Δήμοι και Περιφέρειες εκφράζουν σοβαρές ενστάσεις για την υποχρεωτική ένταξη των ΔΕΥΑ και ζητούν αλλαγές
Με αιχμή τις αντιδράσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης συνεχίστηκε στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής η συζήτηση για το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που προβλέπει την επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ στο πλαίσιο της νέας πολιτικής για τη διαχείριση των υδάτων. Δήμοι και Περιφέρειες εξέφρασαν έντονες επιφυλάξεις για βασικές διατάξεις, ζητώντας αλλαγές, ενώ η κυβέρνηση υπερασπίστηκε τη μεταρρύθμιση ως αναγκαία απάντηση στη λειψυδρία και τον κατακερματισμό του συστήματος.
Δήμοι ζητούν αλλαγές στο νομοσχέδιο
Στην ακρόαση των φορέων, εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης κατέθεσαν σειρά ενστάσεων και προτάσεων, εστιάζοντας κυρίως στη διαδικασία ένταξης των δημοτικών επιχειρήσεων ύδρευσης, στη διασφάλιση του δημόσιου χαρακτήρα του νερού και στην αποτίμηση των δικτύων.
Εκ μέρους της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Αττικής (ΠΕΔΑ), ο δήμαρχος Σπάτων – Αρτέμιδος, Δημήτριος Μάρκου, χαρακτήρισε προβληματική τη διαδικασία αποτίμησης των δικτύων, επισημαίνοντας ότι το νομοσχέδιο προβλέπει πως η εκτίμηση της αξίας θα γίνεται από συμβούλους που επιλέγει η ίδια η ΕΥΔΑΠ.
Όπως ανέφερε, η ΠΕΔΑ προτείνει η αποτίμηση να πραγματοποιείται από τριμελή επιτροπή, με συμμετοχή εκπροσώπου της ΕΥΔΑΠ, του οικείου Δήμου και ανεξάρτητου μέλους από το Οικονομικό Επιμελητήριο.
Παράλληλα, ο δήμαρχος Σπάτων – Αρτέμιδος, Δημήτρης Κιούσης, γνωστοποίησε ότι υπάρχει ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου να μην παραδοθεί το δημοτικό δίκτυο ύδρευσης.
Αντίθετη η ΠΕΔ Κεντρικής Μακεδονίας
Την πλήρη αντίθεσή της στο σχέδιο νόμου εξέφρασε και η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας.
Ο δήμαρχος Θέρμης, Θεόδωρος Παπαδόπουλος, μετέφερε την ομόφωνη απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΠΕΔΚΜ, επισημαίνοντας τρεις βασικούς λόγους διαφωνίας: τη σύντομη, πενθήμερη διαβούλευση που πραγματοποιήθηκε μέσα στο καλοκαίρι, τη μετατροπή της εθελοντικής συνένωσης των ΔΕΥΑ σε υποχρεωτική και την απουσία ρητής κατοχύρωσης του δημόσιου χαρακτήρα του νερού.
Ενστάσεις από Καρπενήσι και Δίστομο
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η παρέμβαση του δημάρχου Καρπενησίου, Χρήστου Κακαβά, ο οποίος εξέφρασε την αντίθεσή του στη διάταξη που αφορά την εκτροπή των ποταμών Κρικελοπόταμου και Καρπενησιώτη προς το υδροδοτικό σύστημα της Αττικής.
Όπως υποστήριξε, η συγκεκριμένη πρόβλεψη δεν συμβαδίζει με τη στρατηγική ολοκληρωμένης διαχείρισης των υδάτων και προωθείται χωρίς την απαιτούμενη επιστημονική τεκμηρίωση και χωρίς τη συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας. Ζήτησε, μάλιστα, την απόσυρση κάθε σχετικής διάταξης, υπογραμμίζοντας ότι οι ποταμοί αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο της ταυτότητας και της καθημερινότητας της Ευρυτανίας.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο δήμαρχος Διστόμου – Αράχοβας – Αντίκυρας, Ιωάννης Σταθάς, ο οποίος υποστήριξε ότι δεν μπορεί ένα κοινωνικό αγαθό όπως το νερό να διαχειρίζεται από εισηγμένες στο χρηματιστήριο επιχειρήσεις ύδρευσης.
Παράλληλα, πρότεινε η ένταξη των δημοτικών επιχειρήσεων να είναι προαιρετική και όχι υποχρεωτική, προειδοποιώντας ότι διαφορετικά το νομοσχέδιο ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπο με προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Εξέφρασε επίσης αντιρρήσεις για τη διαδικασία αποτίμησης της δημοτικής περιουσίας.
Σπανός: Ναι στη μεταρρύθμιση, με διατήρηση της τοπικότητας
Διαφορετική προσέγγιση υιοθέτησε ο περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας, Φάνης Σπανός, ο οποίος χαρακτήρισε το νομοσχέδιο «σημαντικό και φιλόδοξο», κάνοντας λόγο για μια προσπάθεια «υδρολογικού νοικοκυρέματος» της χώρας.
Τόνισε, ωστόσο, ότι παρά την αξιοποίηση της τεχνογνωσίας, της εμπειρίας και των οικονομικών δυνατοτήτων της ΕΥΔΑΠ, θα πρέπει να διατηρηθεί ο τοπικός χαρακτήρας της διαχείρισης του νερού και η άμεση σχέση των πολιτών με τους τοπικούς φορείς.
Κυβέρνηση: «Το σημερινό μοντέλο δεν μπορεί να συνεχιστεί»
Απαντώντας στις ενστάσεις, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, υποστήριξε ότι το σημερινό μοντέλο των περισσότερων από 700 φορέων διαχείρισης υδάτων δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις σύγχρονες ανάγκες.
Όπως ανέφερε, ο κατακερματισμός του συστήματος οδηγεί σε μεγάλες διαρροές, σπατάλη υδάτινων πόρων και άνιση παροχή υπηρεσιών προς τους πολίτες, επικαλούμενος αντίστοιχα παραδείγματα αναδιοργάνωσης σε χώρες όπως η Ολλανδία, η Σκωτία, η Ιρλανδία και η Πολωνία.
Ο υπουργός διαβεβαίωσε ακόμη ότι η αποτίμηση των δικτύων δεν θα πραγματοποιείται από την ΕΥΔΑΠ, αλλά από ορκωτό ελεγκτή με βάση τη μεθοδολογία που θα καθορίζει η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ).
Παράλληλα, υποστήριξε ότι το νομοσχέδιο διασφαλίζει πλήρως τα εργασιακά δικαιώματα των εργαζομένων και σημείωσε ότι κατά τη διάρκεια της διαβούλευσης πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις με σχεδόν όλους τους δημάρχους των περιοχών που επηρεάζονται.
Υποστήριξη από ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ και επιστημονικούς φορείς
Υπέρ της μεταρρύθμισης τάχθηκαν οι διοικήσεις της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, υποστηρίζοντας ότι η κλιματική κρίση και η λειψυδρία επιβάλλουν μεγαλύτερους και ισχυρότερους φορείς διαχείρισης με αυξημένη τεχνογνωσία και δυνατότητα υλοποίησης μεγάλων επενδύσεων.
Θετική στάση κράτησαν επίσης η Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών και η Ομοσπονδία Εργαζομένων της ΕΥΔΑΠ, η οποία χαρακτήρισε θετική τη ρητή αναφορά του νομοσχεδίου στον δημόσιο χαρακτήρα του νερού, ζητώντας παράλληλα ενίσχυση του προσωπικού της εταιρείας.
Αντίθετα, επιφυλάξεις εξέφρασαν το ΓΕΩΤΕΕ, οι εργαζόμενοι της ΕΥΑΘ και το WWF Ελλάς, κυρίως ως προς τη διατήρηση του δημόσιου ελέγχου του νερού και τις προβλέψεις για την εκτροπή ποταμών.
Εγκρίθηκε επί της αρχής από την Επιτροπή
Μετά την ολοκλήρωση της ακρόασης των φορέων, η Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου ενέκρινε κατά πλειοψηφία την αρχή του νομοσχεδίου, με τις ψήφους της Νέας Δημοκρατίας, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης καταψήφισαν.
