Λιγότερα χιόνια, θερμότερες θάλασσες, έντονα φαινόμενα - Μόρνος και δασικά οικοσυστήματα σε πίεση
Η συνεχής άνοδος της θερμοκρασίας, τα ιδιαίτερα θερμά καλοκαίρια και η σημαντική μείωση των ημερών χιονοκάλυψης συνθέτουν την κλιματική εικόνα της Ελλάδας για το 2025, σύμφωνα με την ετήσια αποτίμηση που παρουσίασε η επιστημονική ομάδα του κόμβου πληροφόρησης Climatebook.gr. Τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι η χώρα βιώνει πλέον σταθερά τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, με διαφοροποιήσεις ανά γεωγραφική περιοχή.
Δεύτερο πιο θερμό έτος για την Ελλάδα
Όπως επισήμανε ο διευθυντής Ερευνών του Ινστιτούτου Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και επικεφαλής της μονάδας ΜΕΤΕΟ, δρ Κώστας Λαγουβάρδος, το 2025 ήταν το δεύτερο πιο θερμό έτος των τελευταίων 30 ετών για την Ελλάδα, με μέση ετήσια θερμοκρασία 15,3°C.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό στοιχείο αποτελεί το γεγονός ότι το 72% των ημερών του έτους κατέγραψε θερμοκρασίες υψηλότερες από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020, ενώ τα 6 από τα 7 θερμότερα έτη έχουν σημειωθεί την τελευταία επταετία.
Θερμότερα καλοκαίρια και άνιση θέρμανση των περιοχών
Ο κ. Λαγουβάρδος τόνισε ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται το καλοκαίρι, με ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, ενώ ο Μάρτιος καταγράφηκε ασυνήθιστα θερμός. Αντίθετα, ο Οκτώβριος ήταν ψυχρός και ο Νοέμβριος θερμός και υγρός.
Σημαντικό εύρημα είναι ότι δεν θερμαίνονται όλες οι περιοχές με τον ίδιο ρυθμό. Οι ηπειρωτικές περιοχές μακριά από τη θάλασσα, όπως η Δυτική Μακεδονία (Καστοριά, Φλώρινα, Γρεβενά), εμφανίζουν ταχύτερη αύξηση της θερμοκρασίας σε σχέση με άλλες περιοχές της χώρας.
Παγκόσμια εικόνα: τρίτο θερμότερο έτος
Σε παγκόσμιο επίπεδο, το 2025 κατατάσσεται ως το τρίτο θερμότερο έτος, με τη μέση θερμοκρασία να υπερβαίνει κατά +1,47°C την προβιομηχανική περίοδο (1850-1900), επιβεβαιώνοντας τη διεθνή διάσταση της κλιματικής κρίσης.
Βροχοπτώσεις: μεγάλες γεωγραφικές ανισότητες
Το συνολικό ύψος βροχόπτωσης το 2025 βρέθηκε κοντά στον μέσο όρο της τελευταίας 30ετίας. Ωστόσο, η εικόνα διαφοροποιείται έντονα ανά περιοχή.
Πιο ξηρές συνθήκες καταγράφηκαν:
- στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη,
- σε μεγάλο μέρος της ανατολικής ηπειρωτικής χώρας,
- στα περισσότερα νησιά του Αιγαίου και στην Κρήτη.
Αντίθετα, αυξημένες βροχοπτώσεις σημειώθηκαν στη Θεσσαλία, την Κεντρική Μακεδονία, τα νησιά του Ιονίου και τμήματα της Ηπείρου.
Λιγότερα χιόνια και υποχώρηση της χιονοκάλυψης
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη συνεχή μείωση των ημερών χιονοκάλυψης, κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα και την Πίνδο, όπου οι ημέρες χιονιού ήταν 25-30% λιγότερες από τον μέσο όρο της περιόδου 2005-2024.
Όπως τόνισε ο κ. Λαγουβάρδος, σε βάθος χρόνου καταγράφονται 30 έως 40 ημέρες λιγότερης χιονοκάλυψης σε ορεινές περιοχές, με σοβαρές επιπτώσεις στους υδατικούς πόρους.
Θερμότερες ελληνικές θάλασσες
Το 2025 ήταν το 4ο πιο θερμό έτος στις ελληνικές θάλασσες από το 1991. Η θερμοκρασία της θάλασσας ήταν υψηλότερη από τη μέση τιμή της περιόδου 1991-2020 σε όλα τα πελάγη, με τοπικές αποκλίσεις έως και +1,6°C.
Τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, οι θερμοκρασίες έφτασαν τους 28-29°C σε περιοχές του Ιονίου και μεταξύ Ρόδου και Καστελόριζου.
Πυρκαγιές και ξηρασία
Η συνολική καμένη έκταση το 2025 ανήλθε σε 478.000 στρέμματα, κοντά στον μέσο όρο της περιόδου 2006-2025. Η μεγαλύτερη πυρκαγιά σημειώθηκε στη Βολισσό Χίου, με περίπου 66.000 στρέμματα.
Ιδιαίτερα έντονα φαινόμενα ξηρασίας καταγράφηκαν στην Ανατολική Στερεά Ελλάδα, την Κρήτη, τα νησιά του Αιγαίου και την Πελοπόννησο, ενώ καλύτερη εικόνα παρουσίασαν η Μακεδονία και η Θεσσαλία.
Έντονα καιρικά φαινόμενα χωρίς ανθρώπινες απώλειες
Το 2025 καταγράφηκαν 19 έντονα καιρικά επεισόδια, αριθμός χαμηλότερος από τον μέσο όρο της τελευταίας 25ετίας. Για πρώτη φορά από το 2000, δεν καταγράφηκαν ανθρώπινες απώλειες, γεγονός που χαρακτηρίστηκε ιδιαίτερα θετικό.
Μόρνος και δασικά οικοσυστήματα σε πίεση
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η συρρίκνωση της τεχνητής λίμνης Μόρνου, η οποία τον Οκτώβριο του 2025 έφτασε στη μικρότερη έκταση της τελευταίας τετραετίας, μειωμένη κατά περίπου 49% σε σύγκριση με το 2022.
Παράλληλα, εκτεταμένα φαινόμενα ξήρανσης καταγράφονται σε ελατοδάση και πευκοδάση, με τους επιστήμονες να υπογραμμίζουν την ανάγκη μακροπρόθεσμου σχεδιασμού και επιστημονικά τεκμηριωμένης δασικής διαχείρισης.
Έκθεση με ευρεία επιστημονική συμβολή
Την ετήσια έκθεση επιμελήθηκαν διακεκριμένοι επιστήμονες από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, το ΙΤΕ, το ΕΛΚΕΘΕ, το ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ και ευρωπαϊκούς οργανισμούς, με αξιοποίηση δεδομένων από τις υπηρεσίες Copernicus, NSIDC, EFFIS και meteo.gr.
