Στο επίκεντρο η οικονομική αυτοτέλεια, οι θεσμικές αλλαγές και οι αντιδράσεις για τη διαχείριση των αρμοδιοτήτων
Με αιχμή το χρηματοδοτικό κενό των δήμων, την ανάγκη ουσιαστικής αποκέντρωσης και τη θεσμική ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ξεκίνησε την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου 2026, στην Καλαμάτα, το ετήσιο τακτικό συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ). Οι εργασίες, που πραγματοποιούνται στο Elite City Resort έως το Σάββατο 7 Νοεμβρίου, συγκεντρώνουν εκατοντάδες αιρετούς από όλη τη χώρα, με τις οικονομικές διεκδικήσεις, τις αλλαγές στον Κώδικα Αυτοδιοίκησης και τις σχέσεις δήμων και κεντρικής διοίκησης να κυριαρχούν στις τοποθετήσεις.
Οι βασικές διεκδικήσεις της ΚΕΔΕ
Στο τριήμερο συνέδριο αναμένεται να αναδειχθούν τα οικονομικά και λειτουργικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι δήμοι, με την ΚΕΔΕ να θέτει στο επίκεντρο την ανάγκη ουσιαστικής ενίσχυσης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Στις βασικές προτεραιότητες περιλαμβάνονται:
- Αύξηση των ΚΑΠ, ώστε να καλύπτεται το πραγματικό λειτουργικό κόστος των δήμων, με απόδοση του 7% των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού εντός πενταετίας και μακροπρόθεσμο στόχο το 8% του ΑΕΠ.
- Νέο αναπτυξιακό πρόγραμμα για τη χρηματοδότηση δημοτικών υποδομών.
- Τριετές πρόγραμμα προσλήψεων και κάλυψη των πρόσθετων μισθολογικών επιβαρύνσεων που αποφασίζει η κεντρική διοίκηση.
- Ειδική χρηματοδότηση μικρών, ορεινών και νησιωτικών δήμων.
- Μείωση του ενεργειακού κόστους και επαναφορά του ενεργειακού συμψηφισμού.
- Κατάργηση του τέλους ταφής και επιστροφή των ποσών που έχουν ήδη εισπραχθεί.
- Χρηματοδότηση υποδομών ανακύκλωσης, ύδρευσης και αποχέτευσης.
- Μόνιμος μηχανισμός παρακολούθησης και κοστολόγησης των αρμοδιοτήτων της Αυτοδιοίκησης.
Τι ανακοίνωσε ο Μητσοτάκης – Οι παρεμβάσεις και οι προϋποθέσεις
Στην ομιλία του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγνώρισε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Αυτοδιοίκηση, σημειώνοντας ότι οι διεθνείς συνθήκες παραμένουν αντίξοες και οι μελλοντικές εξελίξεις αβέβαιες.
«Δεν θα σας κοροϊδέψω με ψεύτικες υποσχέσεις και ακοστολόγητα συνθήματα», ανέφερε, παρουσιάζοντας έξι βασικές πρωτοβουλίες και δύο πρόσθετες ενεργειακές παρεμβάσεις για τους δήμους.
Συγκεκριμένα, ανακοίνωσε:
- 300 εκατ. ευρώ από τον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ), με άμεση πίστωση στους δήμους για έργα ανακύκλωσης.
- 240 εκατ. ευρώ εντός Νοεμβρίου, για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων δημοτικών οφειλών προς παρόχους ενέργειας.
- Αύξηση του τέλους παρεπιδημούντων από 0,75% σε 1%, ως πρόσθετου πόρου της Αυτοδιοίκησης.
- Διπλασιασμό της ετήσιας κρατικής επιχορήγησης για τη συντήρηση των σχολικών κτιρίων.
- Επιπλέον 200 εκατ. ευρώ ετησίως για την εσωτερική οδοποιία, μέσω ειδικού τέλους, μετά την ομαλοποίηση της αγοράς καυσίμων.
- 50 εκατ. ευρώ για την προμήθεια συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας, προκειμένου οι δήμοι να αξιοποιούν την τοπική παραγωγή από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας για αυτοκατανάλωση.
Στο ενεργειακό σκέλος, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε επιπλέον ρύθμιση των υπολειπόμενων οφειλών προς τη ΔΕΗ, ύψους έως 60 εκατ. ευρώ, καθώς και τη δέσμευση για τη διαμόρφωση ειδικού τιμολογίου ηλεκτρικού ρεύματος για τους δήμους.
Κυρίζογλου: «Καμία νέα αρμοδιότητα χωρίς τους αντίστοιχους πόρους»
Την ανάγκη μιας ουσιαστικής μεταρρύθμισης του κράτους, με ισχυρούς και οικονομικά αυτοτελείς δήμους, ανέδειξε στην κεντρική του εισήγηση ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ και δήμαρχος Αμπελοκήπων-Μενεμένης, Λάζαρος Κυρίζογλου.
«Καμία νέα αρμοδιότητα στους Δήμους χωρίς τους αντίστοιχους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους», ξεκαθάρισε, επισημαίνοντας ότι η αποκέντρωση παραμένει ανολοκλήρωτη όσο η Αυτοδιοίκηση αναλαμβάνει πρόσθετες ευθύνες χωρίς ανάλογη χρηματοδότηση και στελέχωση.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ υπογράμμισε ότι η Ένωση επιδιώκει ενωτική αλλά διεκδικητική στάση, με στόχο την προσέγγιση των ευρωπαϊκών προτύπων Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Αναφέρθηκε επίσης στην επιλογή διοργάνωσης συνεδρίων εκτός Αθηνών, υπενθυμίζοντας τις προηγούμενες συναντήσεις στη Ρόδο και την Αλεξανδρούπολη.
«Πήγαμε και θα πάμε σε όλη την Ελλάδα», σημείωσε, επαναλαμβάνοντας το σύνθημα «Επιτέλους, Αυτοδιοίκηση τώρα».
Στα 2,3 δισ. ευρώ το χρηματοδοτικό κενό των δήμων
Κεντρικό σημείο της εισήγησης αποτέλεσαν τα οικονομικά στοιχεία από την πρώτη ολοκληρωμένη μελέτη αποτίμησης του κόστους άσκησης των δημοτικών αρμοδιοτήτων, που εκπονήθηκε από την ΚΕΔΕ σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ) και υπηρεσιακά στελέχη του Υπουργείου Εσωτερικών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, το λειτουργικό κόστος των δήμων το 2025 ανήλθε σε 5,34 δισ. ευρώ, ενώ η χρηματοδότηση μέσω των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) για το 2026 διαμορφώνεται στα 3,040 δισ. ευρώ.
Η αριθμητική διαφορά των δύο μεγεθών ανέρχεται σε 2,3 δισ. ευρώ, αποτυπώνοντας, κατά την ΚΕΔΕ, το μέγεθος της χρηματοδοτικής ανεπάρκειας.
Ο Λάζαρος Κυρίζογλου αναγνώρισε ότι οι ΚΑΠ αυξήθηκαν από 1,8 δισ. ευρώ το 2019 σε 3,040 δισ. ευρώ το 2026. Υπενθύμισε, ωστόσο, ότι το 2009 ανέρχονταν σε 3,5 δισ. ευρώ, όταν το λειτουργικό κόστος των δήμων ήταν σημαντικά χαμηλότερο.
Παράλληλα, επισήμανε ότι οι δαπάνες των δήμων στην Ελλάδα αντιστοιχούν στο 4,01% του ΑΕΠ, έναντι 11,27% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ένωσης.
«Δεν θέλουμε οι Δήμαρχοι να είμαστε επαίτες. Να έχουμε διαρκώς το χέρι απλωμένο στους εκάστοτε Υπουργούς και να παρακαλάμε για τα αυτονόητα», τόνισε, συνδέοντας την οικονομική αυτοτέλεια με τη δυνατότητα κάλυψης των αναγκών των πολιτών χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης και συνταγματική αναθεώρηση
Στο θεσμικό σκέλος, ο Λάζαρος Κυρίζογλου χαρακτήρισε τον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης σημαντική κατάκτηση, αναγνωρίζοντας τη συνεργασία με τον υπουργό Εσωτερικών, Θοδωρή Λιβάνιο.
Όπως ανέφερε, ενσωματώθηκε περισσότερο από το 90% των προτάσεων της ΚΕΔΕ, ενώ ενοποιούνται πάνω από 2.000 διάσπαρτες διατάξεις, με στόχο τον περιορισμό της πολυνομίας και της γραφειοκρατίας.
Στις θετικές προβλέψεις συμπεριέλαβε τη σύνδεση νέων αρμοδιοτήτων με χρηματοδότηση, το πλαίσιο στελέχωσης περισσότερων από 9.000 θέσεων σε κοινωνικοπρονοιακές δομές και την οικονομική ενίσχυση των ΔΕΥΑ με 200 εκατ. ευρώ.
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι ο Κώδικας δεν αρκεί από μόνος του για τη συνολική μεταρρύθμιση του κράτους.
Στο πλαίσιο της συνταγματικής αναθεώρησης επανέφερε τις προτάσεις για τα άρθρα 101 και 102, ζητώντας ουσιαστική αποκέντρωση και ενίσχυση της αυτοτέλειας των δήμων.
Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ του δημόσιου χαρακτήρα της ύδρευσης, απορρίπτοντας την υποχρεωτική ένταξη των ΔΕΥΑ στην ΕΥΔΑΠ ή την ΕΥΑΘ χωρίς τη συναίνεση των οικείων δήμων.
Ζήτησε ακόμη αποτελεσματικότερο σχεδιασμό στη διαχείριση απορριμμάτων, επιτάχυνση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων και διατήρηση των Υπηρεσιών Δόμησης στους δήμους, αντί της μεταφοράς τους στο Κτηματολόγιο.
Στις εθνικές προτεραιότητες της Αυτοδιοίκησης ενέταξε επίσης την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος, τη στήριξη των νέων οικογενειών και τη συγκράτηση του πληθυσμού στην περιφέρεια.
Προειδοποίηση για κινητοποιήσεις και συγκέντρωση στη Βουλή
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ προανήγγειλε νέες παρεμβάσεις προς την κυβέρνηση και τα κοινοβουλευτικά κόμματα, καθώς και ενεργή συμμετοχή της Ένωσης στη συζήτηση του κρατικού προϋπολογισμού.
Ξεκαθάρισε ότι, εάν δεν δοθούν συγκεκριμένες απαντήσεις στα οικονομικά αιτήματα, η Αυτοδιοίκηση θα εξετάσει δυναμικές κινητοποιήσεις, ακόμη και συγκέντρωση διαμαρτυρίας στη Βουλή.
Στόχος είναι το συνέδριο να ολοκληρωθεί με συναινετικό και, ει δυνατόν, ομόφωνο ψήφισμα.
Με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από την ίδρυση της ΚΕΔΕ το 2027, ανακοίνωσε επίσης επετειακή εκδήλωση στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στις αρχές Μαρτίου.
Κάλεσε τους αιρετούς να συγκροτήσουν μια «Συμμαχία Ευθύνης» για την επόμενη δεκαετία, με κεντρικό μήνυμα: «Ισχυροί Δήμοι, Ισχυρές Τοπικές Κοινωνίες, Ισχυρή Ελλάδα».
Δημήτρης Πτωχός: Τρεις προτεραιότητες για την Αυτοδιοίκηση
Στις σύγχρονες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι τοπικές κοινωνίες αναφέρθηκε ο περιφερειάρχης Πελοποννήσου, Δημήτρης Πτωχός, επισημαίνοντας τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, του δημογραφικού προβλήματος, της τεχνολογικής μετάβασης, της στεγαστικής κρίσης και της αύξησης του κόστους ζωής.
Όπως υποστήριξε, παρά τις προσπάθειες που καταβάλλονται, απαιτείται διαφορετική προσέγγιση στη λειτουργία των θεσμών και στην μεταξύ τους συνεργασία.
Στο πλαίσιο αυτό, έθεσε τρεις βασικές κατευθύνσεις:
- Ουσιαστική αποκέντρωση, με σαφώς καθορισμένες αρμοδιότητες και αντίστοιχους οικονομικούς πόρους.
- Θεσμική ενίσχυση της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, με αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ των διαφορετικών επιπέδων διοίκησης.
- Απλοποίηση των διαδικασιών, ώστε η Αυτοδιοίκηση να ανταποκρίνεται ταχύτερα στις ανάγκες των πολιτών.
Ο περιφερειάρχης σημείωσε ότι η αλλαγή πρέπει να αποτυπώνεται στον τρόπο λήψης αποφάσεων, στη συνεργασία, στην ανάληψη ευθύνης και στην επίτευξη μετρήσιμων αποτελεσμάτων.
«Να γίνουμε εμείς η αλλαγή του παραδείγματος», ήταν το μήνυμα που απηύθυνε στους συνέδρους.
Χάρης Δούκας: Αιχμές για τον ρόλο της ΚΕΔΕ και την κυβερνητική πολιτική
Σε ιδιαίτερα επικριτικούς τόνους κινήθηκε η παρέμβαση του δημάρχου Αθηναίων και επικεφαλής της παράταξης «Αυτοδιοίκηση Τώρα», Χάρη Δούκα, ο οποίος στράφηκε τόσο κατά της κυβέρνησης όσο και κατά της πλειοψηφούσας παράταξης της ΚΕΔΕ.
Ο δήμαρχος Αθηναίων αμφισβήτησε τον τρόπο λειτουργίας της Ένωσης κατά την τελευταία τριετία, αφήνοντας σαφείς αιχμές για την προεδρία του Λάζαρου Κυρίζογλου.
Χρησιμοποίησε μάλιστα τους χαρακτηρισμούς «παράρτημα υπουργείου» και «προέκταση κόμματος», υποστηρίζοντας ότι η ΚΕΔΕ δεν έχει επιδείξει την απαιτούμενη διεκδικητική στάση απέναντι στην κεντρική εξουσία.
Παράλληλα, επέκρινε τον χαρακτήρα προηγούμενων κινητοποιήσεων, κάνοντας λόγο για δράσεις που περιορίζονται σε φωτογραφίσεις δημάρχων με υπουργούς, χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Στο οικονομικό σκέλος, ο Χάρης Δούκας περιέγραψε τις πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι δήμοι από την κατακόρυφη αύξηση του λειτουργικού κόστους, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις δαπάνες ηλεκτρικής ενέργειας και ύδρευσης.
Άσκησε επίσης κριτική στην κυβερνητική πολιτική για τη διαχείριση απορριμμάτων, ζητώντας την άμεση επιστροφή του τέλους ταφής στους δήμους, ώστε οι σχετικοί πόροι να αξιοποιηθούν από την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Στέλιος Αγγελούδης: Μητροπολιτική διακυβέρνηση σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη
Τη θεσμοθέτηση της μητροπολιτικής διακυβέρνησης στα μεγάλα αστικά κέντρα έθεσε ως βασική προτεραιότητα ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Στέλιος Αγγελούδης.
Κατά την παρέμβασή του υποστήριξε ότι οι σύνθετες προκλήσεις των σύγχρονων πόλεων δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά μέσα από ένα κατακερματισμένο σύστημα αρμοδιοτήτων.
«Οι σύνθετες, σύγχρονες προκλήσεις απαιτούν ένα νέο μοντέλο διακυβέρνησης. Η ευρωπαϊκή εμπειρία, από το Λονδίνο και τη Βαρκελώνη έως τη Σόφια και το Βουκουρέστι, προσφέρει δοκιμασμένα μητροπολιτικά σχήματα με διευρυμένες αρμοδιότητες», ανέφερε.
Ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης επισήμανε ότι η κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ κεντρικής διοίκησης, Περιφερειών και δήμων δημιουργεί καθυστερήσεις, μεταθέσεις ευθυνών και δυσλειτουργίες.
Κατά τον ίδιο, ζητήματα όπως η κλιματική κρίση, η προσιτή στέγαση, οι υποδομές και η βιώσιμη αστική ανάπτυξη απαιτούν ενιαίο σχεδιασμό και συντονισμό σε μητροπολιτικό επίπεδο.
«Διεκδικούμε ξεκάθαρους ρόλους, συγκεκριμένες αρμοδιότητες και εξασφαλισμένους πόρους. Δεν ζητούμε μεγαλύτερο μερίδιο εξουσίας. Θέλουμε να μπορούμε να είμαστε χρήσιμοι, να δίνουμε λύσεις που ανταποκρίνονται στις ανάγκες των πολιτών», υπογράμμισε.
Ο Στέλιος Αγγελούδης ζήτησε να συμπεριληφθεί στο τελικό ψήφισμα της ΚΕΔΕ η πρόταση για εφαρμογή μητροπολιτικής διακυβέρνησης στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, επισημαίνοντας ότι η αποτελεσματική Αυτοδιοίκηση προϋποθέτει σαφείς αρμοδιότητες, επαρκείς πόρους, συνεργασία και λογοδοσία.
Οι παρεμβάσεις των πολιτικών κομμάτων
Στις εργασίες της πρώτης ημέρας τοποθετήθηκαν εκπρόσωποι των κοινοβουλευτικών κομμάτων, παρουσιάζοντας τις θέσεις τους για το θεσμικό και οικονομικό μέλλον της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Νίκος Ανδρουλάκης, δεσμεύτηκε για αλλαγή του εκλογικού νόμου των δημοτικών εκλογών σε περίπτωση ανάληψης της διακυβέρνησης από το κόμμα του.
Παράλληλα, άσκησε κριτική στην κυβέρνηση για τη θεσμική και οικονομική κατάσταση των δήμων, παρουσιάζοντας προτάσεις για πραγματική αυτοτέλεια, αποκατάσταση αρμοδιοτήτων, συμμετοχή στον αναπτυξιακό σχεδιασμό και ενίσχυση των κοινωνικών δομών.
Από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, η Ρένα Δούρου εστίασε στην ανάγκη οι αρμοδιότητες των δήμων να συνοδεύονται από τους αντίστοιχους πόρους και το αναγκαίο προσωπικό.
Άσκησε επίσης κριτική στις κυβερνητικές επιλογές για το εκλογικό σύστημα, τις ενεργειακές κοινότητες, τις συγχωνεύσεις των ΔΕΥΑ και τη διαχείριση απορριμμάτων.
Στο πλαίσιο των πολιτικών παρεμβάσεων τοποθετήθηκαν ακόμη ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης εκ μέρους της Νέας Δημοκρατίας, ο Χρήστος Κατσώτης εκ μέρους του ΚΚΕ και ο Κωνσταντίνος Μπούμπας εκ μέρους της Ελληνικής Λύσης.
Στο συνέδριο παρενέβη επίσης ο υπουργός Εσωτερικών, Θοδωρής Λιβάνιος, ο οποίος, μεταξύ άλλων, προανήγγειλε διάλογο με την ΚΕΔΕ και τους δήμους για τη διεύρυνση του κριτηρίου της εντοπιότητας στις μόνιμες προσλήψεις προσωπικού, πέρα από τις περιοχές που καλύπτονται σήμερα.
Οι χαιρετισμοί και οι βραβεύσεις της πρώτης ημέρας
Η έναρξη των εργασιών πραγματοποιήθηκε με το καλωσόρισμα του προέδρου της ΚΕΔΕ.
Χαιρετισμό απηύθυνε ο Μητροπολίτης Μεσσηνίας Χρυσόστομος, μεταφέροντας μήνυμα του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος.
Ακολούθησαν ο δήμαρχος Καλαμάτας και πρόεδρος της ΠΕΔ Πελοποννήσου, Θανάσης Βασιλόπουλος, και ο περιφερειάρχης Πελοποννήσου, Δημήτρης Πτωχός.
Ο περιφερειάρχης αναφέρθηκε στην κλιματική κρίση, στο δημογραφικό, στην τεχνολογική μετάβαση, στη στεγαστική κρίση και στο αυξημένο κόστος ζωής, προτείνοντας τρεις βασικές κατευθύνσεις: ουσιαστική αποκέντρωση με πόρους και αρμοδιότητες, ενίσχυση της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης και απλοποίηση των διαδικασιών.
«Να γίνουμε εμείς η αλλαγή του παραδείγματος», ήταν το μήνυμά του.
Χαιρετισμούς απηύθυναν επίσης εκπρόσωποι αυτοδιοικητικών και συνδικαλιστικών φορέων:
- Χρίστος Πιτταράς, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης Δήμων Κύπρου και δήμαρχος Λατσιών.
- Ανδρέας Κιτρομηλίδης, πρόεδρος της Ένωσης Κοινοτήτων Κύπρου.
- Νίκος Τράκας, πρόεδρος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΠΟΕ-ΟΤΑ.
- Μάρκος Δαρδαμάνης, πρόεδρος της ΠΟΠ-ΟΤΑ.
Κατά την πρώτη ημέρα πραγματοποιήθηκε και η βράβευση δύο προσωπικοτήτων με μακρά προσφορά στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Τιμήθηκε ο Σταύρος Μπένος, πρώην δήμαρχος Καλαμάτας και πρώην υπουργός, για τη συμβολή του στην ανασυγκρότηση της πόλης μετά τον καταστροφικό σεισμό του 1986.
Αντίστοιχα, βραβεύτηκε ο Δημήτρης Δράκος, πρώην νομάρχης Μεσσηνίας και τελευταίος πρόεδρος της Ένωσης Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων Ελλάδας (ΕΝΑΕ), για την πολυετή παρουσία και προσφορά του στον αυτοδιοικητικό θεσμό.
Η συνέχεια των εργασιών έως το Σάββατο 7 Νοεμβρίου
Το συνέδριο συνεχίζεται την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου με παράλληλες θεματικές συνεδρίες για το περιβάλλον, την ενέργεια, τα απορρίμματα, τους υδάτινους πόρους, την οικονομική αυτοτέλεια και την αξιοποίηση χρηματοδοτικών προγραμμάτων.
Στην ατζέντα περιλαμβάνονται επίσης η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση, η συνταγματική αναθεώρηση, ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η κοινωνική συνοχή, η υγεία, η απασχόληση, η Πολιτική Προστασία, η παιδεία, ο πολιτισμός και η περιφερειακή ανάπτυξη.
Στο πλαίσιο των εργασιών προβλέπεται και η υπογραφή πρωτοκόλλου συνεργασίας μεταξύ ΚΕΔΕ και Special Olympics Hellas.
Το Σάββατο 7 Νοεμβρίου, από τις 10:00, θα πραγματοποιηθεί η διαδικασία έγκρισης του ισολογισμού και του οικονομικού απολογισμού της ΚΕΔΕ για το 2025, ενώ θα ακολουθήσουν τοποθετήσεις συνέδρων.
Η παρουσίαση των συμπερασμάτων και η έκδοση του τελικού ψηφίσματος έχουν προγραμματιστεί για τις 12:00 έως τις 13:00.
Το βράδυ, από τις 18:00 έως τις 20:30, προβλέπονται εκδηλώσεις του Δήμου Καλαμάτας.
Το τελικό ψήφισμα αναμένεται να αποτυπώσει τις κοινές διεκδικήσεις της Αυτοδιοίκησης, με κυρίαρχα ζητήματα τη χρηματοδότηση, τη στελέχωση, την κατανομή αρμοδιοτήτων και τη θεσμική αυτοτέλεια των δήμων.
Το αναλυτικό πρόγραμμα του συνεδρίου της ΚΕΔΕ
Πέμπτη 5 Νοεμβρίου 2026 – Έναρξη εργασιών και πολιτικές παρεμβάσεις
Αίθουσα Royal Cruise Hall
09:00 – 11:00 | Διαπίστευση και εγγραφή συνέδρων
11:00 – 11:30 | Καλωσόρισμα
Χαιρετισμούς απευθύνουν:
- Λάζαρος Κυρίζογλου, πρόεδρος ΚΕΔΕ και δήμαρχος Αμπελοκήπων-Μενεμένης.
- Θανάσης Βασιλόπουλος, δήμαρχος Καλαμάτας και πρόεδρος ΠΕΔ Πελοποννήσου.
- Δημήτρης Πτωχός, περιφερειάρχης Πελοποννήσου.
11:30 – 12:00 | Κήρυξη έναρξης και εισήγηση Διοικητικού Συμβουλίου ΚΕΔΕ
Κεντρική εισήγηση από τον Λάζαρο Κυρίζογλου.
12:00 – 12:30 | Ομιλία υπουργού Εσωτερικών
Παρέμβαση του Θοδωρή Λιβάνιου.
12:30 – 14:00 | Τοποθετήσεις πολιτικών αρχηγών και εκπροσώπων κοινοβουλευτικών κομμάτων
14:00 – 14:15 | Ομιλία Ευρωπαίου Επιτρόπου
Παρέμβαση του Απόστολου Τζιτζικώστα, Ευρωπαίου Επιτρόπου Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, σύμφωνα με το αναλυτικό πρόγραμμα που έχει γνωστοποιηθεί.
Στο ίδιο χρονικό διάστημα προβλέπεται η βράβευση δύο προσώπων με σημαντική αυτοδιοικητική διαδρομή:
- Σταύρος Μπένος, πρώην δήμαρχος Καλαμάτας και πρώην υπουργός.
- Δημήτρης Δράκος, πρώην νομάρχης Μεσσηνίας και πρώην πρόεδρος της ΕΝΑΕ.
14:30 – 15:00 | Χαιρετισμοί αυτοδιοικητικών φορέων
Συμμετέχουν οι:
- Γιώργος Χατζημάρκος, πρόεδρος Ένωσης Περιφερειών Ελλάδος και περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου.
- Χρίστος Πιτταράς, μέλος ΔΣ Ένωσης Δήμων Κύπρου και δήμαρχος Λατσιών.
- Ανδρέας Κιτρομηλίδης, πρόεδρος Ένωσης Κοινοτήτων Κύπρου.
- Νίκος Τράκας, πρόεδρος Εκτελεστικής Επιτροπής ΠΟΕ-ΟΤΑ.
- Μάρκος Δαρδαμάνης, πρόεδρος ΠΟΠ-ΟΤΑ.
15:00 – 16:00 | Τοποθετήσεις επικεφαλής αυτοδιοικητικών παρατάξεων
- Δημήτρης Καφαντάρης, γενικός γραμματέας ΚΕΔΕ, δημοτικός σύμβουλος Πύλου-Νέστορος, εκπρόσωπος της παράταξης «Σύγχρονοι Ισχυροί Δήμοι».
- Χάρης Δούκας, δήμαρχος Αθηναίων, επικεφαλής της παράταξης «Αυτοδιοίκηση Τώρα».
- Κώστας Πελετίδης, δήμαρχος Πατρέων, επικεφαλής της «Λαϊκής Συσπείρωσης».
16:00 – 16:15 | Παρέμβαση υφυπουργού Εσωτερικών
Ομιλία του Βασίλη Σπανάκη.
16:15 – 19:00 | Τοποθετήσεις προέδρων Περιφερειακών Ενώσεων Δήμων (ΠΕΔ)
Στο πρόγραμμα συμμετέχουν:
- Γιώργος Μαρκόπουλος – ΠΕΔ Αττικής.
- Ιγνάτιος Καϊτεζίδης – ΠΕΔ Κεντρικής Μακεδονίας.
- Νίκος Σακκάς – ΠΕΔ Θεσσαλίας.
- Θανάσης Παπαδόπουλος – ΠΕΔ Δυτικής Ελλάδας.
- Θανάσης Βασιλόπουλος – ΠΕΔ Πελοποννήσου.
- Σάββας Μιχαηλίδης – ΠΕΔ Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.
- Γιώργος Μαρινάκης – ΠΕΔ Κρήτης.
- Βασίλης Περγάλιας – ΠΕΔ Στερεάς Ελλάδας.
- Παναγιώτης Νταής – ΠΕΔ Ηπείρου.
- Παναγιώτης Κεπαπτσόγλου – ΠΕΔ Δυτικής Μακεδονίας.
- Αλέξανδρος-Βασίλειος Κολιάδης – ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου.
- Ταξιάρχης Βέρρος – ΠΕΔ Βορείου Αιγαίου.
- Γιώργος Στασινόπουλος – ΠΕΔ Ιονίων Νήσων.
Οι δεκάλεπτες παρεμβάσεις ακολουθούν την πληθυσμιακή κατάταξη των Περιφερειών, από τη μεγαλύτερη προς τη μικρότερη.
Παρασκευή 6 Νοεμβρίου 2026 – Οικονομία, περιβάλλον, θεσμοί και κοινωνική πολιτική
Η δεύτερη ημέρα περιλαμβάνει παράλληλες θεματικές συνεδρίες σε τρεις αίθουσες.
Αίθουσα Royal Cruise Hall
10:00 – 14:00 | Περιβάλλον και Βιώσιμη Ανάπτυξη: Ενέργεια, Απόβλητα και Υδάτινοι Πόροι
Συντονιστής: Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, Α΄ αντιπρόεδρος ΚΕΔΕ και δήμαρχος Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης.
10:00 – 12:00 | Εισηγήσεις και ομιλίες
Εισηγητές:
- Λευτέρης Ραβιόλος, πρόεδρος Επιτροπής Ενέργειας και Περιβάλλοντος ΚΕΔΕ, δήμαρχος Καρύστου.
- Κωνσταντίνος Ζέρβας, πρόεδρος Επιτροπής Διαχείρισης Υδάτων και Κυκλικής Οικονομίας ΚΕΔΕ, δημοτικός σύμβουλος Θεσσαλονίκης.
- Μανώλης Κοκοσάλης, πρόεδρος Επιτροπής Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων ΚΕΔΕ, δήμαρχος Αρχανών-Αστερουσίων.
- Γιώργος Μαρινάκης, πρόεδρος ΕΔΕΥΑ και δήμαρχος Ρεθύμνου.
- Παναγιώτης Σημανδηράκης, πρόεδρος Δικτύου ΦοΔΣΑ και δήμαρχος Χανίων.
Κυβερνητικές παρεμβάσεις:
- Μαριλένα Σουκούλη, υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
- Νίκος Τσάφος, υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
- Μανώλης Γραφάκος, γενικός γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων.
- Πέτρος Βαρελίδης, γενικός γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων.
12:00 – 14:00 | Τοποθετήσεις συνέδρων
14:30 – 18:30 | Ισχυρή Τοπική Αυτοδιοίκηση: Οικονομική Αυτοτέλεια και Αξιοποίηση Χρηματοδοτικών Προγραμμάτων
Συντονιστής: Γιώργος Παπαναστασίου, Β΄ αντιπρόεδρος ΚΕΔΕ και δήμαρχος Αγρινίου.
14:30 – 16:30 | Εισηγήσεις και ομιλίες
Εισηγητές:
- Δημήτρης Μαραβέλιας, πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ).
- Αντώνης Γκουντάρας, πρόεδρος Επιτροπής Συγχρηματοδοτούμενων Προγραμμάτων ΚΕΔΕ, δήμαρχος Αγιάς.
- Γιάννης Μουράτογλου, πρόεδρος Επιτροπής Οικονομικών ΚΕΔΕ, δημοτικός σύμβουλος Έδεσσας.
- Γιάννης Γούπιος, διευθυντής Οικονομικής Ανάπτυξης, Οργάνωσης και Περιβάλλοντος της ΕΕΤΑΑ, με παρουσίαση της μελέτης «Καταγραφή και αποτύπωση λειτουργικού κόστους των ΟΤΑ».
Ομιλητές:
- Σταύρος Παπασταύρου, υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
- Παυλίνα Καρασιώτου, γενική γραμματέας Δημοσιονομικής Πολιτικής.
- Σάββας Χιονίδης, γενικός γραμματέας Αυτοδιοίκησης και Αποκέντρωσης.
- Βασίλειος Σιαδήμας, γενικός γραμματέας Διαχείρισης Τομεακών Προγραμμάτων ΕΤΠΑ, ΤΣ και ΕΚΤ.
- Κατερίνα Οικονόμου, γενική γραμματέας Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης.
- Ιωάννης Ανδρουλάκης, πρόεδρος Πράσινου Ταμείου.
- Σταματίνα Παπαδόγγονα, πρόεδρος Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων.
- Κωνσταντίνος-Παναγιώτης Καραλής, διοικητής Μονάδας Οργάνωσης της Διαχείρισης Αναπτυξιακών Προγραμμάτων (ΜΟΔ ΑΕ).
- Γεώργιος Γεωργίου, γενικός διευθυντής Δημοσιονομικών Ελέγχων του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
16:30 – 18:30 | Τοποθετήσεις συνέδρων
Αίθουσα Argonaut (-1)
10:00 – 14:00 | Πολυεπίπεδη Διακυβέρνηση και Θεσμικός Εκσυγχρονισμός: Ισότητα, Συνταγματική Αναθεώρηση και Ψηφιακός Μετασχηματισμός
Συντονιστής: Δημήτρης Καφαντάρης, γενικός γραμματέας ΚΕΔΕ και δημοτικός σύμβουλος Πύλου-Νέστορος.
10:00 – 12:00 | Εισηγήσεις και ομιλίες
Εισηγητές:
- Κωνσταντίνος Κουκάς, Α΄ αντιπρόεδρος Κογκρέσου Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης, μέλος Εποπτικού Συμβουλίου ΚΕΔΕ.
- Ηλίας Κυρμανίδης, πρόεδρος Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας ΚΕΔΕ, δήμαρχος Καμένων Βούρλων.
- Χρύσα Αράπογλου, πρόεδρος Επιτροπής Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ΚΕΔΕ, δήμαρχος Καλαμαριάς.
- Θανάσης Μαμάκος, πρόεδρος Επιτροπής Ψηφιακής Διακυβέρνησης ΚΕΔΕ, δήμαρχος Λαρισαίων.
Ομιλητές:
- Δημήτρης Παπαστεργίου, υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
- Ιωάννης Φουστανάκης, γενικός γραμματέας Δημόσιας Διοίκησης.
- Κατερίνα Πατσογιάννη, γενική γραμματέας Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
- Ευριπίδης Στυλιανίδης, βουλευτής Ροδόπης της Νέας Δημοκρατίας και αναπληρωτής καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου.
- Παναγιώτης Δουδωνής, βουλευτής Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ και διδάκτωρ Συνταγματικού Δικαίου.
- Αθανάσιος Παπαϊωάννου, πρόεδρος ΑΣΕΠ.
12:00 – 14:00 | Τοποθετήσεις συνέδρων
14:30 – 18:30 | Τοπική Αυτοδιοίκηση και Κοινωνική Συνοχή: Πολιτικές για την Οικογένεια, την Υγεία και την Απασχόληση
Συντονιστής: Δημήτρης Καφαντάρης, γενικός γραμματέας ΚΕΔΕ.
14:30 – 14:45 | Υπογραφή πρωτοκόλλου συνεργασίας
Υπογραφή συνεργασίας μεταξύ της ΚΕΔΕ και των Special Olympics Hellas από τον πρόεδρο της ΚΕΔΕ, Λάζαρο Κυρίζογλου, και τον πρόεδρο των Special Olympics Hellas, πρέσβη επί τιμή Διονύσιο Κοδέλλα.
14:45 – 16:30 | Εισηγήσεις και ομιλίες
Εισηγητές:
- Ηλίας Αποστολόπουλος, πρόεδρος Ινστιτούτου Τοπικής Αυτοδιοίκησης, δήμαρχος Παπάγου-Χολαργού.
- Σπύρος Κωνσταντάρας, πρόεδρος Επιτροπής Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας ΚΕΔΕ, δήμαρχος Θέρμου.
- Ελπινίκη Ανδρεάδου, πρόεδρος Επιτροπής Κοινωνικής Πολιτικής και Κοινωνικής Οικονομίας ΚΕΔΕ, δήμαρχος Λαγκαδά.
- Γιάννης Μαλαφής, πρόεδρος Επιτροπής Υγείας ΚΕΔΕ, δήμαρχος Χίου.
- Αναστάσιος Μαυρίδης, διευθύνων σύμβουλος ΕΕΤΑΑ.
- Κωνσταντίνα Πέππα, διευθύντρια Κοινωνικής Πολιτικής, Πολιτισμού και Αθλητισμού ΕΕΤΑΑ, με παρουσίαση μελέτης για το κόστος λειτουργίας και τη βιωσιμότητα παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών, ΚΔΑΠ και ΚΔΑΠ-ΜΕΑ.
Ομιλητές:
- Νίκη Κεραμέως, υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
- Ειρήνη Αγαπηδάκη, αναπληρώτρια υπουργός Υγείας.
- Κωνσταντίνος Γλούμης-Ατσαλάκης, γενικός γραμματέας Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής.
- Γιάννα Χορμόβα, διοικήτρια ΔΥΠΑ.
16:30 – 18:30 | Τοποθετήσεις συνέδρων
Αίθουσα Voyager (+1)
10:00 – 13:00 | Πολιτική Προστασία και Διαχείριση Κρίσεων: Πρόληψη, Ετοιμότητα και Ανθεκτικότητα
Συντονιστής: Γιώργος Παπαναστασίου, Β΄ αντιπρόεδρος ΚΕΔΕ και δήμαρχος Αγρινίου.
10:00 – 11:30 | Εισηγήσεις και ομιλίες
Εισηγητές:
- Βλάσσης Σιώμος, πρόεδρος Επιτροπής Πολιτικής Προστασίας ΚΕΔΕ και αντιπρόεδρος Εποπτικού Συμβουλίου.
- Ευθύμιος Λέκκας, ομότιμος καθηγητής Δυναμικής Τεκτονικής, Εφαρμοσμένης Γεωλογίας και Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών, πρόεδρος ΟΑΣΠ.
- Ισίδωρος Μάδης, πρόεδρος ΣΠΑΥ και δήμαρχος Παιανίας.
- Βασίλης Ξυπολυτάς, πρόεδρος ΣΠΑΠ και δήμαρχος Κηφισιάς.
Ομιλητές:
- Κώστας Κατσαφάδος, υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.
- Νικόλαος Παπαευσταθίου, γενικός γραμματέας Πολιτικής Προστασίας.
- Σπύρος Παπαγεωργίου, γενικός γραμματέας Προστασίας Κρίσιμων Οντοτήτων.
- Θεόδωρος Βάγιας, αρχηγός Πυροσβεστικού Σώματος.
11:30 – 13:00 | Τοποθετήσεις συνέδρων
13:00 – 15:30 | Πολιτισμός και Παιδεία: Επενδύοντας στο Μέλλον των Τοπικών Κοινωνιών
Συντονιστής: Φίλιππος Αναστασιάδης, πρόεδρος ΠΕΤΑ ΑΕ και δήμαρχος Παγγαίου.
13:00 – 14:30 | Εισηγήσεις και ομιλίες
Εισηγητές:
- Παντελής Τσακίρης, πρόεδρος Επιτροπής Πολιτισμού και Νεολαίας ΚΕΔΕ, δήμαρχος Ωραιοκάστρου.
- Σπύρος Σταματόπουλος, πρόεδρος Επιτροπής Παιδείας και Αθλητισμού ΚΕΔΕ, δήμαρχος Σικυωνίων.
- Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου, ομότιμη καθηγήτρια Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και αντιπρόεδρος ΣΥΒΙΚ ΕΛΛΕΤ.
Ομιλητές:
- Σοφία Ζαχαράκη, υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.
- Κώστας Βλάσης, υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.
14:30 – 15:30 | Τοποθετήσεις συνέδρων
15:30 – 19:00 | Περιφερειακή Ανάπτυξη και Εδαφική Συνοχή: Νησιωτικότητα, Ορεινότητα και Αγροτική Οικονομία
Συντονιστής: Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, Α΄ αντιπρόεδρος ΚΕΔΕ.
15:30 – 17:30 | Εισηγήσεις, ομιλίες και παρεμβάσεις
Εισηγητές:
- Στράτος Χαρχαλάκης, πρόεδρος Επιτροπής Νήσων και Πολιτικής Συνοχής ΚΕΔΕ, δήμαρχος Κυθήρων.
- Σωκράτης Κεφαλογιάννης, πρόεδρος Επιτροπής Ορεινών Περιοχών ΚΕΔΕ, δήμαρχος Ανωγείων.
- Δημήτρης Τζιαχρήστας, πρόεδρος Επιτροπής Αγροτικής Ανάπτυξης ΚΕΔΕ, δημοτικός σύμβουλος Δομοκού.
Ομιλητές:
- Μαργαρίτης Σχοινάς, υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
- Θανάσης Κοντογεώργης, υφυπουργός στον πρωθυπουργό.
- Στέφανος Γκίκας, υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.
Παρεμβάσεις:
- Μάνος Κόνσολας, βουλευτής Δωδεκανήσων και πρόεδρος Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Περιφερειών της Βουλής.
- Δημήτρης Κυριαζής, ειδικός γραμματέας Ορεινών Περιοχών της Προεδρίας της Κυβέρνησης.
- Φώτης Μάγγος, γενικός γραμματέας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής.
- Αναστάσιος Μπινίσκος, διευθύνων σύμβουλος ΠΕΤΑ ΑΕ.
- Μιχάλης Αγγελόπουλος, πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου Ινστιτούτου Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
17:30 – 19:00 | Τοποθετήσεις συνέδρων
Σάββατο 7 Νοεμβρίου 2026 – Συμπεράσματα και ψήφισμα
Αίθουσα Royal Cruise Hall
10:00 – 10:30 | Έγκριση ισολογισμού και οικονομικός απολογισμός ΚΕΔΕ 2025
Εισηγητές:
- Βασίλης Μαυρίδης, πρόεδρος Εποπτικού Συμβουλίου ΚΕΔΕ και δημοτικός σύμβουλος Ορεστιάδας.
- Σωτήρης Μαντές, αναπληρωτής προϊστάμενος Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών ΚΕΔΕ.
10:30 – 12:00 | Τοποθετήσεις συνέδρων
12:00 – 13:00 | Παρουσίαση συμπερασμάτων και ψήφισμα
Το συνέδριο ολοκληρώνεται με τη διαμόρφωση των συμπερασμάτων και την έκδοση ψηφίσματος, στο οποίο αναμένεται να αποτυπωθούν οι θέσεις και οι διεκδικήσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
18:00 – 20:30 | Εκδηλώσεις Δήμου Καλαμάτας
Το πρόγραμμα ολοκληρώνεται με εκδηλώσεις που διοργανώνει ο Δήμος Καλαμάτας.