Με επιτυχία ολοκληρώθηκε το 32ο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας

Με μια καθηλωτική πρεμιέρα, μια «παράσταση που έκοβε την ανάσα», όπως χαρακτηρίστηκε το «He Who Falls» του Γάλλου χορογράφου Yoann Bourgeois, και μια εσωτερική, σχεδόν τελετουργική, ποιητική λήξη, με το νέο έργο του Γιώργου Κουμεντάκη «Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι» από το Μπαλέτο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, ολοκληρώθηκε χθες το 32ο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, που πραγματοποιήθηκε από 17 Ιουλίου έως τις 26 Ιουλίου, υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση της Τζένης Αργυρίου.

Αφιερωμένο στη «μαγεία» της τέχνης του χορού, το φετινό Φεστιβάλ φιλοξένησε 17 παραγωγές. Ειδικότερα, στην Καλαμάτα συγκεντρώθηκαν φέτος 180 καλλιτέχνες, 17 ομάδες χορού, 27 εθελοντές, 79 σπουδαστές χορού στα επαγγελματικά σεμινάρια, 28 παιδιά στο εργαστήρι χορού για παιδιά 7-14 ετών, 35 άτομα άνω των 40 ετών στο εργαστήρι κίνησης για ενήλικες, 32 άτομα στο εργαστήρι για άτομα με και χωρίς αναπηρία στην Καλαμάτα και 30 άτομα στο αντίστοιχο εργαστήρι στα Φιλιατρά.

Οι 12 διεθνείς καλλιτέχνες που φιλοξενήθηκαν φέτος στο Φεστιβάλ -5 εκ των οποίων ήρθαν για πρώτη φορά στην Ελλάδα- προέρχονται από Φινλανδία, Βραζιλία, Γαλλία, Γερμανία, Σουηδία, Πράσινο Ακρωτήρι-Πορτογαλία, Σλοβενία, Ολλανδία-Βενεζουέλα και Ισπανία, ενώ μεγάλη έμφαση δόθηκε φέτος στους Έλληνες δημιουργούς, φιλοξενώντας επίσης 12 χορογράφους.

Το 32ο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας ήταν αποτέλεσμα της στενής συνεργασίας της καλλιτεχνικής διευθύντριας Τζένης Αργυρίου με την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, τον δήμαρχο Καλαμάτας Θανάση Βασιλόπουλο, τον περιφερειάρχη Πελοποννήσου Δημήτρη Πτωχό, τον τέως πρόεδρο της Κοινωφελούς Επιχείρησης του Δήμου Καλαμάτας «ΦΑΡΙΣ» Σωτήρη Κριτσωτάκη, τον πρόεδρο της ΦΑΡΙΣ Παντελή Δρούγα και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της. Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στο προσωπικό της ΦΑΡΙΣ, καθώς και σε όλους τους συνεργάτες και εθελοντές, για την πολύτιμη συμβολή τους στην επιτυχή διοργάνωση του 32ου Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας.

Το Φεστιβάλ ξεκίνησε στις 17 Ιουλίου με τα εγκαίνια της έκθεσης «Ζουζού Νικολούδη: Η Μεθοδολογία ως Πράξη» στο Μέγαρο Χορού Καλαμάτας. Η έκθεση, που θα διαρκέσει έως τις 31 Οκτωβρίου 2026, είναι αφιερωμένη στο έργο της Ζουζούς Νικολούδη, μίας από τις σημαντικότερες μορφές του σύγχρονου ελληνικού χορού και πραγματοποιείται σε συνεργασία με το Μουσείο Μπενάκη, σε επιμέλεια της Ερατώς Κουτσουδάκη-Γερολύμπου, επιστημονική επιμέλεια της Στεριανής Τσιντζιλώνη και οργάνωση παραγωγής της Δέλτα Πι. Η έκθεση βασίζεται σε επιλεγμένο υλικό από το Αρχείο Ζουζούς Νικολούδη, που ανήκει στο Αρχείο Παραστατικών Τεχνών του Μουσείου Μπενάκη. Η έκθεση εντάσσεται στη στρατηγική του Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας για την ανάδειξη της ιστορίας του ελληνικού χορού και τη σύνδεσή της με τις σύγχρονες καλλιτεχνικές πρακτικές.

Ακολούθησε η υπερβατική εμπειρία της παράστασης «He Who Falls» του Yoann Bourgeois που παρουσιάστηκε και στις 18 Ιουλίου. Ένα έργο που εστίασε στις έννοιες της αστάθειας και της ευθραυστότητας, προσεγγίζοντάς τες σε πραγματικό αλλά και συμβολικό επίπεδο. Με τη χρήση μίας συνεχώς κινούμενης ξύλινης πλατφόρμας, το έργο προκαλούσε διαρκείς μετατοπίσεις, όπου μία και μόνο κίνηση θα μπορούσε να ανατρέψει τις ισορροπίες για τους έξι χορευτές. Η παράσταση παρουσιάστηκε με την υποστήριξη του Γαλλικού Ινστιτούτου Ελλάδος.

Καθώς το 32ο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας έδωσε μεγάλη έμφαση στη συμπερίληψη, νέους δρόμους άνοιξε η παράσταση «Mercury Rising» του πρωτοεμφανιζόμενου στην Ελλάδα Jefta van Dinther. Ένα έργο εμπνευσμένο από τη γλώσσα των κωφών που δημιουργήθηκε σε συνεργασία με τους χορευτές -δύο εκ των οποίων είναι κωφοί και ο τρίτος είναι CODA (Child of Deaf Adults – Ακούον Παιδί Κωφών Γονέων)- σχεδιασμένο και για κωφά και για ακούοντα άτομα. Η παράσταση χρησιμοποίησε πολλές νοηματικές γλώσσες και στο τέλος αποθεώθηκε από το κοινό που χειροκρότησε στη νοηματική. Η παράσταση παρουσιάστηκε με την υποστήριξη του Nationales Performance Netz.

Στο πλαίσιο των επιτυχημένων από πέρσι Συναντήσεων εκτός Σκηνής, στις 19 Ιουλίου πραγματοποιήθηκε συζήτηση με θέμα «Η Συμπερίληψη στις παραστατικές τέχνες». Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε σε συνδιοργάνωση με το Ινστιτούτο Goethe, με Χορηγό Προσβασιμότητας την Alpha Bank, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Πολιτισμός για όλους» και συντονίστηκε από τον πολιτιστικό οργανισμό liminal.

Το πρώτο Σαββατοκύριακο του Φεστιβάλ, οι σπουδαστές Χορού είχαν τον λόγο επίσης: Στο πλαίσιο της επιτυχημένης ενότητας «Χορός στην πόλη», στις 18 Ιουλίου, στην Κεντρική Πλατεία της Καλαμάτας, η Ανώτερη Επαγγελματική Σχολή Χορού της Εθνικής Λυρικής Σκηνής υπό την καθοδήγηση του διευθυντή Σπουδών της Γιώργου Μάτσκαρη, παρουσίασε ένα συναρπαστικό δίπτυχο σύγχρονου χορού υπό τον τίτλο Metamorphosis. Ο Γάλλος χορευτής και χορογράφος Cyril Baldy ανασυνθέτει τη δημιουργία του «With Love and All That – ACT II» και ο διεθνώς αναγνωρισμένος Ισπανός χορογράφος Jesús Rubio Gamo υπογράφει την αναβίωση αποσπάσματος της χορογραφίας του Gran Bolerο. Η παρουσίαση και περιοδεία του έργου υλοποιήθηκε με τη στήριξη της δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) για την ενίσχυση της καλλιτεχνικής εξωστρέφειας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.

Στις 19 Ιουλίου, σειρά είχε η δυναμική παρουσίαση της νέας και ορμητικής γενιάς των χορευτών της Κρατικής Σχολής Ορχηστικής Τέχνης με το έργο «ONE BODY», υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση της Λίντας Καπετανέα. Μέσα από αποσπάσματα έργων των Marcos Morau και Αντώνη Φωνιαδάκη, οι χορευτές παρουσίασαν μια συναρπαστική βραδιά αφιερωμένη στο σώμα ως φορέα μνήμης, φαντασίας και μεταμόρφωσης.

Στις 20 Ιουλίου, στο πλαίσιο της ενότητας Συναντήσεις εκτός Σκηνής, παρουσιάστηκε το νέο βιβλίο της Deborah Hay «Χρήση ουρανού. Ένας χορός», με παρουσία της συγγραφέως και της μεταφράστριας Μυρτώς Κατσίκη. Το βιβλίο κυκλοφορεί σε έκδοση του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου και των εκδόσεων Νεφέλη, 2026.

Στην Εναλλακτική Σκηνή του Μεγάρου Χορού παρουσιάστηκε το έργο «ΙT’S THE END OF THE AMUSEMENT PHASE» της Χαράς Κότσαλη. Το έργο, που έχει επιλεγεί από το Aerowaves Twenty26 και είναι υποψήφιο για το Bloom Prize 2027 του Sadler’s Wells, είναι παραγωγή της Στέγης Ιδρύματος Ωνάση και η περιοδεία του υποστηρίζεται από το πρόγραμμα εξωστρέφειάς του.

Στη συνέχεια, στην Κεντρική Σκηνή, παρουσιάστηκε το υπερβατικό «Tempo», μία ανατρεπτική συνεργασία του Φινλανδού ταχυδακτυλουργού και εικαστικού καλλιτέχνη Kalle Nio με τον Βραζιλιάνο χορογράφο Fernando Melο, σε πρώτη παρουσίασή τους στην Ελλάδα. Μαγεία και ταχυδακτυλουργικά τρικ όπου χρόνος και βαρύτητα αψηφούνται σχεδόν μαγικά, εντυπωσίασαν το κοινό.

Στις 21 Ιουλίου στην κεντρική πλατεία της Καλαμάτας παρουσιάστηκε το έργο «Do Birds Dream of Flying?» των Σλοβένων Fabla Collective και την ίδια μέρα, στο πλαίσιο της ενότητας Dancing on Screen, προβλήθηκε το ντοκιμαντέρ της Εύας Στεφανή, «Η Καρδιά του Ταύρου», που δημιουργήθηκε με αφορμή την παράσταση Εγκάρσιος Προσανατολισμός του Δημήτρη Παπαϊωάννου, σε παραγωγή του Onassis Culture.

Η Τετάρτη 22 Ιουλίου ήταν αφιερωμένη στον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Μεσσήνης, προτείνοντας μια ιδιαίτερη εμπειρία, που εκτυλίχθηκε καθ’ όλη τη διάρκεια της δύσης του ηλίου, από τις 20:00 έως τις 21:30. Στο πρώτο μέρος της βραδιάς, ο Γάλλος χορευτής και χορογράφος Filipe Lourenço έκανε την πρώτη του παρουσία στο ελληνικό κοινό, με την παράσταση «Amazigh in Situ», ένα έργο εμπνευσμένο από το Ahidous, έναν παραδοσιακό κοινοτικό χορό από το κεντρικό Μαρόκο που συγκαταλέγεται στις σημαντικότερες μορφές συλλογικής έκφρασης των κοινοτήτων του Μέσου Άτλαντα, συνοδεύοντας επί αιώνες τις γιορτές μέχρι και πρόσφατα. Αντίστοιχα, το Ωδείο Μεσσήνης ή Εκκλησιαστήριο, αποτελούσε στην αρχαιότητα ένα μέρος δημόσιας συνάθροισης, όπου λάμβαναν χώρα θεατρικά και μουσικά δρώμενα αλλά και συγκεντρώσεις του λαού με πολιτικό χαρακτήρα. Με αυτό το σκεπτικό, στο δεύτερο μέρος, στη νέα ενότητα «Χορός με την Κοινότητα», ο μουσικός της παράστασης Amine Nouri συνέχισε να παίζει ζωντανά μουσική και οι χορευτές της παράστασης προσκάλεσαν το κοινό να μοιραστεί το χώρο της σκηνής μέσα από έναν σύγχρονο κοινοτικό χορό, δημιουργώντας μια κοινή, συλλογική εμπειρία. H βραδιά στην Αρχαία Μεσσήνη παρουσιάστηκε σε συνδιοργάνωση με την Εταιρεία Μεσσηνιακών Αρχαιολογικών Σπουδών, τον Δήμο Μεσσήνης και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας, καθώς και με την υποστήριξη του προγράμματος Teatroskop.

Η 23η Ιουλίου ήταν αφιερωμένη σε δύο γυναίκες χορογράφους με δύο ορμητικά έργα: Η Marlene Monteiro Freitas μία από τις πιο τολμηρές και περιζήτητες φωνές της σύγχρονης σκηνής, παρουσίασε στις 23 και 24 Ιουλίου το «Guintche» (Live Version) στην Εναλλακτική Σκηνή. Ένα εκρηκτικό solo που ερμήνευσε η ίδια, με τη συνοδεία των μουσικών Henri «Cookie» Lesguillier και Simon Lacouture. Η παράσταση παρουσιάστηκε με την υποστήριξη της πρεσβείας της Πορτογαλίας στην Ελλάδα και του Instituto Camoes. Ακολούθησε στην Κεντρική Σκηνή το Maldonne, η παράσταση της ανερχόμενης Γαλλίδας χορογράφου Leïla Ka, στην πρώτη της παρουσίαση στην Ελλάδα: ένα ποιητικό και συχνά ειρωνικό βλέμμα στους ρόλους και τις προσδοκίες που επιβάλλονται στις γυναίκες. Η παράσταση παρουσιάστηκε με την υποστήριξη του Γαλλικού Ινστιτούτου Ελλάδος.

Την Παρασκευή 24 Ιουλίου ολοκληρώθηκε η ενότητα Χορός στην πόλη με το σόλο «Mariposa» του καταξιωμένου χορογράφου και χορευτή David Zambrano στο Δημοτικό Πάρκο Σιδηροδρόμων Καλαμάτας, μια αυτοσχεδιαστική solo performance.

To Σάββατο 25 και την Κυριακή 26 Ιουλίου το Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας φιλοξένησε πέντε Έλληνες χορογράφους στο πλαίσιο του SYSTEMA – For the Greek Performing Arts: τρεις κορυφαίοι πολιτιστικοί οργανισμοί της χώρας -το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, το Εθνικό Θέατρο και το Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας- ένωσαν τις δυνάμεις τους και δημιούργησαν μία νέα, διευρυμένη πλατφόρμα, με στόχο τη γνωριμία της διεθνούς κοινότητας των παραστατικών τεχνών με τη σύγχρονη ελληνική δημιουργία.

Οι χορογράφοι ήταν ο Κωνσταντίνος Παπανικολάου με το «A User’s Manual», μία παράσταση-διάλεξη (lecture performance) που υποστηρίζεται από το πρόγραμμα εξωστρέφειας της Στέγης Ιδρύματος Ωνάση, ο Αντώνης Βαής με το «Lunar Seaga», η Μαίρη Ράντου με το «Mountains» των Garage21 σε ερμηνεία της Ευαγγελίας Ράντου, η Ίρις Καραγιάν, με το έργο «Ποια είναι τα σώματα της εποχής μας;» και η Ιωάννα Πορτόλου με το «Superstar». Τριάντα οκτώ programmers από το εξωτερικό φιλοξενήθηκαν στην Καλαμάτα για να παρακολουθήσουν τις 5 ελληνικές παραγωγές, όπως επίσης την παράσταση λήξης και τις παράλληλες δράσεις του Φεστιβάλ.

Το Φεστιβάλ έκλεισε στις 25 και 26 Ιουλίου με το Μπαλέτο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής που παρουσίασε στην Κεντρική Σκηνή το νέο έργο του Γιώργου Κουμεντάκη «Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι», τρία έργα μουσικής δωματίου βασισμένα σε τέσσερα ποιήματα του Κωνσταντίνου Π. Καβάφη, τα οποία μελοποιούνται στο ιδίωμα του αμανέ και ερμηνεύονται ζωντανά. Τρεις χορογράφοι με έντονη παρουσία στον σύγχρονο χορό, η Πατρίσια Απέργη, ο Ηλίας Χατζηγεωργίου και η Εύα Γεωργιτσοπούλου, προσέγγισαν το υλικό μέσα από διαφορετικές αισθητικές και κινησιολογικές γλώσσες. Η χορογραφική προσέγγιση, με αναφορές στο street dance ως γλώσσα, δημιούργησε μια ενδιαφέρουσα αντίστιξη, φέρνοντας μια νέα ποιότητα στην ελληνικότητα του έργου και στο ιδίωμα του αμανέ, μέσα από μια σύγχρονη κινησιολογική γραφή.

Την Κυριακή 26 Ιουλίου, στο πλαίσιο της ενότητας Συναντήσεις εκτός Σκηνής, πραγματοποιήθηκε συζήτηση ανάμεσα σε καλλιτέχνες και διεθνείς και Έλληνες επιμελητές των παραστατικών τεχνών με τίτλο «Το ασταθές έδαφος στην σύγχρονη πρακτική του χορού», την οποία συντόνισε η δραματουργός και ηθοποιός Δήμητρα Μητροπούλου. Η συζήτηση στράφηκε γύρω από τα ζητήματα και τους προβληματισμούς της σύγχρονης χορευτικής σκηνής και επιχείρησε να δημιουργήσει έναν κοινό χώρο ανταλλαγής, όπου διαφορετικές φωνές μπορούν να συναντηθούν και να συνομιλήσουν.

Την Κυριακή 26 Ιουλίου, το 32ο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας έκλεισε δυναμικά με μια ακόμη δράση της ενότητας Χορός με την Κοινότητα, ένα ιδιότυπο θεματικό πάρτυ με τίτλο «Dance Moves / Ας ξεκινήσουμε το πάρτυ» σε επιμέλεια του Βασίλη Παπαευσταθίου.

Σημειώνεται ότι καθ ‘όλη τη διάρκεια του Φεστιβάλ, δύο παραγωγές φέτος ταξίδεψαν σε διαφορετικές πόλεις της Πελοποννήσου μέσω του προγράμματος «Χορός σε πόλεις της Πελοποννήσου», που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την Περιφέρεια Πελοποννήσου και τη στήριξη της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Πελοποννήσου. Μετά την Αρχαία Μεσσήνη το «Amazigh in Situ» του Filipe Lourenço ταξίδεψε στην κεντρική πλατεία της Πύλου και στον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Ολυμπίας, με την υποστήριξη του Ιδρύματος Καπετάν Βασίλη και Κάρμεν Κωνσταντακόπουλου και σε συνεργασία με τον Δήμο Πύλου – Νέστορος, και με το Διεθνές Φεστιβάλ Αρχαίας Ολυμπίας αντίστοιχα.

Η παραγωγή «Do Birds Dream of Flying?» των Fabla Collective, εκτός από την Καλαμάτα, παρουσιάστηκε επίσης στην Κόρινθο, την Αρεόπολη, το Άργος και την Τρίπολη, με την υποστήριξη της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Πελοποννήσου και σε συνεργασία με τους δήμους των πόλεων, στην Navarino Agora της Costa Navarino, με την υποστήριξη του Ιδρύματος Καπετάν Βασίλη και Κάρμεν Κωνσταντακόπουλου και στη Δημητσάνα σε συνεργασία με το Υπαίθριο Μουσείο Υδροκίνησης του Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς.

Τέλος, ένα διευρυμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα πραγματοποιήθηκε φέτος από τις 11 έως τις 26 Ιουλίου 2026, που περιελάμβανε 3 επαγγελματικά σεμινάρια και 3 εργαστήρια χορού και κίνησης για το ευρύ κοινό όλων των ηλικιών και για άτομα με και χωρίς αναπηρία.