Μόλις το 12% των παραλιών ωοτοκίας βρίσκεται σε καλή κατάσταση, σύμφωνα με πανελλαδική αξιολόγηση που πραγματοποιήθηκε την περίοδο 2024-2025
Σημαντικές πιέσεις από ανθρώπινες δραστηριότητες δέχονται οι περισσότερες παραλίες ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα αποτελέσματα πανελλαδικής αξιολόγησης που υλοποίησαν το WWF Ελλάς και ο ΑΡΧΕΛΩΝ κατά την περίοδο 2024-2025. Η έρευνα κάλυψε 167 παραλίες σε όλη τη χώρα και ανέδειξε αυξημένα προβλήματα από την τουριστική δραστηριότητα, τη φωτορύπανση και την έντονη ανθρώπινη παρουσία, ιδιαίτερα κατά τις νυχτερινές ώρες.
Πανελλαδική καταγραφή σε 167 παραλίες
Η αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της «Συμμαχίας για την Άγρια Ζωή» και κάλυψε συνολικά 167 παραλίες ωοτοκίας, που αντιστοιχούν σε περίπου 270 χιλιόμετρα ακτογραμμής.
Στη δράση συμμετείχαν περισσότεροι από 120 πολίτες και εθελοντές, ενώ οι καταγραφές πραγματοποιήθηκαν σε περιοχές του Ιονίου, της Κρήτης, της Πελοποννήσου, της Ηπείρου, των Κυκλάδων και των Δωδεκανήσων.
Η ιδιαίτερη σημασία της Ελλάδας για την Caretta caretta
Η Ελλάδα φιλοξενεί περίπου το 50% των φωλιών της Caretta caretta σε ολόκληρη τη Μεσόγειο, γεγονός που της προσδίδει ιδιαίτερη ευθύνη για τη διατήρηση του είδους.
Ο Κόλπος του Λαγανά στη Ζάκυνθο και ο Νότιος Κυπαρισσιακός Κόλπος συγκεντρώνουν περισσότερο από το 60% των φωλιών της θαλάσσιας χελώνας που καταγράφονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι βασικές απειλές στις παραλίες ωοτοκίας
Τα ευρήματα της έρευνας καταδεικνύουν ότι η συντριπτική πλειονότητα των παραλιών επηρεάζεται από πολλαπλές ανθρωπογενείς πιέσεις.
Συγκεκριμένα, στο 77% των παραλιών καταγράφηκε παρουσία εξοπλισμού αναψυχής, όπως ομπρέλες και ξαπλώστρες, οι οποίες ενδέχεται να δυσχεραίνουν τη διαδικασία ωοτοκίας των χελωνών.
Παράλληλα, στο 71% των παραλιών εντοπίστηκε νυχτερινή φωτορύπανση, ενώ στο 68% διαπιστώθηκε έντονη ανθρώπινη παρουσία κατά τις βραδινές ώρες, όταν οι θηλυκές χελώνες βγαίνουν στην ακτή για να γεννήσουν τα αυγά τους.
Μόλις το 12% των παραλιών σε καλή κατάσταση
Η συνολική αξιολόγηση της κατάστασης διατήρησης των παραλιών ανέδειξε μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα.
Μόλις το 12% των παραλιών αξιολογήθηκε ως καλής κατάστασης, ενώ το 50% χαρακτηρίστηκε μέτριας ποιότητας και το 38% χαμηλής ποιότητας.
Σύμφωνα με το WWF Ελλάς και τον ΑΡΧΕΛΩΝ, τα στοιχεία αυτά υπογραμμίζουν την ανάγκη ενίσχυσης των μέτρων προστασίας και αποτελεσματικότερης διαχείρισης των παράκτιων οικοσυστημάτων.
Καλύτερη εικόνα στις περιοχές Natura 2000
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα αποτελέσματα που αφορούν τις παραλίες εντός και εκτός του δικτύου Natura 2000.
Σύμφωνα με την έρευνα, το 19% των παραλιών που βρίσκονται εντός προστατευόμενων περιοχών αξιολογήθηκε ως καλής κατάστασης, έναντι μόλις 5% των παραλιών που βρίσκονται εκτός Natura.
Τα ευρήματα αυτά καταδεικνύουν τη θετική συμβολή του καθεστώτος προστασίας στη διατήρηση των οικοσυστημάτων, χωρίς ωστόσο να εξαλείφονται πλήρως οι πιέσεις που ασκούνται στις περιοχές αυτές.
Οι προτάσεις για την προστασία της θαλάσσιας χελώνας
Με βάση τα αποτελέσματα της αξιολόγησης, το WWF Ελλάς και ο ΑΡΧΕΛΩΝ προτείνουν την πλήρη εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τη θαλάσσια χελώνα Caretta caretta.
Παράλληλα, εισηγούνται τη διατήρηση ελεύθερης ζώνης πέντε μέτρων από τη γραμμή του κύματος, την απομάκρυνση του εξοπλισμού των παραλιών κατά τις νυχτερινές ώρες, την αποξήλωση αυθαίρετων κατασκευών, την ενίσχυση της ενημέρωσης επισκεπτών και επαγγελματιών του τουρισμού, καθώς και την εντατικοποίηση των ελέγχων από τις αρμόδιες αρχές.
Κρίσιμη η συντονισμένη δράση
Οι δύο περιβαλλοντικές οργανώσεις επισημαίνουν ότι η προστασία των παραλιών ωοτοκίας αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τη διατήρηση ενός από τα σημαντικότερα είδη της μεσογειακής βιοποικιλότητας.
Όπως τονίζουν, η συντονισμένη δράση της Πολιτείας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των τοπικών κοινωνιών και των φορέων προστασίας της φύσης είναι απαραίτητη προκειμένου να διασφαλιστεί το μέλλον της Caretta caretta στις ελληνικές ακτές.
