Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός προειδοποιεί για ενίσχυση του φαινομένου και αυξημένο κίνδυνο ξηρασίας και πλημμυρών
Σε ιδιαίτερα ισχυρό επεισόδιο, πιθανώς ένα από τα εντονότερα που έχουν καταγραφεί, εξελίσσεται το Ελ Νίνιο, σύμφωνα με νέα πρόβλεψη του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (ΠΜΟ). Το φαινόμενο αναμένεται να κορυφωθεί τον Δεκέμβριο του 2026, με σχεδόν βέβαιη τη διατήρησή του έως τον Φεβρουάριο του 2027, αυξάνοντας τον κίνδυνο ακραίων θερμοκρασιών, ξηρασίας και πλημμυρών σε διάφορες περιοχές του πλανήτη.
Θερμοκρασίες-ρεκόρ στον Ειρηνικό έως τον Δεκέμβριο
Σύμφωνα με το εποχικό δελτίο για το κλίμα που δημοσίευσε την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου ο ΠΜΟ, οργανισμός του ΟΗΕ, οι θερμοκρασίες στην επιφάνεια της θάλασσας στον κεντρικό και ανατολικό τροπικό Ειρηνικό αναμένεται να φτάσουν σε πρωτοφανή επίπεδα κατά το τελευταίο τρίμηνο του 2026.
Το Ελ Νίνιο είναι φυσικό κλιματικό φαινόμενο που εμφανίζεται κάθε δύο έως επτά χρόνια και χαρακτηρίζεται από την αύξηση της θερμοκρασίας των επιφανειακών υδάτων στον κεντρικό και ανατολικό Ειρηνικό, κοντά στον Ισημερινό.
Το τρέχον επεισόδιο άρχισε να εκδηλώνεται τον Ιούνιο και ενισχύεται με ταχείς ρυθμούς, επηρεάζοντας την ατμοσφαιρική κυκλοφορία, τους ανέμους, τις πιέσεις και την κατανομή των βροχοπτώσεων.
Η γενική γραμματέας του ΠΜΟ, Σελέστε Σάουλο, προειδοποίησε:
«Το Ελ Νίνιο έχει εκδηλωθεί στέρεα και ενισχύεται γρήγορα. Οι προβλέψεις του ΠΜΟ υποδεικνύουν ότι η πιθανότητα να επιμείνει ως τον Φεβρουάριο του 2027 είναι σχεδόν 100%, κάτι που δυνητικά θα μπορούσε να σημαίνει πως θα είναι από τα πιο ισχυρά επεισόδια από τουλάχιστον το 1950».
Η εκτίμηση προκύπτει από τη συνδυασμένη ανάλυση 13 εθνικών και διεθνών μετεωρολογικών και κλιματικών κέντρων, με αξιοποίηση δεδομένων από ωκεανογραφικές σημαδούρες, δορυφόρους και ραδιοβολίσεις, υπό τον συντονισμό του ΠΜΟ.
Στους 3,7 βαθμούς πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα
Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα στοιχεία για την περιοχή αναφοράς Niño 3.4 στον Ειρηνικό Ωκεανό, όπου παρακολουθείται η εξέλιξη του φαινομένου.
Η απόκλιση της θερμοκρασίας στην επιφάνεια της θάλασσας αυξήθηκε από +1,6 βαθμούς Κελσίου τον Ιούνιο του 2026 σε +2,5 βαθμούς τον Αύγουστο, σε σύγκριση με τα φυσιολογικά επίπεδα.
Για το τρίμηνο Οκτωβρίου – Δεκεμβρίου, οι εποχικές προβλέψεις δείχνουν ότι η μέση θερμοκρασιακή απόκλιση μπορεί να φτάσει περίπου τους +3,7 βαθμούς Κελσίου, με κορύφωση της θέρμανσης γύρω στον Δεκέμβριο.
Εφόσον επαληθευτεί, η τιμή αυτή θα ξεπεράσει το προηγούμενο ρεκόρ των +2,6 βαθμών, που είχε καταγραφεί την περίοδο Νοεμβρίου 2015 – Ιανουαρίου 2016.
Πρόκειται για προβλεπόμενη απόκλιση της θερμοκρασίας των θαλάσσιων υδάτων στη συγκεκριμένη περιοχή και όχι για αύξηση της μέσης θερμοκρασίας ολόκληρου του πλανήτη.
«Υπάρχει θερμότητα έτοιμη να εκλυθεί»
Η Σελέστε Σάουλο εξήγησε ότι το Ελ Νίνιο δεν δημιουργεί νέα θερμότητα, αλλά μεταφέρει προς την επιφάνεια ενέργεια που έχει αποθηκευτεί στον ωκεανό.
«Το Ελ Νίνιο δεν προσθέτει επιπλέον ζέστη στον πλανήτη. Εκλύει θερμότητα την οποία είχε αποθηκεύσει ο ωκεανός κάτω από την επιφάνεια», ανέφερε, συνδέοντας την ένταση του φαινομένου με την εμφάνιση ιδιαίτερα θερμών ετών, όπως το 2024.
«Ο ωκεανός αντλεί τη θερμότητα αυτή από το πιο θερμό επίπεδο που έχουμε παρατηρήσει ποτέ. Υπάρχει απλούστατα θερμότητα έτοιμη να εκλυθεί», πρόσθεσε.
Η εξέλιξη του Ελ Νίνιο έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η παγκόσμια θερμοκρασία επηρεάζεται ήδη από την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, ενώ, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΠΜΟ, ο Αύγουστος του 2026 ήταν ο θερμότερος που έχει καταγραφεί.
Κίνδυνοι για καλλιέργειες, βροχοπτώσεις και πλημμύρες
Η ενίσχυση του φαινομένου αναμένεται να μεταβάλει τα πρότυπα βροχοπτώσεων και να ευνοήσει θερμοκρασίες υψηλότερες από τον μέσο όρο σε μεγάλο μέρος της υφηλίου.
Οι συνέπειες διαφοροποιούνται ανά περιοχή και εποχή, καθώς η ένταση του Ελ Νίνιο δεν καθορίζει από μόνη της τη σοβαρότητα των επιπτώσεων σε κάθε χώρα.
Ήδη στην Κεντρική Αμερική, η ξηρασία πλήττει τις αγροτικές καλλιέργειες και την κτηνοτροφία, ενώ στην Ινδία οι διαταραχές των μουσωνικών βροχοπτώσεων δημιουργούν κινδύνους για τη γεωργική παραγωγή.
Στις εποχικές εκτιμήσεις λαμβάνονται υπόψη και άλλοι κλιματικοί παράγοντες, όπως οι θερμοκρασίες στον τροπικό Ατλαντικό, οι οποίες προβλέπεται να διατηρηθούν υψηλότερες από τα φυσιολογικά επίπεδα.
Επιπλέον, ο θετικός διπολισμός του Ινδικού Ωκεανού αναμένεται να κορυφωθεί τον Οκτώβριο και στη συνέχεια να εξασθενήσει, με εκτιμώμενη μέση θερμοκρασιακή απόκλιση περίπου +0,5 βαθμών Κελσίου για το τελευταίο τρίμηνο του έτους.
Ο ΠΜΟ υπογραμμίζει την ανάγκη συστηματικής παρακολούθησης των κλιματικών εξελίξεων και ενίσχυσης της έγκαιρης προειδοποίησης, καθώς ένα τόσο ισχυρό επεισόδιο Ελ Νίνιο μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τις τοπικές κοινωνίες, τις υποδομές, την αγροτική παραγωγή και τα οικοσυστήματα.
