Οι περιφερειάρχες ζήτησαν ειδικές πολιτικές για συνδεσιμότητα, στέγαση, υγεία και ανθεκτικότητα των νησιωτικών περιοχών
Την ανάγκη διαμόρφωσης μίας αυτοτελούς και δεσμευτικής ευρωπαϊκής στρατηγικής για τα νησιά ανέδειξαν οι περιφερειάρχες Νοτίου Αιγαίου Γιώργος Χατζημάρκος, Βορείου Αιγαίου Κωνσταντίνος Μουτζούρης και Ιονίων Νήσων Γιάννης Τρεπεκλής κατά τη συνάντησή τους στη Ρόδο. Η συνάντηση αποτέλεσε την τρίτη κοινή πρωτοβουλία των νησιωτικών περιφερειών, με στόχο τον συντονισμό των διεκδικήσεών τους απέναντι στις ιδιαίτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι νησιωτικές κοινωνίες.
Τρίτη κοινή πρωτοβουλία των νησιωτικών περιφερειών
Η συνάντηση στη Ρόδο πραγματοποιήθηκε μετά τη Διακήρυξη της Κέρκυρας και τη συνάντηση στη Μυτιλήνη, ενισχύοντας τη συνεργασία των νησιωτικών περιφερειών.
Από τη συνάντηση απουσίαζε ο περιφερειάρχης Κρήτης, Σταύρος Αρναουτάκης, λόγω της έκτακτης κατάστασης που επικρατεί στο νησί και των υποχρεώσεων που προέκυψαν από τα πρόσφατα τραγικά γεγονότα που συνδέονται με την πυρκαγιά.
Χατζημάρκος: «Οι νησιωτικές περιφέρειες λειτουργούν ως συνοδοιπόροι»
Ο περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου και πρόεδρος της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδος, Γιώργος Χατζημάρκος, υπογράμμισε ότι η πρωτοβουλία των τεσσάρων νησιωτικών περιφερειών στηρίζεται στη συνεργασία και στη συνένωση δυνάμεων, με σεβασμό στην ταυτότητα, στις ανάγκες και στις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.
Όπως ανέφερε, οι νησιωτικές περιφέρειες δεν λειτουργούν ανταγωνιστικά, αλλά ως «συνοδοιπόροι και επιβάτες στο ίδιο πλοίο», με στόχο την παραγωγή απτών αποτελεσμάτων για τους πολίτες.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον διάλογο που βρίσκεται σε εξέλιξη σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τη διαμόρφωση πολιτικής για τα νησιά, επισημαίνοντας ότι η νησιωτική Ελλάδα προσέρχεται με ενιαίες θέσεις και συγκεκριμένες προτάσεις.
Μεταξύ των βασικών στόχων που παρουσίασε περιλαμβάνονται η θέσπιση αυτοτελούς ευρωπαϊκής στρατηγικής για τα νησιά, η καθιέρωση δεσμευτικής ρήτρας νησιωτικότητας σε όλες τις ευρωπαϊκές πολιτικές και η ενσωμάτωση της νησιωτικής διάστασης στην πολιτική συνοχής.
Στο κοινό πλαίσιο διεκδικήσεων περιλαμβάνονται επίσης η ειδική μέριμνα για τα μικρά, πολύ μικρά και ακριτικά νησιά, η αντιμετώπιση της συνδεσιμότητας ως όρου ισοτιμίας, η προσαρμογή των κανόνων των κρατικών ενισχύσεων, η ενεργειακή και υδατική ασφάλεια, η γαλάζια οικονομία, ο βιώσιμος τουρισμός, η κοινωνική συνοχή και η δημογραφική βιωσιμότητα.
Ο κ. Χατζημάρκος επισήμανε ακόμη τη σημασία της συγκυρίας, καθώς η Ελλάδα αναλαμβάνει την Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δεύτερο εξάμηνο του 2027, περίοδο κατά την οποία ενδέχεται να παραμένουν ανοιχτές τόσο η διαπραγμάτευση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034 όσο και η συζήτηση για την ευρωπαϊκή στρατηγική για τα νησιά.
Μουτζούρης: «Η μικρονησιωτικότητα απαιτεί διαφορετική αντιμετώπιση»
Ο περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου, Κωνσταντίνος Μουτζούρης, στάθηκε ιδιαίτερα στις διαφορετικές ανάγκες των μικρών νησιών, επισημαίνοντας ότι δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με τα ίδια κριτήρια που ισχύουν για μεγάλες νησιωτικές περιοχές της Ευρώπης.
Όπως τόνισε, άλλο είναι το μέγεθος και οι δυνατότητες νησιών όπως η Σικελία και η Σαρδηνία και διαφορετική η πραγματικότητα στον Άγιο Ευστράτιο, στην Τήλο και σε άλλα μικρά και απομακρυσμένα ελληνικά νησιά.
Ο κ. Μουτζούρης έθεσε ιδιαίτερα το ζήτημα της μικρονησιωτικότητας, σημειώνοντας ότι οι κάτοικοι των μικρών νησιών αντιμετωπίζουν σοβαρούς περιορισμούς στη μετακίνηση και στην πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και εκπαίδευσης.
Αναφέρθηκε επίσης στα προβλήματα των ακτοπλοϊκών και αεροπορικών συνδέσεων, στις ελλείψεις σε γιατρούς και εκπαιδευτικούς, καθώς και στην ανάγκη μιας ουσιαστικής εθνικής νησιωτικής πολιτικής που θα λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές συνθήκες διαβίωσης στα μικρά και ακριτικά νησιά.
«Εν τη ενώσει η δύναμις, εν τη ενώσει οι απαιτήσεις και η επίτευξη των στόχων», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η διαφορετικότητα των νησιωτικών περιφερειών μπορεί να αποτελέσει πλούτο και όχι εμπόδιο στη συνεργασία τους.
Τρεπεκλής: «Το στεγαστικό αποδυναμώνει τις κρατικές δομές στα νησιά»
Ο περιφερειάρχης Ιονίων Νήσων, Γιάννης Τρεπεκλής, αναφέρθηκε στα πρώτα αποτελέσματα της κοινής προσπάθειας, επισημαίνοντας ότι η συνεργασία που ξεκίνησε με τη Διακήρυξη της Κέρκυρας έχει ήδη αποδώσει σε συγκεκριμένους τομείς.
Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο στεγαστικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι δημόσιοι υπάλληλοι στις νησιωτικές περιοχές, καθώς η έλλειψη διαθέσιμων και προσιτών κατοικιών δυσχεραίνει τη στελέχωση νοσοκομείων, σχολείων, σωμάτων ασφαλείας και υπηρεσιών της Αυτοδιοίκησης.
Όπως σημείωσε, ακόμη και η παροχή οικονομικών κινήτρων δεν αρκεί, καθώς σε πολλές περιπτώσεις οι εργαζόμενοι αδυνατούν να βρουν κατοικία. Η κατάσταση αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, οδηγεί σε υποστελέχωση και αποδυνάμωση των κρατικών δομών στα νησιά.
Αναφέρθηκε, μάλιστα, στη δυνατότητα χρηματοδότησης προσιτής κατοικίας και αξιοποίησης ακινήτων της Αυτοδιοίκησης και άλλων φορέων, προκειμένου να προσφέρονται κατοικίες με χαμηλό μίσθωμα σε γιατρούς, εκπαιδευτικούς και λοιπό προσωπικό που καλείται να υπηρετήσει στα νησιά.
Ο κ. Τρεπεκλής στάθηκε επίσης στη διατήρηση της πολιτιστικής ταυτότητας των νησιών, αλλά και στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, κάνοντας αναφορά σε ακραία καιρικά φαινόμενα, κατολισθήσεις, καταστροφές υποδομών και διάβρωση των ακτών.
Τόνισε ότι τα έργα στα νησιά έχουν αυξημένο κόστος και απαιτούν περισσότερο χρόνο για να ολοκληρωθούν, λόγω της γεωγραφίας, των μεταφορών και των ιδιαίτερων τεχνικών συνθηκών.
Κοινή διεκδίκηση απέναντι στην κεντρική διοίκηση και την Ευρώπη
Οι τρεις περιφερειάρχες συμφώνησαν ότι η κοινή δράση των νησιωτικών περιφερειών θα συνεχιστεί, με στόχο την ενίσχυση της θέσης τους τόσο απέναντι στην κεντρική διοίκηση όσο και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Κοινός άξονας των τοποθετήσεών τους ήταν ότι η νησιωτικότητα δεν μπορεί να παραμένει μια γενική διακήρυξη αρχών, αλλά πρέπει να μετατραπεί σε συγκεκριμένες, δεσμευτικές και επαρκώς χρηματοδοτούμενες πολιτικές για τη συνδεσιμότητα, την υγεία, την εκπαίδευση, τη στέγαση, τις υποδομές και την ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική κρίση.
