Τι κυβερνήσεις μπορεί να βγάλουν οι κάλπες και οι πιθανότητες για δεύτερες εκλογές
Οι εκλογές της Κυριακής είναι ίσως οι πιο «περίεργες» των πολλών τελευταίων ετών.
Από τη μία έχουμε το εκλογικό σύστημα της Απλής Αναλογικής, που δεν βγάζει αυτοδύναμη κυβέρνηση με τα διαθέσιμα δημοσκοπικά δεδομένα – και γενικά δεν βγάζει εύκολα αυτοδυναμίες.
Και από την άλλη υπάρχει η καταγραφή ενός μεγάλου μέρους «αδιευκρίνιστης ψήφου», που δυσχεραίνει τις εκτιμήσεις για το αποτέλεσμα.
Συνδυαστικά αυτά τα δύο σημαίνουν ότι πολλά συνέρια και «υποσενάρια» μπορούν να προκύψουν το βράδυ των εκλογών, αλλά και τις επόμενες ημέρες, εφόσον εξελιχθεί η διαδικασία με τις διερευνητικές εντολές και υπάρχει περιθώριο για συζητήσεις μεταξύ των κομμάτων.
Τα δύο βασικά σενάρια είναι πάντως τα εξής, ενώ μπορεί να προστεθεί ένα ακόμα, κάπως σαν.. έκπληξη.
Σενάριο 1: Πλήρης αδυναμία για τον σχηματισμό κυβέρνησης, είτε λόγω αριθμητικών δεδομένων, είτε προγραμματικού χάους, ανάμεσα στα κόμματα. Άρα, πάμε αμέσως για δεύτερες εκλογές.
Αυτό θα είναι το θεαματικά επικρατέστερο σενάριο εάν κερδίσει η ΝΔ τις εκλογές.
Ειδικά εάν ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξασφαλίσει ένα ποσοστό πάνω από 34% δεν θα έχει δεύτερες σκέψεις στην πραγματικότητα. Η αυτοδυναμία με την ενισχυμένη αναλογική, που θα ισχύσει σε δεύτερες εκλογές, θα θεωρηθεί απολύτως εφικτός στόχος και άρα δεν θα έχει λόγο να μην καταφύγει σε αυτές. Αυτός είναι άλλωστε και ο διακηρυγμένος στόχος του.
Σημείωση: Μοναδικό «εμπόδιο» για νέες κάλπες θα είναι εάν το άθροισμα ΝΔ και ΠΑΣΟΚ μας δίνουν κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Θα πρέπει τότε και τα δύο κόμματα, που έχουν συνεργαστεί και στο παρελθόν, να δικαιολογήσουν γιατί δεν συγκροτούν μία συνεργατική κυβέρνηση και οδηγούν τη χώρα σε νέες κάλπες.
Σενάριο 2: Προοδευτική διακυβέρνηση.
Το σενάριο είναι ο κεντρικός διακηρυγμένος στόχος του ΣΥΡΙΖΑ.
Έτσι όπως εξελίχθηκε η προεκλογική αντιπαράθεση, θα προκύψει μόνο ανάμεσα στον ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ – ΜΕΡΑ25 και ΚΚΕ το έχουν απορρίψει κατηγορηματικά και μάλλον είναι απίθανο να υπαναχωρήσουν.
Φυσικά προϋπόθεση είναι τα δύο κόμματα της κεντροαριστεράς να συγκεντρώνουν από μόνα τους, αθροιστικά κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Αυτό σημαίνει ο ΣΥΡΙΖΑ αρκετά πάνω από 30% και το ΠΑΣΟΚ πάνω από 12% – δύσκολο να προκύψει από τα δημοσκοπικά δεδομένα που υπάρχουν ως τώρα.
Ο Αλέξης Τσίπρας έχει βάλει και μία επιπλέον προϋπόθεση: Να είναι ο ΣΥΡΙΖΑ πρώτο κόμμα.
Και ο Νίκος Ανδρουλάκης άλλη μία: Να μην είναι ο Αλέξης Τσίπρας πρωθυπουργός.
Σημείωση: Θα έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον εάν όντως προκύπτει κοινοβουλευτική πλειοψηφία ΣΥΡΙΖΑ-ΠΑΣΟΚ, αλλά το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης έχει τερματίσει δεύτερο, τι θα κάνει ο Αλέξης Τσίπρας. Συνταγματικά και με βάση την Απλή Αναλογική, δεν έχει σημασία η σειρά κατάταξης των κομμάτων πάντως. Πολιτικά ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ κυρίως, το έχει απορρίψει.
Αλλά πόσο εύκολο ή λογικό θα είναι να αφήσει την ευκαιρία για σχηματισμό κυβέρνησης;
Αυτό μάλλον θα εξαρτηθεί από τη διαφορά που θα έχει με τη ΝΔ και πώς θα το αναλύσουν αυτό το δεδομένο η Κουμουνδούρου και η Χαριλάου Τρικούπη, αλλά και τις αντιδράσεις που θα προκύψουν λογικά εντός του ΠΑΣΟΚ σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
Και βεβαίως από το πώς θα πάει μία συζήτηση για το πρόσωπο του πρωθυπουργού.
Το επιπλέον σενάριο:
Εάν τα δύο μεγάλα κόμματα είναι σχετικά χαμηλά (και άρα κοντά το ένα στο άλλο) και αντιστοίχως, το ΠΑΣΟΚ και το ΜΕΡΑ25 είναι ψηλά – με το ΚΚΕ επίσης, αλλά η στάση του Περισσού είναι πάντα ξεχωριστό μέγεθος – τότε θα τεθεί το ενδεχόμενο μίας κυβέρνησης «ειδικού σκοπού» και «συγκεκριμένου χρονικού ορίζοντα».
Το να οδηγηθεί η χώρα σε νέες εκλογές σημαίνει πιθανόν ότι τα μικρά κόμματα που πήραν σημαντικό μερίδιο από την εκλογική πίττα με την απλή αναλογική, σε συνθήκες ενισχυμένης αναλογικής και με τη μάχη ανάμεσα σε ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ να είναι ντέρμπι, μάλλον θα έχουν πολλά να χάσουν.
Άρα μία τέτοια κυβέρνηση, μεταβατικού χαρακτήρα, πολύ συγκεκριμένων προγραμματικών δεσμεύσεων και με πρωθυπουργό κοινής αποδοχής, ίσως είναι μία πρόκληση για ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ και ΜΕΡΑ25 – με το ΚΚΕ να πιέζεται μεν, αλλά δύσκολα να δίνει έστω και ανοχή.
