Οι ηλιακές εκλάμψεις ή στεμματικές εκπομπές μάζας (CME) είναι στην ουσία εκρήξεις που συμβαίνουν στον Ήλιο και εκτοξεύουν φως, ενέργεια και ηλιακό υλικό στο Διάστημα.
Όταν συμβαίνει μια τέτοια έκρηξη, ένα «τσουνάμι» ηλεκτρικά φορτισμένων σωματιδίων ξεκινά από το σημείο της έκρηξης και, αν φτάσει στη Γη, δεν μπορεί μεν να διαπεράσει την ατμόσφαιρα, αλλά προκαλεί φυσικά φαινόμενα όπως το σέλας, ενώ παράλληλα μπορεί να προκαλέσει δυσλειτουργίες στους τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους και τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι ειδικοί ονομάζουν το φαινόμενο «γεωμαγνητική καταιγίδα» και στις πιο ισχυρές προσδίδουν και τον χαρακτηρισμό «κανίβαλος».
Οι γεωμαγνητικές καταιγίδες-κανίβαλοι είναι προϊόν μιας αρχικής έκρηξης CME, που ακολουθείται από μια επόμενη τέτοιου είδους έκρηξη που γίνεται σε πολύ κοντινή απόσταση από την πρώτη λίγες ώρες αργότερα η οποία είναι ακόμη πιο ισχυρή και ταχύτερη από την αρχική. Το τσουνάμι σωματιδίων της δεύτερης έκρηξης καταφέρνει να «πιάσει» λόγω της ταχύτητας της την πρώτη έκρηξη και συγχωνεύονται σε μια γεωμαγνητική καταιγίδα-«κανίβαλο».
Όπως έγινε γνωστό, ένα μπαράζ εκρήξεων CME στις 28 και 29 Νοεμβρίου δημιούργησαν ένα ακόμη ηλιακό κανίβαλο, ο οποίος αναμένεται να χτυπήσει σήμερα τη Γη, προκαλώντας εντυπωσιακό σέλας και πιθανά προβλήματα στους δορυφόρους και τα ηλεκτρικά δίκτυα. Το σέλας που έκανε την εμφάνιση του σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο στις αρχές Νοεμβρίου ακόμη και στην Ελλάδα οφειλόταν, σύμφωνα με τους ειδικούς, σε έναν ακόμη ηλιακό κανίβαλο. Μένει να δούμε αν θα έχουμε κάποιο παρόμοιο φαινόμενο και πάλι ορατό και στη χώρα μας.
Οι διαστημικοί δορυφόροι που παρατηρούν μόνιμα τον Ήλιο, όπως το SDO της NASA, και καταγράφουν συνεχώς δεδομένα και εικόνες, βοηθούν εκτός των άλλων στην έγκαιρη προειδοποίηση του φαινομένου.
