πέρασμά του προκάλεσε πολύ ισχυρές βροχοπτώσεις, πλημμύρες και ζημιές, με το αρχιπέλαγος να βρίσκεται ακόμη στη διαδικασία αποκατάστασης όταν τα νέα τροπικά συστήματα άρχισαν να αναπτύσσονται στον Ειρηνικό.
Τα θερμά νερά τροφοδοτούν τις καταιγίδες
Η κλιματολόγος Τζούλια Κόουλ, από το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, εξήγησε ότι το Ελ Νίνιο δημιουργεί συνθήκες ευνοϊκές για τέτοιου είδους καταιγίδες, οι οποίες τροφοδοτούνται σε μεγάλο βαθμό από τα θερμά νερά.
Χαρακτήρισε μάλιστα «σίγουρα σπάνια» την εμφάνιση τριών ισχυρών τροπικών συστημάτων σε τόσο σύντομη διαδοχή.
Ανάλογη εικόνα είχε καταγραφεί το 2015, όταν τέσσερις κυκλώνες είχαν εμφανιστεί ο ένας πίσω από τον άλλο, σε μια χρονιά που επίσης χαρακτηρίστηκε από ισχυρό Ελ Νίνιο.
Ο Μπέντζαμιν Κέρτμαν, από το Πανεπιστήμιο του Μαϊάμι, επισήμανε από την πλευρά του ότι το κλιματικό σύστημα έχει θερμανθεί σημαντικά τις τελευταίες περίπου δύο δεκαετίες και ότι οι θερμοκρασίες των επιφανειακών υδάτων βρίσκονται ήδη κοντά σε επίπεδα ρεκόρ.
