Κλιματική κρίση: Η υπερθέρμανση του πλανήτη επιταχύνεται – Στα όρια του +1,5°C μέσα σε λίγα χρόνια

Οι ανθρωπογενείς δραστηριότητες έχουν οδηγήσει την παγκόσμια θερμοκρασία σε αύξηση κατά 1,37°C το 2025 σε σχέση με την προβιομηχανική περίοδο 1850-1900, ενώ οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι, αν συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις, το όριο των 1,5°C θα ξεπεραστεί μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια. Τα ευρήματα προέρχονται από τη νέα έκθεση «Δείκτες της Παγκόσμιας Κλιματικής Αλλαγής» (IGCC) που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Earth System Science Data, την ώρα που το παρατηρητήριο του κλίματος Copernicus Climate Change Service καταγράφει ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα εξελίσσονται πλέον σε «νέα κανονικότητα».

Η μελέτη της διεθνούς ομάδας των 70 επιστημόνων από 56 ιδρύματα σε 17 χώρες αποτυπώνει την επιτάχυνση της κλιματικής κρίσης.

Το 2025 καταγράφηκε ως η τρίτη θερμότερη χρονιά που έχει μετρηθεί, με τη δεκαετία 2016-2025 να είναι κατά 0,32°C θερμότερη από την προηγούμενη (2006-2015). Ο ρυθμός της ανθρωπογενούς θέρμανσης παραμένει στο ιστορικό υψηλό των περίπου 0,27°C ανά δεκαετία.

Η αύξηση αποδίδεται κυρίως:

στα υψηλά επίπεδα αερίων του θερμοκηπίου

στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του θείου, που απομάκρυνε μέρος της «ψύξης» από τα αερολύματα

Οι παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου έφτασαν τα 56,8 δισ. τόνους ισοδύναμου CO₂ το 2024, κυρίως λόγω της καύσης ορυκτών καυσίμων.

Η έκθεση καταγράφει επιτάχυνση της ανόδου της στάθμης των θαλασσών:

+23 εκατοστά από το 1901

– ρυθμός 1,8 χιλιοστών ετησίως και αυξανόμενος

– βασικές αιτίες: θέρμανση ωκεανών και τήξη χερσαίων πάγων

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι θαλάσσιοι καύσωνες:

– 65 ημέρες θαλάσσιων καυσώνων το 2025

– υπερτριπλασιασμός των ημερών από το 1991 έως το 2025

Παράλληλα, οι βροχοπτώσεις εμφανίζουν αυξημένη μεταβλητότητα, με ενίσχυση σε Ασία, Σιβηρία και νότια Αφρική.

Σύμφωνα με το Copernicus Climate Change Service, τα ακραία καιρικά φαινόμενα δεν αποτελούν πλέον εξαίρεση αλλά επαναλαμβανόμενο μοτίβο.

Ο Μάιος καταγράφηκε ως ο δεύτερος θερμότερος όλων των εποχών

Προηγήθηκε μόνο ο Μάιος του 2024

Η Ευρώπη αντιμετώπισε ασυνήθιστα πρώιμο και έντονο κύμα ζέστης

Η κλιματολόγος του Copernicus Σαμάνθα Μπέρτζες τόνισε ότι τα φαινόμενα αυτά αποτελούν πλέον «νέα ομαλότητα».

Τον Μάιο καταγράφηκαν ρεκόρ θερμοκρασιών με σοβαρές επιπτώσεις σε:

– Γαλλία

– Ηνωμένο Βασίλειο

– Ιρλανδία

– Πορτογαλία

Η μέση παγκόσμια θερμοκρασία τον Μάιο του 2026 έφτασε τους 15,81°C, δηλαδή 1,42°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα.

Η άνοδος συνδέεται και με:

– πολύ υψηλές θερμοκρασίες στον τροπικό Ειρηνικό

– μετάβαση προς συνθήκες Ελ Νίνιο

– πιθανότητα 80% για επανεμφάνιση του φαινομένου μεταξύ Ιουνίου–Αυγούστου, σύμφωνα με τον World Meteorological Organization

Το Ελ Νίνιο επηρεάζει παγκοσμίως θερμοκρασίες και καιρικά φαινόμενα, προκαλώντας ξηρασίες σε κάποιες περιοχές και έντονες βροχοπτώσεις σε άλλες.

Η νέα επιστημονική τεκμηρίωση και οι μετρήσεις διεθνών οργανισμών συγκλίνουν στο ίδιο συμπέρασμα: η υπερθέρμανση του πλανήτη επιταχύνεται, τα όρια του 1,5°C πλησιάζουν επικίνδυνα και τα ακραία φαινόμενα τείνουν να αποτελέσουν τη νέα κλιματική πραγματικότητα.