Μια νέα σημαντική συμφωνία για την προστασία των ωκεανών και της βιοποικιλότητας αναμένεται να υπογράψουν σήμερα περίπου 60 χώρες, στο περιθώριο της 78ης Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, με σκοπό την προστασία ευαίσθητων θαλάσσιων οικοσυστημάτων από την υπεραλίευση και άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες.
Το κείμενο της συμφωνίας υιοθετήθηκε από τον ΟΗΕ τον περασμένο Ιούνιο και θέτει σαν στόχο την προστασία του 30% της ανοιχτής θάλασσας του πλανήτη μας μέχρι το 2030 -ως εκ τούτου, έχει ονομαστεί «30 μέχρι το 30» (“30 by 30”).
🤝❕ “We have the Treaty adopted and the HSA offers support to the HAC coalition to reach as many ratifications by UNOC25. Let’s get the High Seas Treaty in force by 2025 so we can reach 30 by 30.” – @bec_hubbard, Director of the High Seas Alliance pic.twitter.com/TT9pzbuQRS
— High Seas Alliance (@HighSeasAllianc) September 20, 2023
Εκπρόσωποι περιβαλλοντικών οργανώσεων χαρακτήρισαν την υπογραφή της συμφωνίας σαν ένα ισχυρό σημάδι υπέρ της προστασίας της φύσης, όμως δεν παύει να είναι μια συμβολική κίνηση, αφού η συμφωνία θα πρέπει να περάσει στη συνέχεια προς έγκριση από τα εθνικά Κοινοβούλια των χωρών, πριν εφαρμοστεί στην πράξη.
Με αυτήν τη συνθήκη για πρώτη φορά θα αξιολογηθούν οι συνέπειες των οικονομικών δραστηριοτήτων στη βιοποικιλότητα, θα οριοθετηθούν περιοχές των ωκεανών, όπου θα απαγορευτεί η αλίευση και θα διασφαλιστεί ότι οι ανθρώπινες δραστηριότητες στην ανοιχτή θάλασσα θα υπόκεινται προηγουμένως σε εκτιμήσεις περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Τα τελευταία χρόνια οι απειλές για τα ωκεάνια οικοσυστήματα έχουν πολλαπλασιαστεί, όχι μόνο λόγω των γνωστών προβλημάτων με την υπεραλίευση και την αύξηση της θερμοκρασίας των θαλάσσιων υδάτων, αλλά και την αυξανόμενη εξορυκτική δραστηριότητα στους πυθμένες των ωκεανών και την εφαρμογή γεωμηχανικών τεχνολογιών για να αυξήσουν τη δυνατότητα της θάλασσας να απορροφά διοξείδιο του άνθρακα.
Μέχρι σήμερα, η διαχείριση των υδάτων στις ανοιχτές θάλασσες, που αντιπροσωπεύουν τα δύο τρίτα της συνολικής επιφάνειας των ωκεανών, ρυθμιζόταν βάσει συμφωνιών και διεθνών οργανισμών χωρίς ξεκάθαρη δικαιοδοσία, χωρίς συντονισμό και με κάποιους κανονισμούς ακατάλληλους για την προστασία αυτών των οικοσυστημάτων.
Η Διεθνής Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN) εκτιμά ότι θα χρειαστούν περίπου 500 εκατομμύρια δολάρια για να ξεκινήσει η εφαρμογή της συμφωνίας και στη συνέχεια θα απαιτούνται περίπου 100 εκατομμύρια ετησίως για τη διατήρησή της μακροπρόθεσμα.
Η διευθύντρια του προγράμματος για τους ωκεανούς και τους πόλους της IUCN, Μίνα Επς, σχολίασε ότι η συμφωνία έρχεται να κλείσει διάφορα «παραθυράκια» που υπάρχουν στο διεθνές δίκαιο για την προστασία του περιβάλλοντος και ότι ανοίγει ο δρόμος για την ανθρωπότητα να προστατεύσει επιτέλους τη θαλάσσια ζωή στους ωκεανούς μας.
