Από τον κρατικό «κορβανά» θα πληρωθούν, σύμφωνα με τον «Οικονομικό Ταχυδρόμο», τα τέλη ταφής απορριμμάτων, ύψους περίπου 93 εκατ. ευρώ, που οφείλουν οι δήμοι για τα έτη 2022 και 2023.
Ειδικότερα, η κυβέρνηση αποφάσισε να δώσει έξτρα χείρα βοηθείας στους δήμους, καλύπτοντας για λογαριασμό τους και τα χρωστούμενα του 2023. Για το έτος 2022 είχε προβλεφθεί (με τροπολογία που ψηφίστηκε τον περασμένο Απρίλιο) επιχορήγηση του υπουργείου Εσωτερικών, ύψους 60 εκατ. ευρώ, για την εξόφληση, για λογαριασμό των ΟΤΑ Α’ βαθμού, των υποχρεώσεών τους που αφορούν στο τέλος ταφής αστικών αποβλήτων.
Με νέα ρύθμιση, η οποία θα προωθηθεί προς ψήφιση στη Βουλή άμεσα, θα καλυφθούν και οι οφειλές των δήμων για το 2023. Μάλιστα, το κονδύλι θα είναι μικρότερο, καθώς από τα 60 εκατ. ευρώ που είχαν προϋπολογιστεί για το 2022, περισσεύουν περίπου 19 εκατ. ευρώ, αφού τελικά το σύνολο των τελών ταφής έφτασε τα 41 εκατ. ευρώ. Και με δεδομένο ότι το 2023 υπολογίζεται ότι τα τέλη ταφής θα φτάσουν στα 52 εκατ. ευρώ, μένει ένα ποσό 33 εκατ. ευρώ, που πρέπει να καλυφθεί.
«Έχουμε αποφασίσει να καλύψουμε τους δήμους και για το 2023, προκειμένου να βοηθήσουμε και τους νέους δημάρχους που θα αναλάβουν από τον Ιανουάριο» σημειώνει κυβερνητικό στέλεχος. «Εάν δεν προωθήσουμε με τη σχετική ρύθμιση, τότε οι δρόμοι είναι δύο: Ή οι προϋπολογισμοί των δήμων για το 2024 θα τιναχθούν στον αέρα ή οι δημοτικές αρχές θα αναγκαστούν να προχωρήσουν σε αυξήσεις των δημοτικών τελών, τη στιγμή που η ακρίβεια πλήττει τους πολίτες» αναφέρει η ίδια πηγή.
Τα ποσά για το 2022 αναμένεται να καταβληθούν στον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) έως το τέλος του έτους. Σε κάθε περίπτωση, τα 93 εκατ. ευρώ, όπως αναφέρει παράγοντας της ΚΕΔΕ, θα εξακολουθούν να επιβαρύνουν τους δήμους, καθώς θα παρακρατηθούν το 2024 από την τακτική τους χρηματοδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Πάγιο αίτημα της ΚΕΔΕ αποτελεί η αναστολή της καταβολής του τέλους ταφής. Ο πρόεδρός της, Λάζαρος Κυρίζογλου, επισημαίνει ότι δεν μπορεί να καλούνται δήμοι και δημότες να πληρώσουν την έλλειψη των απαραίτητων υποδομών για τη σωστή διαχείριση των απορριμμάτων. «Ο σχεδιασμός και η υλοποίησή του αποτελεί ευθύνη του κεντρικού κράτους. Αν οι πολίτες και οι δήμοι είχαν τα εργαλεία για διαλογή στην πηγή, τα πράγματα θα ήταν διαφορετικά» υπογραμμίζει.
Τέλος ταφής για τα σκουπίδια επιβάλλεται από την 1η Ιανουαρίου 2022 για τις ποσότητες ανεπεξέργαστων αστικών αποβλήτων που δεν ανακυκλώνονται, αλλά θάβονται σε χώρους υγειονομικής ταφής (ΧΥΤ), καθώς και για τα υπολείμματα επεξεργασίας αστικών αποβλήτων που προκύπτουν (ή θα προκύψουν) από μονάδες επεξεργασίας αστικών αποβλήτων (Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ), Μονάδες Επεξεργασίας Βιολογικών Αποβλήτων (ΜΕΒΑ), Μονάδες Μηχανικής Βιολογικής Επεξεργασίας (ΜΕΑ), και μονάδες αποτέφρωσης αστικών αποβλήτων), που επίσης καταλήγουν σε ΧΥΤ.
Υπόχρεοι καταβολής του τέλους ταφής είναι οι 22 ΦοΔΣΑ (Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων) της χώρας και οι δήμοι ή τα νομικά πρόσωπα που ανήκουν στους ΟΤΑ και ασκούν τις αρμοδιότητες των ΦοΔΣΑ. Το τέλος ταφής έχει οριστεί σε 20 ευρώ ανά τόνο αποβλήτων από 1/1/2022 και αυξάνεται ετησίως κατά 5 ευρώ ανά τόνο και έως την τιμή των 35 ευρώ ανά τόνο το 2025.
Από την 1η Ιανουαρίου 2026 το τέλος ταφής θα είναι 45 ευρώ ανά τόνο αποβλήτων και θα αυξηθεί στα 55 ευρώ ανά τόνο από την 1η Ιανουαρίου 2027, τιμή που θα παραμένει σταθερή για τα επόμενα έτη. Σε περίπτωση καταβολής των τελών μετά την παρέλευση των προθεσμιών ο νόμος ορίζει ότι πρέπει να επιβάλλεται από τον ΕΟΑΝ πρόστιμο ίσο με το 2% του τέλους ταφής που αντιστοιχεί στο οφειλόμενο ποσό, το οποίο θα ανατοκίζεται με επιτόκιο 2% για κάθε μήνα καθυστέρησης.
Η επιβολή ειδικού τέλους ταφής είχε προβλεφθεί ήδη από τις αρχές του 2012 (ν. 4042/2012). Για τον πρώτο χρόνο επιβολής του, δηλαδή το 2014, οριζόταν στα 35 ευρώ ανά τόνο αποβλήτων και αυξανόταν κατά 5 ευρώ ανά τόνο έως του ποσού των 60 ευρώ ανά τόνο. Ωστόσο, το 2015 με Πράξη Νομικού Περιεχομένου η ημερομηνία εφαρμογής του αναστάλθηκε έως τις 31.12.2016.
Αλλά ούτε εκείνη η ημερομηνία τηρήθηκε και το 2019 (νόμος 4609) η επιβολή του μετατέθηκε για την 1η Ιανουαρίου 2020 και το ποσό της περιβαλλοντικής εισφοράς οριζόταν στα 10 ευρώ ανά τόνο αποβλήτων και από 1η.1.2021 θα αυξανόταν ετησίως κατά 5 ευρώ ανά τόνο έως τα 35 ευρώ ανά τόνο (και όχι 60 ευρώ όπως προέβλεπε ο προηγούμενος νόμος). Ο νόμος άλλαξε και πάλι το 2021 (ν. 4819/2021), οπότε μετατέθηκε και πάλι η ημερομηνία για την 1η Ιανουαρίου 2022, αυξάνοντας σταδιακά και το ύψος των τελών.
