Η Κεντρική Ευρώπη δέχθηκε το ισχυρότερο πλήγμα, ενώ η κλιματική αλλαγή αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα ακραίων ξηρών περιόδων
Σε πρωτοφανή επίπεδα έφτασε η ξηρασία τον Αύγουστο σε εννέα ευρωπαϊκές χώρες, ενώ έλλειψη νερού καταγράφηκε κατά μέσο όρο στο 58% του εδάφους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έκταση που προσεγγίζει τα 2,5 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα. Πρόκειται για μία από τις σοβαρότερες περιόδους ξηρασίας από τότε που το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Ξηρασίας (EDO) ξεκίνησε τις σχετικές καταγραφές το 2012.
Ιστορικό ρεκόρ για τον μήνα Αύγουστο κατέγραψαν η Αυστρία, το Βέλγιο, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη, η Γαλλία, η Ουγγαρία, το Λουξεμβούργο, η Σερβία, η Σλοβακία και η Ελβετία, σύμφωνα με ανάλυση του Γαλλικού Πρακτορείου βάσει των δεδομένων του EDO.
Στο 58% της ΕΕ έλλειψη νερού
Τα στοιχεία αποτυπώνουν τη μεγάλη έκταση του φαινομένου. Τον Αύγουστο, κατά μέσο όρο, συνθήκες έλλειψης νερού επικράτησαν στο 58% της έκτασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το ποσοστό είναι κατά 25 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο από τον μέσο όρο του Αυγούστου για την περίοδο 2012-2025, ο οποίος διαμορφωνόταν στο 33%.
Παρά τη μεγάλη έκταση της φετινής ξηρασίας, το απόλυτο ρεκόρ παραμένει εκείνο του Αυγούστου του 2022, όταν το ποσοστό είχε ανέλθει στο 63%.
Πώς μετράται η ξηρασία
Ο σύνθετος δείκτης ξηρασίας (CDI) του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Ξηρασίας βασίζεται σε δορυφορικές παρατηρήσεις και συνδυάζει τρεις βασικές παραμέτρους: τις βροχοπτώσεις, την υγρασία του εδάφους και την κατάσταση της βλάστησης.
Οι συνθήκες κατατάσσονται σε τρεις βαθμίδες: παρακολούθηση, προειδοποίηση και συναγερμός.
Τα στοιχεία του EDO έδειχναν ήδη από τα μέσα Αυγούστου κρίσιμες συνθήκες σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, με περιοχές της Γαλλίας, του Βελγίου, της Ελβετίας, της Αυστρίας, της Ουγγαρίας, της Σλοβακίας και της Σερβίας να βρίσκονται μεταξύ όσων επηρεάζονταν εντονότερα.
Η Κεντρική Ευρώπη στο επίκεντρο
Το ισχυρότερο πλήγμα δέχθηκε η Κεντρική Ευρώπη.
Περίπου τα δύο τρίτα της Ουγγαρίας και το ένα τρίτο της Σλοβακίας και της Σερβίας είχαν περάσει τον Αύγουστο στο υψηλότερο επίπεδο «συναγερμού» του EDO, γεγονός που αντανακλά συνδυασμό έλλειψης βροχοπτώσεων, χαμηλής υγρασίας του εδάφους και επιδείνωσης της κατάστασης της βλάστησης.
Στη μητροπολιτική Γαλλία, περισσότερο από το ένα τέταρτο της επικράτειας βρέθηκε αντιμέτωπο με οξεία ξηρασία, σε ένα καλοκαίρι που συνοδεύτηκε από ακραία ζέστη και μεγάλες δασικές πυρκαγιές.
Τριπλάσια πιθανότητα λόγω της κλιματικής αλλαγής
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν και τα συμπεράσματα της επιστημονικής πλατφόρμας ClimaMeter για τη σχέση του φαινομένου με την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή.
Σύμφωνα με την ανάλυσή της, μια τρίμηνη ξηρή περίοδος τόσο σοβαρή όσο εκείνη που καταγράφηκε στην Ευρώπη από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο του 2026 είναι σήμερα περίπου τρεις φορές πιθανότερο να συμβεί σε σύγκριση με την περίοδο 1950-1987.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, όταν εμφανίζονται σήμερα παρόμοια καιρικά μοτίβα, συνοδεύονται από θερμοκρασίες περίπου 2 βαθμούς Κελσίου υψηλότερες και περίπου 9% λιγότερες βροχοπτώσεις σε σχέση με αντίστοιχες καταστάσεις του παρελθόντος.
Η ClimaMeter αποδίδει την ενίσχυση της ξηρασίας κυρίως στην ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, επισημαίνοντας ότι η υψηλότερη θερμοκρασία αυξάνει την εξάτμιση και επιταχύνει την απώλεια υγρασίας από το έδαφος.
