ΕΚΠΑ: 2ο Συνέδριο για την κλιματική κρίση

Στο ερευνητικό και εκπαιδευτικό έργο του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών που συμβάλλει στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης αναφέρθηκε μεταξύ άλλων ο πρύτανης του ΕΚΠΑ, Θάνος Δημόπουλος κατά την έναρξη του 2ου συνεδρίου για την κλιματική κρίση που πραγματοποιείται από χθες στο κεντρικό κτίριο του ΕΚΠΑ. Ο κ. Δημόπουλος επισήμανε ότι το ερευνητικό και εκπαιδευτικό έργο του Πανεπιστημίου Αθηνών για την κλιματική κρίση αφορά το σύνολο των σχολών του, διαπερνά και αξιοποιεί πλήθος επιστημών, παράγει υψηλής ποιότητας επιστημονική γνώση και υποστηρίζει τη λήψη αποφάσεων πολιτικής προς όφελος της κοινωνίας και της πολιτείας εν γένει.

Αναφέρθηκε επίσης στην επιτυχημένη ενσωμάτωση των αποτελεσμάτων των ερευνητικών έργων στα προγράμματα σπουδών του ΕΚΠΑ μέσα και από τη διαμόρφωση καινοτόμων εκπαιδευτικών πρακτικών και στη μεγάλης εμβέλειας διεθνή παρουσία του ΕΚΠΑ σε προγράμματα και πρωτοβουλίες για την Κλιματική Κρίση.

«Εργαστήκαμε και εργαζόμαστε με συνέπεια και επιμονή για να διασφαλίσουμε ό,τι είναι αναγκαίο για να στηριχθεί το ερευνητικό και εκπαιδευτικό μας έργο», τόνισε ο κ. Δημόπουλος.

Την παρουσίαση περίπου 100 εργασιών περιλαμβάνει το πρόγραμμα του συνεδρίου που ολοκληρώνεται σήμερα το απόγευμα. Χθες παρουσιάστηκαν ήδη οι πρώτες 54 σε 6 συνεδρίες στις θεματικές ενότητες «Διεθνείς και Δημόσιες Πολιτικές για την Κλιματική Κρίση», «Η Κλιματική Κρίση από τη σκοπιά της νομικής επιστήμης», «Κλιματική Κρίση στη Μεσόγειο», «Κλιματική Κρίση – Δράσεις Προσαρμογής και Μετριασμού», «Ενέργεια και Ενεργειακή Μετάβαση», και «Κλιματική Κρίση και Βιώσιμη Ανάπτυξη».

Όπως είπε ο κ. Δημόπουλος, οι διαπιστώσεις των εργασιών αυτών αποτυπώνουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο του ΕΚΠΑ τόσο ερευνητικά όσο και εκπαιδευτικά και στο θεματικό πεδίο της κλιματικής κρίσης, μέσα από:

(α) τη διεπιστημονικότητα που χαρακτηρίζει το ΕΚΠΑ σε ό,τι αφορά το αντικείμενο της κλιματικής κρίσης,

(β) την πολυθεματικότητα και την καινοτομία της έρευνας για την κλιματική κρίση που πραγματοποιείται στο ΕΚΠΑ στο πλαίσιο εθνικών και διεθνών ερευνητικών έργων,

(γ) την επιτυχημένη ενσωμάτωση των αποτελεσμάτων των ερευνητικών έργων στα Προγράμματα Σπουδών του ΕΚΠΑ μέσα και από τη διαμόρφωση καινοτόμων εκπαιδευτικών πρακτικών και τέλος

(δ) τη μεγάλης εμβέλειας διεθνή παρουσία του ΕΚΠΑ σε προγράμματα και πρωτοβουλίες για την Κλιματική Κρίση.

Παράλληλα, όπως υπογράμμισε ο κ. Δημόπουλος, το συνέδριο του ΕΚΠΑ για την κλιματική κρίση εξελίσσεται σε θεσμό, σε ένα φόρουμ ανοικτού και δημιουργικού επιστημονικού διαλόγου σε ένα αντικείμενο αιχμής αλλά και μείζονος κοινωνικής και οικονομικής σημασίας και τόνισε ότι αποτελεί προϊόν συλλογικής προσπάθειας. «Υπό αυτό το πρίσμα, θα ήθελα να εκφράσω τις θερμές ευχαριστίες μου προς την Επιστημονική Επιτροπή, την Εταιρεία Αξιοποίησης και όλους τους αφανείς συντελεστές του. Ιδιαίτερες ευχαριστίες αρμόζουν στον καθηγητή του τμήματος Φυσικής Κωνσταντίνο Καρτάλη για τις συνεχείς και αποτελεσματικές προσπάθειές του τόσο στη σύλληψη και πραγματοποίηση του 1ου Συνεδρίου για την Κλιματική Κρίση, στη συλλογή και έκδοση των πρακτικών αυτού του Συνεδρίου καθώς και στη δημιουργία και υλοποίηση του προγράμματος του 2ου Συνεδρίου», κατέληξε ο κ. Δημόπουλος.

Από την πλευρά του ο αντιπρύτανης του ΕΚΠΑ Νικόλας Βούλγαρης αναφέρθηκε στα ερευνητικά προγράμματα που αφορούν στο αντικείμενο της κλιματικής κρίσης, πολλά από τα οποία πραγματοποιούνται στο πλαίσιο Ευρωπαϊκών και Διεθνών Συνεργασιών. Για την πραγματοποίηση τέτοιων προγραμμάτων οι πρυτανικές αρχές έχουν ήδη προχωρήσει στη δημιουργία μεγάλων κεντρικών ερευνητικών υποδομών (core facilities) και δρομολογούνται και άλλες. Επιπλέον, ο Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας, μέσω των εσόδων του και των αποθεματικών του ενισχύει μικρά έργα και δράσεις στο αντικείμενο της κλιματικής κρίσης.

Η εκπαιδευτική συμβολή του ΕΚΠΑ στην υποστήριξη δράσεων και μέτρων πολιτικής για την Κλιματική Κρίση βρέθηκε στο επίκεντρο της ομιλίας του αντιπρύτανη Ακαδημαϊκών Υποθέσεων και Φοιτητικής Μέριμνας ΕΚΠΑ, καθηγητή, Δημήτρη Καραδήμα.

«Το ΕΚΠΑ, μέσω της ίδρυσης, αναπροσανατολισμού, εμπλουτισμού και διαρκούς εκσυγχρονισμού των προγραμμάτων του, στοχεύει στη μεγαλύτερη ενίσχυση της γνώσης και της κατανόησης των περιβαλλοντικών θεμάτων, στην προβολή των σχετικών αξιών, την άμεση προώθηση των ενεργειών που χρειάζονται και την καλλιέργεια των δεξιοτήτων που απαιτούνται για τη δημιουργία ενός κόσμου, ο οποίος να διασφαλίζει την προστασία και διατήρηση του περιβάλλοντος, να προάγει την κοινωνική ισότητα και να ενθαρρύνει την οικονομική ευημερία. Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών στο πλαίσιο της δραστηριότητας του, εκπαιδευτικής και ερευνητικής, έχει να επιδείξει σημαντικό έργο στα θέματα που αφορούν στο περιβάλλον και στην προστασία του», επισήμανε ο κ. Καραδήμας.

Όπως είπε, στόχος είναι η περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση των φοιτητών, των μελών ΔΕΠ και των εργαζομένων του Πανεπιστημίου, ώστε να καταστούν προπομποί στην προσπάθεια, την οποία πρέπει να καταβάλει η ελληνική κοινωνία για την προστασία και την αποκατάσταση του περιβάλλοντος. Στη συνέχεια ο κ. Καραδήμας παρουσίασε αναλυτικά τα εκπαιδευτικά προγράμματα του ΕΚΠΑ για την κλιματική κρίση, τις δράσεις που πραγματοποιεί καθώς και τις διεθνείς συνεργασίες που έχει συνάψει με πανεπιστήμια και φορείς στο εξωτερικό.

«Με γνώμονα τη συνεργασία με όλους τους κοινωνικούς εταίρους, την τοπική και ευρύτερη Κοινωνία των Πολιτών σε εθνικό και διεθνές επίπεδο και με στόχο την προαγωγή του δημόσιου διαλόγου, που περιλαμβάνει την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση του κοινού, το ΕΚΠΑ συνεισφέρει στη συνειδητοποίηση από την κοινή γνώμη τόσο των προβλημάτων που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή και το περιβάλλον, όσο και των δυνατοτήτων αντιμετώπισής τους, μέσω διάδοσης αντικειμενικών θέσεων και απόψεων βασισμένων σε έγκυρα δεδομένα», σημείωσε ο κ. Καραδήμας.

Ειδικότερα, στην ενότητα «Διεθνείς και Δημόσιες Πολιτικές για την Κλιματική Κρίση» έγινε αναφορά στις πολιτικές και τις τεχνολογίες για την επίτευξη της κλιματικής ουδετερότητας, στους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης που σχετίζονται με τα πανεπιστήμια, στις νομικές και γεωπολιτικές διαστάσεις των εξορύξεων υδρογονανθράκων και των υπεράκτιων αιολικών, στη δίκαια μετάβαση με ειδικότερη αναφορά στην απολιγνιτοποίηση της Δυτικής Μακεδονίας, κ.α.

Στην ενότητα «Η Κλιματική Κρίση από τη σκοπιά της νομικής επιστήμης», εξετάστηκε η περιβαλλοντική νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, η νομική διάσταση των νέων εργαλείων της Ευρωπαϊκής Ένωσης έναντι της κλιματικής αλλαγής με ειδικότερη αναφορά στην ενέργεια, το συνταγματικό πλαίσιο της ενεργειακής μετάβασης και η προσαρμογή της νομολογίας στις νέες προκλήσεις που σχετίζονται με την Κλιματική Κρίση.

Στην ενότητα «Κλιματική Κρίση στη Μεσόγειο», παρουσιάστηκαν εργασίες για την κλιματική μεταβλητότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, για τη σχέση της κλιματικής κρίσης με τη ρύπανση του θαλασσίου περιβάλλοντος αλλά και για τα μεσογειακά οικοσυστήματα σε περιόδους ακραίων κλιματικών διακυμάνσεων με την αξιοποίηση του παλαιοαρχείου του Κορινθιακού κόλπου.

Στην ενότητα «Κλιματική Κρίση – Δράσεις Προσαρμογής και Μετριασμού» παρουσιάστηκαν μεθοδολογίες για τη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου (μετριασμός) καθώς και δράσεις για την προσαρμογή των πόλεων αλλά και παραγωγικών δραστηριοτήτων (όπως η ναυτιλία) στην κλιματική αλλαγή.

Στην ενότητα «Ενέργεια και Ενεργειακή Μετάβαση» συζητήθηκαν τα μέτρα και οι πολιτικές για τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια, αλλά και οι προϋποθέσεις για την ενεργειακή δικαιοσύνη. Τέλος στην ενότητα «Κλιματική Κρίση και Βιώσιμη Ανάπτυξη» αναλύθηκαν τρέχουσες πολιτικές στους τομείς της αγροτικής πολιτικής και της ναυτιλίας, ενώ παρουσιάσθηκαν νέες τεχνικές για την αδρανοποίηση επιβλαβών υλικών.

Περισσότεροι από 200 σύνεδροι συμμετείχαν και παρακολούθησαν τις εργασίες της πρώτης μέρας του συνεδρίου του ΕΚΠΑ για την κλιματική κρίση, ενώ αρκετά μεγάλη ήταν και η συμμετοχή προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών του πανεπιστημίου Αθηνών. Οι εργασίες του 2ου Συνεδρίου ΕΚΠΑ για την Κλιματική Κρίση συνεχίζονται και σήμερα Τρίτη 11 Απριλίου στα αμφιθέατρα Αργυριάδη και Δρακόπουλου στο Κεντρικό Κτήριο του ΕΚΠΑ στα Προπύλαια. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στα ακραία καιρικά φαινόμενα και τις φυσικές καταστροφές, στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης στην υγεία, στην πολιτιστική κληρονομιά, καθώς επίσης και στον ρόλο των ανθρωπιστικών επιστημών, αλλά και της εκπαίδευσης για την αντιμετώπισή της.